Qeveria e shpalli “non-grata”/ Igballe Huduti i përgjigjet Ramës: Dal në protestë kundër padrejtë...
“S’e keni kurajon e Koçekut"/ Blushi- socialistëve në Konferencën e Kryetarëve: Dëgjoni zërin e...
Helmimi te Akademia e Sigurisë në Tiranë/ Policia: 60 kursantë morën mjekim në spital, AKU ka marrë mostrat ...
Krimi brenda familjes në Kavajë, ja si ndodhi ngjarja e rëndë 24 Qershor, 21:56 Vëllai vrau v&e...
Administrata e Presidentit Donald Trump këmbëngul që paratë e pangrira do të përdoren për të blerë produkte bujqësore amerikane, të cilat më pas do t'i ofrohen Iranit.
SHBA- Shtetet e Bashkuara thonë se kanë hartuar një plan shpenzimesh për asetet e pa ngrira iraniane, ndërsa vazhdojnë negociatat për të arritur një marrëveshje përfundimtare për t'i dhënë fund luftës në Lindjen e Mesme. Sipas një raportimi, Administrata e Presidentit Donald Trump këmbëngul që paratë e pangrira do të përdoren për të blerë produkte bujqësore amerikane, të cilat më pas do t'i ofrohen Iranit.
Në fund të fundit, kjo mund të përkthehet në një injeksion prej 12 miliardë dollarësh për tregtinë dypalëshe aktualisht shumë të kufizuar midis SHBA-së dhe Iranit, e cila është kryesisht e kufizuar në mallra humanitare. Nga partnerë të ngushtë tregtarë në rivalë të përbetuar gjatë pesë dekadave të fundit, marrëdhënia SHBA-Iran pothuajse është dobësuar.
Sado e çuditshme që mund të duket ideja, a mund t’i rivendosë Trump lidhjet tregtare me Teheranin?
Çfarë po ndodh me asetet e ngrira të Iranit?
Siç është rasti me shumë gjëra në negociatat SHBA-Iran, të dyja palët nuk duken plotësisht të pajtuara me atë që është rënë dakord deri më tani. Pas raundit të parë të bisedimeve në Zvicër të hënën, pas nënshkrimit të memorandumit të mirëkuptimit (MoU) SHBA-Iran javën e kaluar, negociatori kryesor i Iranit, Mohammed Bagher Ghalibaf, tha se ishte arritur një marrëveshje për të liruar 12 miliardë dollarë fonde të ngrira iraniane.
Por zëvendëspresidenti i SHBA-së JD Vance tha se nëse asetet iraniane zhbllokohen, ato do të përdoren nga Irani për të blerë produkte bujqësore amerikane.
“Ato do të shkojnë për t’i bërë fermerët amerikanë më të pasur dhe për të ushqyer popullin Iranian. Po ecim shumë mirë në drejtim të negocimit të një marrëveshjeje të drejtë dhe të arsyeshme. Misri, soja, të gjitha gjërat që u nevojiten do të blihen nga fermerët tanë. Pra, fermerët tanë janë shumë të lumtur. Kam pasur shumë telefonata; ata ishin shumë të lumtur për këtë. Paratë dhe/ose sanksionet që Thesari i SHBA-së po lëshon shkojnë në depozitë të kontrolluar nga SHBA-të, dhe do të përdoren për blerjen e ushqimit dhe furnizimeve mjekësore, ekskluzivisht nga Shtetet e Bashkuara, duke përfshirë misër, grurë dhe sojë nga fermerët tanë të shkëlqyer amerikanë. Këto janë gjëra që i nevojiten urgjentisht Iranit. Kjo është një krizë humanitare dhe mendoj se është e nevojshme të ndihmojmë, TANI, para se të jetë tepër vonë. Bisedimet po shkojnë mirë!”, postoi Trump në Truth Social.
Megjithatë, Irani nuk e ka konfirmuar nëse është pajtuar fare me këtë. Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme iraniane, Esmaeil Baghaei, tha se asetet do të lirohen dhe do të përdoren me liri absolute nga Irani për të blerë çfarëdo mallrash ose mallrash që i nevojiten kombit. Ai theksoi se çdo blerje bujqësore do të bazohej në çmime dhe cilësi, jo në terma të diktuara nga Uashingtoni.
“Është interesante që filozofia dhe qëllimi i luftës, që ishte shkatërrimi i qytetërimit iranian dhe rënia e Iranit, është bërë pasurimi i fermerëve amerikanë”, tha Baghaei.
Ambasadori i Iranit në Gjenevë, Ali Bahreini, gjithashtu hodhi poshtë pretendimin e SHBA-së, duke thënë se Irani është i vetmi vend që vendos se çfarë të bëjë me ato asete.
Si do të merret vesh kjo?
Gary Hufbauer, një bashkëpunëtor i lartë jo-rezident në Institutin Peterson për Ekonomi Ndërkombëtare, tha se cdo përpjekje për të vendosur kushte shpenzimesh mbi asetet e pangrira iraniane do të çojë në negociata të gjata. Në realitet, ai tha se shumë kongresmenë e kundërshtojnë marrëveshjen me Iranin dhe kompanitë shumëkombëshe do të jenë të kujdesshme ndaj një tjetër përshkallëzimi politik dhe rrezikut të kreditit në bërjen e biznesit me Iranin.
Cullen Hendrix, një bashkëpunëtor i lartë në Institutin Peterson për Ekonomi Ndërkombëtare, një organizatë me seli në Uashington, tha se propozimi i SHBA-së mund të jetë gjithashtu një mënyrë për të shmangur transferimin e drejtpërdrejtë të fondeve në Iran, i cili do të shihej si një kapitullim nga SHBA-ja.
A bëjnë ndonjë tregti SHBA-ja dhe Irani?
Po. Pavarësisht marrëdhënieve të acaruara dhe dekadave të sanksioneve, Uashingtoni dhe Teherani mbajnë një marrëdhënie tregtare të vogël, por të vazhdueshme, me një suficit tregtar që është kryesisht në favor të SHBA-së. Tregtia e drejtpërdrejtë mbetet e vogël sipas standardeve ndërkombëtare, sepse sanksionet e gjera të SHBA-së kufizojnë pjesën më të madhe të aktivitetit tregtar. Pjesa më e madhe e asaj që tregtohet është e përqendruar në sektorët humanitarë dhe të përjashtuar nga sanksionet, siç janë ilaçet, pajisjet mjekësore dhe produktet bujqësore.
Sipas qeverisë amerikane, tregtia totale e mallrave dhe shërbimeve SHBA-Iran arriti në 838 milionë dollarë në vitin 2024, një rritje prej tre përqind nga viti 2023. Nga kjo, pjesa më e madhe 742 milionë dollarë ishte në formën e shërbimeve nga të cilat gati 600 milionë dollarë ishin tregti që rrjedhte nga SHBA-ja në Iran. Nga mallrat e tregtuara pothuajse të gjitha ishin artikuj amerikanë që eksportoheshin në Iran.
Rivendosja e një marrëdhënieje të gjerë tregtare do të ishte një sfidë, thanë analistët për, pasi as Uashingtoni dhe as Teherani nuk duken të gatshëm të përpiqen ta shesin një marrëveshje të tillë në vend. Megjithatë, ka disa fusha në të cilat të dyja palët mund të takohen në mes. Hendrix tha se nëse Teherani do të fillonte blerje të mëdha të produkteve bujqësore, ata ka të ngjarë të synonin misrin dhe sojën, por jo në një mënyrë që do ta zhvendoste Iranin në një varësi më të madhe nga eksportet amerikane.
“Meqenëse pjesa kinetike e luftës nuk ka mbaruar plotësisht të dyja palët kanë thënë se janë gati të rifillojnë luftën totale nëse bisedimet dështojnë madje edhe aleatët e SHBA-së janë të frikësuar për të vënë të gjitha vezët në shportën e SHBA-së. Si kundërshtar, logjika e minimizimit të mbështetjes te SHBA-ja është edhe më bindëse. Edhe nëse Teherani detyrohet të bëjë disa blerje të mallrave amerikane, shtoi ai, Irani nuk do ta krijojë varësinë nga eksportet amerikane në sistemin e tij ushqimor. SHBA-të duhet të presin, në rastin më të mirë, një pajtueshmëri sipërfaqësore taktike në vend që të bëhen një shtyllë e sigurisë ushqimore iraniane.”, tha Hendrix
Farzanegan se opsionet realiste tregtare midis SHBA-së dhe Iranit janë të kufizuara: ushqim, mallra bujqësore, ilaçe, pajisje mjekësore dhe disa produkte kimike ose të sektorit shëndetësor që lidhen me to.
“Tregtia bujqësore mund të përfshijë grurë, misër, sojë ose miell soje, oriz dhe ushqim për kafshë, veçanërisht duke pasur parasysh nevojat e Iranit për import”, tha ai.
Cila është historia e tregtisë SHBA-Iran?
Përpara Revolucionit Islamik të vitit 1979, Teherani ishte një nga aleatët më të ngushtë të Uashingtonit në Lindjen e Mesme, me tregtinë që u zgjerua me shpejtësi nga vitet 1950 deri në fund të viteve '70. Në vitin 1953, SHBA-të ndihmuan në riinstalimin në pushtet të Shahut Mohammad Reza Pahlavi nëpërmjet rrëzimit të kryeministrit të zgjedhur në mënyrë demokratike, Mohammad Mosaddegh, i cili donte të shtetëzonte industrinë e naftës.
Marrëdhënia tregtare Uashington-Pahlavi u nxit nga eksportet e naftës iraniane në SHBA, ndërsa SHBA-të shisnin avionë, pajisje të përparuara ushtarake, makineri industriale, automobila, produkte bujqësore dhe teknologji në Iran. Firmat amerikane si Boeing, General Electric dhe Bell Textron kishin interesa të rëndësishme biznesi në Iran deri në vitin 1979, kur Ruhollah Khomeini përmbysi dinastinë Shah në Revolucionin Islamik.
Gjatë një krize pengjesh 444-ditore në ambasadën amerikane në Teheran në vitin 1979, presidenti i atëhershëm i SHBA-së, Jimmy Carter, ngriu miliarda asete iraniane dhe ndaloi importet iraniane në SHBA. Në vitin 1995, presidenti i atëhershëm i SHBA-së, Bill Clinton, lëshoi një urdhër ekzekutiv për një ndalim të plotë të tregtisë.
Sanksionet dytësore ndaj Iranit u hoqën nga Plani i Përbashkët Gjithëpërfshirës i Veprimit i vitit 2015, i nënshkruar midis Iranit, administratës së Obamës dhe vendeve të tjera, i cili kufizoi programin bërthamor të Iranit. Megjithatë, Trump tërhoqi SHBA-në nga kjo marrëveshje gjatë mandatit të tij të parë si president i SHBA-së në vitin 2018./Dosja.al
Foto ilustruese SPANJA- Vala e të nxehtit që ka pushtuar disa shtete po sjell dëme shumë të mëdha në njerëz. V...
Ursula von der Leyen BRUKSEL- Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, shprehu solidaritet me venezuelianët këtë të enj...
Francesco Imprezzabile ITALI- Autoritetet italiane kanë zbardhur detaje të tjera rreth aksidentit të rëndë që i mori jet...
Foto SHBA- Një ngjarje e rëndë e ndodhur në Klaiforni ku një e mitur kreu vetëvrasje pas u abuzua nga babai i saj ka tronditu...
SHBA- Ish-presidenti Barac Obama ka tërhequr vëmendjen së bashku me bashkëshorten e tij Michelle Obama ku kanë rrëfyer për ...
VENEZUELË- Pamje të frikshme janë publikuar pas tërmetit me magnitudë 7.2 dhe 7.5 të shkallës Rihter në Vene...
POLONI- Polonia dhe Ukrainakanë qenë prej kohësh aleatët më të ngushtë. Mbështetja politike dhe ushtarake ng...
Foto ilustruese ISLANDË- Udhëheqësi i partisë kryesore opozitare të Islandës ka argumentuar se anëtarësim...
Pamje nga tërmeti SHBA- Shtetet e Bashkuara kanë ndërmarrë një nismë në ndihmë të Venezuelës pas ...
Foto ilustruese IRAN- Kalimi në Ngushticën e Hormuzit është nga çështjet më të përfolura në Iran, Garda...
