LIVE UPDATES
Aktualitet

Të zhdukurit nga diktatura komuniste, familjarët kërkojnë ende të mësojnë se si u vranë dhe ku u varrosën të afërmit e tyre

Tre dekada nga rrëzimi i komunizmit ende nuk ka një shifër të saktë të personave të zhdukur, ndërsa procesi për gjetjen e trupave të tyre duket i vështirë dhe thuajse i pamundur edhe për shkak të zvarritjes nëpër sirtaret e arkivave, institucioneve dhe burokracisë

30 Gusht 2023, 19:28 Nga m.s
Të zhdukurit nga diktatura komuniste, familjarët kërkojnë
foto ilustruese

Në Ditën Ndërkombëtare të të Zhdukurve, Autoriteti për Informimin mbi Dokumentet e ish Sigurimit të Shtetit dhe OSBE-së zhvilloi një takim me shoqatat, autoritetet vendore dhe ish të përndjekurit e regjimit komunist, në mjediset e Muzeut të Dëshmisë dhe Kujtesës së Krimeve të Komunizmit.

Drejtuesja e Autoritetit, Gentjana Sula, tha se është marrë një vendim për hetimin administrativ mbi vendvarrimet e kundërshtarëve politikë në periudhën e komunizmit.

“Dje, institucioni ka marrë një vendim për të filluar hetimin administrativ për vendvarrimet e fshehura në zonën e Shkodrës. Ka pasë disa aplikime. Janë rreth 13 familje që janë duke kërkuar të afërmit e tyre. Na kanë sjellë edhe tregues për disa vendvarrime. Është edhe një shkresë-kërkesë e klerit katolik, ku kërkohet zbardhja e fatit, kërkimi dhe gjetja e eshtrave të disa martirëve të kishës katolike”, tha zonja Sula.

Drejtuesja e Autoritetit për Informimin mbi Dokumentet e ish Sigurimit të Shtetit thotë se, megjithëse kanë kaluar dhjetëra vite, shumë familje të të zhdukurve vazhdojnë të kërkojnë të afërmit e tyre dhe, për këtë, kanë aplikuar pranë institucionit që ajo drejton.

“Janë mbi 250 aplikime që kanë ardhur pranë institucionit tonë. Janë njerëz që kanë bërë gërmime vetë, kanë bërë kërkime, kanë tregues, kanë pyetur gjithë këto vite. Kështu që, të gjitha këto të dhëna, do të na shërbejnë ne që, në hetimet administrative të mund të arrijmë në përfundimin nëse vendet e dyshuara janë vërtetë apo jo. Dhe pastaj do të kalohet tek institucionet e tjera, që do t'i vëmë në lëvizje në mënyrë shkresore përmes dyshimeve tashmë të verifikuara”.

Tri dekada pas rënies së komunizmit, familjarët e personave të zhdukur kërkojnë ende të mësojnë se si u vranë dhe ku u varrosën të afërmit e tyre. Mes tyre është edhe familja Ashta nga Dukagjini i Shkodrës, një nga familjet shqiptare më të persekutuara gjatë periudhës së komunizmit.

“Ne kemi 11 veta të pushkatuar me gjyq, pa gjyq, apo të vdekur në internim. Dhe, kalvari i vuajtjeve të familjes tonë ka filluar në vitin 1946 dhe ka përfunduar më 24 dhjetor 1990. Nga këta të 11, kemi katër pa varre, duke filluar me axhën që është Martir i Kishës, Gjelosh Lulashi, i pushkatuar me 4 mars 1946 me grupin e klerikëve”, thotë Ndoc Ashta.

Ekspertja e OSBE-së, Erjola Lika, tha gjatë takimit se OSBE është e angazhuar në mënyrë të posaçme për personat e zhdukur në komunizëm. Bashkë me Autoritetin për Informimin mbi Dokumentet e ish Sigurimit të Shtetit, OSBE , tha ajo, po punon prej gati dy vitesh për hartimin e një draft-vendimi që pritet të miratohet nga qeveria, i cili do të mundësojë në praktikë realizimin e hapave themeltar për zbulimin dhe identifikimin e vendvarrimeve dhe të zhdukurve të periudhës së komunizmit.

“Jemi duke u përpjekur të hartojmë bazën ligjore për fillimin e procesit të kërkimit dhe identifikimit të eshtrave të personave të zhdukur. Nuk ka qenë një proces i lehtë sepse janë shumë institucione shqiptare të angazhuara”, tha ajo.

Sipas Ndoc Ashtës, periudha e gjatë që ka kaluar, e ka vështirësuar së tepërmi gjetjen e gjurmëve të ekzekutimeve dhe vendin e zhdukjes së trupave të kundërshtarëve politikë të komunizmit.

“Janë të pakta mundësitë, por unë them se janë edhe jo serioze përpjekjet. Qeveria ka nxjerrë ligje, ka marrë përsipër diçka, por jo seriozisht. Po ashtu edhe donatorë të huaj që, siç jam në dijeni, kanë vu fonde në dispozicion, por ndoshta nuk janë lidhur me njerëzit e duhur”.

Tre dekada nga rrëzimi i komunizmit ende nuk ka një shifër të saktë të personave të zhdukur, ndërsa procesi për gjetjen e trupave të tyre duket i vështirë dhe thuajse i pamundur edhe për shkak të zvarritjes nëpër sirtaret e arkivave, institucioneve dhe burokracisë, çka e dëshmon edhe pyetësori i fundit, i publikuar dy ditë më parë nga kujto.al (Arkiva Online e Viktimave të Komunizmit në Shqipëri).

Sipas tij, nga familjarët e 175 viktimave të zhdukura gjatë komunizmit, më shumë se gjysma pohojnë se kanë kryer kërkime private në institucionet shtetërore dhe në arkiva për të zbuluar fatin e të afërmve të zhdukur.

Rreth 71% e tyre dështuan që t’i gjenin vendvarrimet, ndërsa vetëm 29% i kishin gjetur ato.

Po sipas këtij anketimi, rreth 62% e të anketuarve kanë deklaruar se kishin kërkuar ndihmën e autoriteteve, të tilla si Ministria e Brendshme, Autoriteti i Dosjeve apo policia. Megjithatë, 61% e vlerësuan me notë negative reagimin e këtyre institucioneve. /Burimi i lamit VOA 

diktatura komuniste autoriteti për informimin mbi dokumentet e ish sigurimit të shtetit gentjana sula

Sondazh

Poll
Aktualitet 30 Gusht 2023, 15:16 I.A

ONE Albania forcon fokusin komercial

Brano Djurovic Pas blerjes historike të ALBtelecom dhe ONE Telecommunications nga kompania hungareze e teknologjisë së informacionit dhe kom...

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje