LIVE UPDATES
Bota

Lufta Armeni-Azerbajxhan për zonën e Karabakut, 39 të vdekur mes tyre gjeneralmajori dhe dy kolonelët armën, ndërhyn Turqi

28 Shtator 2020, 07:53 Nga DOSJA
Lufta Armeni-Azerbajxhan për zonën e Karabakut, 39 të vdekur mes

AZERBAJXHAN-Një nga konfliktet më të vjetër në botë, mosmarrëveshja territoriale midis Armenisë dhe Azerbajxhanit, ka shpërthyer sërish. Të paktën 39 njerëz janë raportuar të jenë vrarë deri tani ndërkohë që dy vendet e ish-anëtare të Bashkimit Sovjetik luftojnë me njëra -tjerën, për rajonin e Nagorni Karabakut. Rajoni është i njohur ndërkombëtarisht si pjesë e Azerbajxhanit, por i kontrolluar nga armenët etnikë. Kur u shkëput në fillim të viteve 1990, dhjetëra mijëra njerëz vdiqën në luftime. Ndërkohë presidenti i Azerbajxhanit, Ilham Aliyev, ka deklaruar ditën e djeshme se është i sigurtë për të rimarrë kontrollin mbi rajon.

Si lindi konflikti midis dy vendeve?

Konflikti midis Armenisë dhe Azerbajxhanit është i hershëm. Të dyja vendet kanë qenë pjesë e Bashkimit Sovjetik. Gati për katër dekad vendet janë në një konflikt të pazgjidhur në lidhje me “Nagorin-karabakun”.

Në vitin 1988, drejt fundit të sundimit Sovjetik, trupat Azerbajxhanase dhe separatistët armene filluan një luftë të përgjakshme, e cila e la rajonin të pavarur në duart e armenëve etnikë, kur u nënshkrua një armëpushim në 1994.Mosmarrëveshja e dy vendeve ngelet ende një “konflikiti i pazgjidhur”.

Konflikti ka rrënjë që datojnë që prej një shekulli në konkurrencën midis ndikimeve turke dhe persiane të krishtera armene dhe myslimane. I populluar për shekuj me radhë nga Azerbajxhanët e krishterë armenë dhe turq, Karabaga u bë pjesë e perandorisë ruse në shekullin e 19-të.

Të dy grupet jetuan në paqe relativisht, edhe pse aktet e brutalitetit nga të dy palët në fillim të shekullit të 20-të jetojnë në kujtesën e popullit.Pas përfundimit të Luftës së Parë Botërore dhe revolucionit Bolshevik në Rusi, sunduesit e rinj Sovjetikë, si pjesë e politikës së tyre, krijuan rajonin autonom të Nago-Karabakut, me një shumicë etnike armene, brenda Sovjetikut Republika Socialistët të Azerbajxhanit në fillim të viteve 1920.

Ndërsa kontrolli Sovjetik u lirua nga fundi i viteve 1980, fërkimet e ndezura armene-azeriane shpërthyen në dhunë kur parlamenti i rajonit votoi për t’u bashkuar me Armeninë.Gjatë luftimeve, në të cilat raportohet se kanë humbur jetën midis 20,000 dhe 30,000 njerëz.

Armenët etnikë fituan kontrollin e rajonit. Ata gjithashtu u përpoqën të pushtonin territorin e Azerbajxhanit jashtë Karabakut, duke krijuar një zonë që lidhë Karabagun dhe Armeninë.Me shpërbërjen e Bashkimit Sovjetik, në fund të vitit 1991, Karabaku e deklaroi veten një republikë të pavarur, duke e përshkallëzuar më tej konfliktin në një luftë të shkallës së plotë. Armenia, nuk e ka njohur kurrë zyrtarisht pavarësinë e rajonit, ajo është bërë mbështetësi kryesor i saj financiar dhe ushtarake.

(k.a/dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota armeni-azerbajxhan konflikti armeni-azerbajxhan lufta armeni-azerbajxhan nagorni-karabakut armeni-azerbajxhan konflikti armeni-azerbajxhan lufta armeni-azerbajxhan nagorni-karabakut

Sondazh

Poll

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend