All - Scripts - 5
LIVE UPDATES
All - General - 1
Aktualitet

REL: Ngazëllim dhe pasiguri për shtetin e paralajmëruar bektashi në Tiranë

Lajmi se Shqipëria “planifikon një shtet të ri mysliman brenda kryeqytetit të saj” mbërriti më 21 shtator në faqet e gazetës prestigjioze amerikane New York Times. Një ditë më vonë, më 22 shtator, nisma u bë publike nga kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, gjatë një fjalimi që mbajti në Asamblenë e Përgjithshme të Organizatës së Kombeve të Bashkuara.

26 Shtator 2024, 16:26 Nga N.F
All - Paragraf - 1

REL: Ngazëllim dhe pasiguri për shtetin e paralajmëruar bektashi

TIRANË- Nuk dinë shumë se si do të duket e as çfarë do të përfitojnë, por e mirëpresin nismën për krijimin e një shteti për Urdhrin Bektashi në Tiranë. Ndjekës të kësaj lëvizjeje, si në Shqipëri, ashtu edhe në Kosovë, thonë se është koha për një qendër të tillë fetare.

“Është një gjë e mrekullueshme. Nuk e dimë se si do të bëhet, por është një gjë shumë e mirë që bota ta njohë bektashizmin”, thotë për Radion Evropa e Lirë Zalo Qato, besimtar bektashi në qarkun e Beratit.

Për bektashiun nga Prishtina, Fetah Bakija, është po ashtu një lajm i gëzueshëm - jo vetëm për komunitetin, por edhe për shqiptarët në përgjithësi, thotë ai.

“Kurrë ne shqiptarët nuk kemi pasur një qendër fetare, ndërsa kemi qenë kontributdhënës për të gjitha fetë që ekzistojnë në botë”, thotë Bakija.

Lajmi se Shqipëria “planifikon një shtet të ri mysliman brenda kryeqytetit të saj” mbërriti më 21 shtator në faqet e gazetës prestigjioze amerikane New York Times. Një ditë më vonë, më 22 shtator, nisma u bë publike nga kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, gjatë një fjalimi që mbajti në Asamblenë e Përgjithshme të Organizatës së Kombeve të Bashkuara.

“Mund të bëjmë gjëra të vogla me dashuri të madhe. Ky është parimi të cilit i qëndron Shqipëria dhe kjo është ajo me të cilën rrekemi të veprojmë. Ky është burimi i frymëzimit tonë, për të mbështetur transformimin e qendrës së Urdhrit Botëror Bektashi në një shtet sovran brenda kryeqytetit tonë, Tiranës, si një qendër e re moderimi, tolerance e bashkëjetese të paqtë”, tha Rama në fjalimin e tij.

Entiteti sovran i Urdhrit Bektashi, sipas Ramës, do të ndërtohej brenda perimetrit të pronës së Kryegjyshatës Botërore në Tiranë. Selia botërore e bektashinjve në Tiranë, e njohur si Kryegjyshata, tha përmes një deklarate për mediat se e mbështet nismën e Qeverisë që synon ta njohë “Urdhrin Bektashi si një shtet të pavarur, vetëqeverisës, i përkushtuar për të mbështetur traditën e tij shekullore të moderimit dhe përfshirjes shpirtërore”.

Duke theksuar se Urdhri Bektashi do të fitonte sovranitet të ngjashëm me Vatikanin - një qytet-shtet në Itali, ku është selia e Kishës Katolike Romake - Kryegjyshata tha se kjo lëvizje do t’i mundësonte Urdhrit Bektashi ta forconte rolin e tij në nxitjen e dialogut global ndërfetar dhe në kundërshtimin e ekstremizmit të dhunshëm në botë.

“Për besimtarët e Urdhrit Bektashi nëpër botë, ky sovranitet siguron njohjen zyrtare të bashkësisë së tyre fetare dhe siguron mbrojtjen e praktikave të tyre shpirtërore. Kjo nismë nuk ka të bëjë me vetëvendosjen; as nuk po kërkojmë ndikim apo pushtet politik. Në vend të kësaj, ne po kërkojmë lirinë për të vazhduar traditën tonë shekullore të moderimit shpirtëror dhe përfshirjes fetare”, thuhet në deklaratë.

Duke folur për gazetën New York Times, Baba Mondi tha se shteti i ri nuk do të ketë ushtri, roje kufitare apo gjykata, por do të ketë një shërbim të vogël inteligjence, “sepse edhe ne kemi armiq”. Nisma e Ramës, megjithatë, hasi në kritikat e kundërshtarëve politikë. Në mesin e tyre, ish-kryeministri i Shqipërisë, Sali Berisha, tha se ajo vjen “për të larguar vëmendjen e qytetarëve nga mashtrimet” dhe “qëndrimet antishqiptare të Qeverisë Rama”.

Kryeministri u përgjigj duke thënë se “kësaj ideje i ka ardhur koha të vihet në jetë”, sepse është “në harmoni të plotë me interesin tonë kombëtar”.

“Të adresosh sot këtë çështje, do të thotë të mbrosh një vlerë të jashtëzakonshme të trashëgimisë historike dhe kulturore të kombit shqiptar, pa llogaritur edhe të tjera të mira të mëdha që do t’i sjellë Shqipërisë e shqiptarisë krijimi i një entiteti të tillë sovran në botën e trazuar ku jetojmë”, shkroi Rama në platformën X.

Aktualisht, në Shqipëri ka shumë pak informacione se si dhe kur do të krijohet ky shtet, apo kush do të marrë shtetësinë prej tij dhe çfarë do të përfitojë. Përkundër përpjekjeve, Radio Evropa e Lirë nuk arriti të marrë asnjë informacion nga Kryegjyshata në Tiranë, e as nga Gjyshata e Bektashianëve të Kosovës.

Udhëheqësi i kësaj të fundit, Rrauf Radoniqi, tha se nuk mund ta komentojë nismën, për shkak se ende nuk ka marrë ndonjë letër apo dokument zyrtar nga Kryegjyshata Botërore Bektashiane, përmes së cilës do të sqarohej zyrtarisht kjo nismë.

Komuniteti Mysliman Shqiptar tha se "nisma e tillë mund të jetë një precedent i rrezikshëm për të ardhmen e vendit" dhe siguroi përfaqësimin e të gjithë besimtarëve myslimanë, të cilitdo tarikat, "ashtu siç kemi bërë deri më sot".

Nga Bashkësia Islame e Kosovës nuk u deklaruan. Në shkrimin në X, as Rama nuk dha shumë hollësi.

“Nga ideja te jetësimi i saj ka një kohë të tërë për t’u kthjelluar çdo gjë dhe një proces të tërë publik e legjislativ për t’u zhvilluar. Kështu që nuk ka asnjë ngut e asnjë nevojë për polemika të kota”, shkroi ai.

I cituar nga New York Times, Rama tha se vetëm disa nga ndihmësit e tij më të afërt e dinë për planin, ndërsa aleatët e NATO-s si Shtetet e Bashkuara nuk janë konsultuar. REL-i pyeti NATO-n, Departamentin amerikan të Shtetit dhe BE-në për këtë plan të Ramës, por nuk mori përgjigje prej asnjërit institucion.

Pjesëtarët e komunitetit bektashi me të cilët bisedoi Radio Evropa e Lirë, pranojnë se nuk kanë shumë informacione për shtetin e ri të paralajmëruar. Qato, i cili mban postin e sekretarit të Gjyshatës së Qarkut të Beratit në Shqipëri, thotë vetëm se është i lumtur.

“Ne jemi Kryegjyshata Botërore, kështu që përse të mos jemi shtet, të na njohë bota? Nuk e dimë se si do të funksionojë, se si do të bëhet. Nuk jemi në brendësi të gjërave, e kemi parë në televizor dhe na duket një gjë shumë e mirë”, thotë ai.

Bakija, si praktikues i Urdhrit Bektashi në Kosovë, thotë se nuk pret që nga shteti i ri eventual të ketë përfitime që mund të ndryshojnë statusin e tij shoqëror.

“Përfitimin unë e kam njëlloj, si u bë, si nuk u bë, sepse unë i takoj komunitetit bektashian shqiptar, që bën pjesë në komunitetin bektashian botëror. Mua me asgjë nuk më ndryshon statusi im. E vetmja gjë është... që të kemi një qendër botërore ku marrin pjesë, si bektashinj, të gjitha shtetet e botës, të cilat kanë bektashinj në popullatën e tyre”, thotë Bakija.

Sociologu dhe studiuesi nga Shqipëria, Zyhdi Dervishi, thotë se nisma për krijimin e një shteti të tillë brenda shtetit të Shqipërisë, në përgjithësi, është pozitive.

"Qendra e bektashizmit botëror është në Tiranë, ka dhe një arsye historike për këtë. Bektashinjtë janë vlerë e madhe për vendin. Mjafton të përmendim vëllezërit Frashëri [rilindasit Naim, Sami, Abdyl]... Nëse kjo nismë funksionon në parametrat logjikë, të zgjuar, humanë, nuk ka asgjë të keqe”, thotë Dervishi për Radion Evropa e Lirë.

“Por, nëse nisin fushata për të kthyer një pjesë të myslimanëve sunitë në bektashinj, nëse ata përpiqen ta mbivlerësojnë veten e tyre në kurriz të pjesës tjetër myslimane, këtu pastaj do të kemi probleme”, shton ai.

Dervishi thekson se do të jetë shumë mirë nëse përmes këtij organizimi do të promovohen vlerat e harmonisë fetare./ REL

Profesori i Sociologjisë në Universitetin e Prishtinës, Artan Muhaxhiri, nuk pret që nisma ose realizimi eventual i shtetit të ri të bektashinjve përbrenda shtetit të Shqipërisë, të ndikojë te komuniteti bektashi në Kosovë.

Sipas tij, komunitetet religjioze në Kosovë dhe Shqipëri funksionojnë të ndara, kanë tradita të veçanta dhe specifike dhe kanë pasur zhvillim të ndarë.

Por, megjithatë, shton ai, themelimi eventual i shtetit të ri do të mirëpritej nga komuniteti bektashian i Kosovës.

“Unë jam i bindur që kjo ide i ka zënë në befasi edhe përfaqësuesit e feve tjera, sepse nuk ka pasur ndonjë reagim nga ana e tyre. Por, sa u përket balancimeve delikate religjioze, kjo do të mund të krijonte një efekt të ri. Çdo gjë do të varet nga mënyra se si do të dizajnohet një shtet i tillë, vertikalisht”, thotë Muhaxhiri për Radion Evropa e Lirë.

Ai thekson se Shqipëria është e njohur për harmoninë ndërfetare dhe për ndarjen e shtetit nga feja, por tërheq vërejtjen edhe për mundësinë e reagimit të komuniteteve të tjera fetare në Shqipëri.

“Nëse komuniteti bektashi do të veçohet dhe do të ketë një përkrahje të pakrahasueshme më të madhe nga shteti shqiptar, në raport me komunitetet tjera fetare, atëherë, natyrisht, kjo do të ngjallë pakënaqësi. Logjikisht, edhe komunitetet tjera do të kërkonin të njëjtin trajtim nga shteti”, thotë Muhaxhiri.

Në fund, ai shprehet skeptik për realizimin e idesë, duke thënë se ajo “kërkon shumë investime” e “rebalancime të pozitave të komuniteteve të tjera fetare në Shqipëri./ REL

rama shteti bektashi

All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 2
All - ArticleEnd - 2

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje