LIVE UPDATES
Bota

Lufta Armeni-Azerbajxhan për zonën e Karabakut, 39 të vdekur mes tyre gjeneralmajori dhe dy kolonelët armën, ndërhyn Turqi

28 Shtator 2020, 07:53 Nga DOSJA
Lufta Armeni-Azerbajxhan për zonën e Karabakut, 39 të vdekur mes

AZERBAJXHAN-Një nga konfliktet më të vjetër në botë, mosmarrëveshja territoriale midis Armenisë dhe Azerbajxhanit, ka shpërthyer sërish. Të paktën 39 njerëz janë raportuar të jenë vrarë deri tani ndërkohë që dy vendet e ish-anëtare të Bashkimit Sovjetik luftojnë me njëra -tjerën, për rajonin e Nagorni Karabakut. Rajoni është i njohur ndërkombëtarisht si pjesë e Azerbajxhanit, por i kontrolluar nga armenët etnikë. Kur u shkëput në fillim të viteve 1990, dhjetëra mijëra njerëz vdiqën në luftime. Ndërkohë presidenti i Azerbajxhanit, Ilham Aliyev, ka deklaruar ditën e djeshme se është i sigurtë për të rimarrë kontrollin mbi rajon.

Si lindi konflikti midis dy vendeve?

Konflikti midis Armenisë dhe Azerbajxhanit është i hershëm. Të dyja vendet kanë qenë pjesë e Bashkimit Sovjetik. Gati për katër dekad vendet janë në një konflikt të pazgjidhur në lidhje me “Nagorin-karabakun”.

Në vitin 1988, drejt fundit të sundimit Sovjetik, trupat Azerbajxhanase dhe separatistët armene filluan një luftë të përgjakshme, e cila e la rajonin të pavarur në duart e armenëve etnikë, kur u nënshkrua një armëpushim në 1994.Mosmarrëveshja e dy vendeve ngelet ende një “konflikiti i pazgjidhur”.

Konflikti ka rrënjë që datojnë që prej një shekulli në konkurrencën midis ndikimeve turke dhe persiane të krishtera armene dhe myslimane. I populluar për shekuj me radhë nga Azerbajxhanët e krishterë armenë dhe turq, Karabaga u bë pjesë e perandorisë ruse në shekullin e 19-të.

Të dy grupet jetuan në paqe relativisht, edhe pse aktet e brutalitetit nga të dy palët në fillim të shekullit të 20-të jetojnë në kujtesën e popullit.Pas përfundimit të Luftës së Parë Botërore dhe revolucionit Bolshevik në Rusi, sunduesit e rinj Sovjetikë, si pjesë e politikës së tyre, krijuan rajonin autonom të Nago-Karabakut, me një shumicë etnike armene, brenda Sovjetikut Republika Socialistët të Azerbajxhanit në fillim të viteve 1920.

Ndërsa kontrolli Sovjetik u lirua nga fundi i viteve 1980, fërkimet e ndezura armene-azeriane shpërthyen në dhunë kur parlamenti i rajonit votoi për t’u bashkuar me Armeninë.Gjatë luftimeve, në të cilat raportohet se kanë humbur jetën midis 20,000 dhe 30,000 njerëz.

Armenët etnikë fituan kontrollin e rajonit. Ata gjithashtu u përpoqën të pushtonin territorin e Azerbajxhanit jashtë Karabakut, duke krijuar një zonë që lidhë Karabagun dhe Armeninë.Me shpërbërjen e Bashkimit Sovjetik, në fund të vitit 1991, Karabaku e deklaroi veten një republikë të pavarur, duke e përshkallëzuar më tej konfliktin në një luftë të shkallës së plotë. Armenia, nuk e ka njohur kurrë zyrtarisht pavarësinë e rajonit, ajo është bërë mbështetësi kryesor i saj financiar dhe ushtarake.

(k.a/dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota armeni-azerbajxhan konflikti armeni-azerbajxhan lufta armeni-azerbajxhan nagorni-karabakut armeni-azerbajxhan konflikti armeni-azerbajxhan lufta armeni-azerbajxhan nagorni-karabakut

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj