LIVE UPDATES
Ekonomi

Anti KÇK dhe paraja informale që nuk i solli asnjë të mirë ekonomisë

23 Shkurt 2020, 06:21 Nga DOSJA
Anti KÇK dhe paraja informale që nuk i solli asnjë të

Rreth 4 vjet më parë, kur flukset e parave, që vinin nga kultivimi dhe trafiku i paligjshëm i narkotikëve, po bëheshin të dukshme, një debat lindi lidhur me efektet që ato do të sillnin në ekonomi. Një pakicë mbronte idenë se pavarësisht origjinës, këto “eksporte” do të ndikonin pozitivisht pasi po paguheshin me vlera të larta fermerët në bujqësi dhe një pjesë e parave gjithsesi do të përdorej në vend, duke nxitur konsumin.

Por, pjesa më e madhe e ekspertëve ishin kundër, duke filluar nga problemet afatshkurtra, si largimi i vëmendjes nga bujqësia, shtrembërimi i tregut të punës, rritjen e përdorimit të narkotikëve në vend, denigrimin e biznesit të ligjshëm, dhe deri ato afatgjata si denatyrimin e votës, forcimin e grupeve kriminale, zgjerimin e këtij kriminalizimi të ekonomisë me anë të pastrimit të këtyre parave, kalimin drejt drogave më të forta, që në një rreth vicioz do të vazhdonte të amplifikonte më tej të gjitha këto dukuri.

Një paralelizëm u hoq me shtetet e tjera të Amerikës Latine, ku përvoja kishte treguar se vendet që janë mbështetur te kultivimi i narkotikëve sot janë më të varfër se fqinjët e tyre, janë të zhytura në konflikte sociale dhe kanë një renditje më të përkeqësuar në indeksin e zhvillimit njerëzor, ndërsa disa prej tyre janë ndër shtetet me numrin më të lartë të vrasjeve në botë për 100 mijë banorë.

Sot, sa vjen e po bëhet më e qartë që rendja drejt fitimeve afatshkurtra e të larta apo edhe më keq e “zgjidhjes” së problemit të rritjes ekonomike dhe konsumit me anë të kësaj metode nuk ishte veçse një iluzion. Realiteti po tregon se rritja ekonomike është ngadalësuar, duke arritur në 2019-n në nivelin më të ulët në pesë vite. Familjet shqiptare vijojnë ende të shpenzojnë pjesën më të madhe të parave për t’u ushqyer (44% e totalit të shpenzimeve, më e larta në Europë dhe ndër më të lartat në botë), një tregues direkt i varfërisë.

Në të ardhurat për frymë, në raport me mesataren europiane nuk është bërë asnjë progres, por ka mbetur në nivelin e 30-31%, njësoj si katër vite më parë, duke ngecur në të ashtuquajturin proces të konvergjencës, ose kapjen e mesatares së BE-së. Shumë tregues janë përkeqësuar, ku më kryesorin përmendim atë të perceptimit të korrupsionit. Krimi jo vetëm u rrit në vend (Të dhënat e INSTAT tregojnë se ka një lidhje të drejtë mes vrasjeve dhe veprave penale të evidentuara për drogë, sidomos në vitin 2016), por ai arriti deri në nivele të larta qeverisëse, siç e dëshmuan shumë raste, kur funksionarët u detyruan të linin detyrën pasi u zbulua e shkuara e tyre.

Zhvlerësimi i fortë i euros, që nuk shpjegohet dot me kanalet zyrtare të hyrjes së valutës, dëmtoi eksportuesit, shumë prej të cilëve sot po shohin rënie të fitimeve të tyre, ndërsa eksportet kanë ardhur në rënie. Kalimi nga kanabisi në drogat më të forta dhe kapja e tregjeve ndërkombëtare përmes importeve direkte nga vendet e origjinës së prodhimit të narkotikëve vetëm sa i përforcoi burimet e hyrjes së parave informale.

Së fundmi, Shqipëria u fut sërish në listën gri të pastrimit të parave, nga mekanizmi i kontrollit të Komisionit Europian, një lajm i keq ky sidomos për sistemin financiar vendas dhe tregues se reformat e ndërmarra legislative nuk kishin arritur të bindnin se Shqipëria e kishte seriozisht në luftën kundër pastrimit të parave.

Ndërtimi është sektori tjetër që po njeh një rritje që sërish është e pamundur të shpjegohet nga ekonomia formale. Në mënyrë paradoksale oferta e lartë nuk po ul çmimet, përkundrazi ato po rriten edhe pse pagat kanë mbetur në vend dhe njerëzit po ikin. Kjo dukuri është dëshmia më e dukshme se si paratë informale, jo vetëm që nuk i sollën asnjë të mirë ekonomisë, por ato zhvlerësuan dhe kursimet e shumicës së popullsisë, që i kishin fituar me mund e një punë të ndershme.

Shtrenjtimi i kostove të jetesës përballë pagave të ulëta, një klimë e zymtë dhe mungesë perspektive po i nxit shumë shqiptarë të kërkojnë të ardhmen në emigracion. Në këtë mjedis po zhvillohet sot, aksioni i pagëzuar me emrin e “artit” Anti KÇK (kap çfarë të kapësh). Ashtu si në një film, ku qëllimi kryesor është tërheqja e vëmendjes së shikuesit, sekuencat me sekuestrimin e makinave luksoze nuk janë veçse një shfaqje, por me skenar jo vetëm të dobët, por edhe fund të parashikueshëm.

Sfondi i ndërtimeve që po pushtojnë të pa shqetësuar çdo cep të kryeqytetit, shpesh me burime të dyshimta, është një dëshmi se shteti nuk i ka hyrë kësaj çështjeje nga themelet (luftimit të origjinës së parave të pista), vetëm po përpiqet më një bojatisje të bukur të mbulojë një fasadë të plasaritur rëndë.

Marrë nga Monitor 

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

ekonomi ekonomi anti-kçk-ja zbret në terren ekonomia shqiptare anti-kçk-ja zbret në terren ekonomia shqiptare

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj