LIVE UPDATES
Bota

9 pasojat më të mëdha gjeopolitike të sulmit të Hamasit ndaj Izraelit: Pikat e nxehta që digjen dhe që mund të shpërthejnë në çdo moment

Në zemër të krizës së Lindjes së Mesme, e cila ka zgjatur për dekada, janë marrëdhëniet midis Izraelit dhe popullsisë së tij kryesisht hebreje nga njëra anë dhe fqinjëve të tij vendeve me shumicë myslimane. Vitet e fundit, kryesisht vendet sunite kanë filluar të moderojnë politikat e tyre ndaj Izraelit.

11 Tetor 2023, 08:28 Nga h.k
9 pasojat më të mëdha gjeopolitike të sulmit të Hamasit
Foto ilustruese

IZRAEL-Konflikti Izrael-Palestinë duket që po merr vëmendjen e madhe të shoqërive botërore si një zhvillim që do të ndikojë në vijimësi. Si në çdo konflikt, viktimat më të mëdha janë njerëz të pafajshëm. Qindra civilë të vrarë dhe të vdekur janë midis izraelitëve dhe palestinezëve. 

1-Prishja e procesit të paqes ndërmjet arabëve dhe hebrenjve


Në zemër të krizës së Lindjes së Mesme, e cila ka zgjatur për dekada, janë marrëdhëniet midis Izraelit dhe popullsisë së tij kryesisht hebreje nga njëra anë dhe fqinjëve të tij vendeve me shumicë myslimane. Vitet e fundit, kryesisht vendet sunite kanë filluar të moderojnë politikat e tyre ndaj Izraelit. Izraeli, Arabia Saudite dhe Shtetet e Bashkuara po afroheshin në një marrëveshje transformuese trepalëshe, e cila do të kishte parë që Izraeli dhe Arabia Saudite të njihnin zyrtarisht njëri-tjetrin si pjesë e një partneriteti të sigurisë, mbrojtjes dhe ekonomike me SHBA-në. Vetëm dhjetë ditë më parë, Princi i Kurorës Saudite, Mohammed Bin Salman tha se "çdo ditë po afrohemi" me një marrëveshje, ndërsa Netanyahu deklaroi në mënyrë të ngjashme se ishte i sigurt për vendosjen e "paqes historike" midis vendit të tij dhe Arabisë Saudite. Megjithatë, tani kjo mund të jetë duke u shkatërruar.

2-Zgjimi i “çështjes islamike” në Perëndim


Sulmi i Hamasit ndaj Izraelit tronditi të gjithë botën dhe shumë e mbështetën Tel Avivin. Megjithatë, nuk duhet të harrojmë problemet me të cilat përballen palestinezët në Rripin e Gazës dhe Bregun Perëndimor.

Fakti që shumë civilë palestinezë janë vrarë në konfliktin mes ushtrisë izraelite dhe Hamasit, po shkakton protesta të reja në mbarë botën.

Në New York shpërtheu një përleshje mes protestuesve kundërshtarë pranë selisë së Kombeve të Bashkuara në Wast River, pasi një grup i madh mbështetësish palestinezë u mblodhën në Times Square, raporton AP. Ndërsa disa protestues palestinezë u larguan, demonstruesit që mbanin flamuj izraelitë kaluan barrikadat, pas së cilës shpërtheu një përleshje e shkurtër . Protesta shpërtheu edhe në Sydney. Në Itali, Ministria e Brendshme njoftoi se kishte urdhëruar rritjen e mbikëqyrjes në të gjithë vendin, sipas gazetës Corriere della Sera. Mund të priten demonstrata të mëdha në të gjithë botën, veçanërisht në vendet e Perëndimit ku ka shumë emigrantë të fesë islame.

3-Ndikimi në zgjedhjet në Amerikë (dhe BE)


Qeveria amerikane, si një nga aleatët kryesorë të Izraelit, tashmë po mbart pasojat e sulmeve të Hamasit. Udhëheqësit e partive amerikane në Washington e kthyen menjëherë konfliktin e Lindjes së Mesme në një mosmarrëveshje të brendshme politike, me republikanë të lartë që akuzuan administratën Joe Biden dhe njëri-tjetrin si fajtorë për dhunën. Sekretari i Shtetit Anthony Blinken akuzoi republikanët kryesorë për përdorimin e krizës për qëllimet e tyre politike, pasi disa kandidatë republikanë presidencialë akuzuan administratën e Biden se në mënyrë efektive "filloi zjarrin".

“Është thellësisht për të ardhur keq që disa po bëjnë politikë kur kaq shumë jetë janë humbur dhe Izraeli është ende nën sulm”, tha Blinken për CNN.

4- Forcimi i pozicionit gjeostrategjik të Iranit, Kinës dhe Rusisë


Lufta në Izrael gjithashtu i kujtoi botës faktin se SHBA është tërhequr kryesisht nga roli i saj si polici botëror.Tërheqja e SHBA-së nga Afganistani dhe dorëzimi i vendit të shkatërruar nga lufta te talebanët, me sa duket la rrugën e hapur për forcimin e ndikimit të fuqive të tjera në rajon. Fakti që Mossad-i izraelit, i cili bashkëpunon me agjencitë e inteligjencës perëndimore dhe konsiderohet si një nga organizatat më të fuqishme të spiunazhit, nuk dinte se çfarë po përgatitej në tokën e Izraelit , tregon se Hamasi kishte ndihmën e aleatëve të fuqishëm. Irani sigurisht e furnizon Hamasin me armë dhe informacion, dhe si fuqia më e madhe shiite, nuk dëshiron aleanca mes Izraelit dhe sunitëve, të cilët i konsideron armiq. Gishti është drejtuar mbi të gjitha nga Irani, por edhe nga Rusia dhe Kina. Këto fuqi de facto përdorin çdo situatë ku Amerika dhe Perëndimi dështojnë, për të forcuar pozicionin e tyre gjeopolitik.

5- Largimi i fokusit të Perëndimit nga lufta në Ukrainë


Për të devijuar fokusin e Perëndimit nga Ukraina. Kievi arrin të luftojë kryesisht sulmet ruse falë armëve dhe ndihmës financiare nga vendet e NATO-s. Megjithatë, shumë vende kanë dërguar tashmë atë që mundën dhe kishin, dhe Ukraina ende po kërkon ndihmë. Tani fokusi është të paktën disi zhvendosur te situata në Izrael, i cili është gjithashtu një aleat i Perëndimit dhe nuk duhet të lihet në baltë në konfliktet me Hamasin dhe ndoshta aktorët e tjerë. Vëmendja e publikut botëror tani është kryesisht tek Izraeli dhe kjo nuk e favorizon Kievin. Për më tepër, Perëndimi tani është nën tension për shkak të sulmeve të mundshme terroriste.

6-Ndikimi në opinionin publik në vendet perëndimore


Megjithatë, një sulm i Hamasit ndaj Izraelit mund të ketë një ndikim të ndryshëm nga ai i bashkimit të Perëndimit në luftën kundër terrorizmit. Domethënë, ai sërish vë në fokus padrejtësinë që Tel Avivi po u bën palestinezëve: sekuestrimi i tokave, krijimi i paligjshëm i vendbanimeve hebraike në Bregun Perëndimor, trajtimi i muslimanëve si qytetarë të dorës së dytë. Marrëdhëniet mes Izraelit dhe Palestinës kanë ndarë botën prej kohësh. Ndërsa disa janë për faktin se Izraeli nuk duhet të ndahet, të tjerë besojnë se ndarja e territorit në dy shtete është zgjidhja e vetme për rajonin. Konfliktet midis Izraelit dhe Hamasit, si dhe fati i palestinezëve, mund të ndikojnë më tej në opinionin publik në vendet perëndimore.

Hamasi ka treguar se mund të tronditë ushtrinë shumë më të fortë izraelite dhe e gjithë bota e ka parë këtë. Ky sulm mund të ndryshojë perceptimin e Izraelit si një nga fuqitë më të fuqishme ushtarake, por edhe të SHBA-së si aleat i tij, i cili nuk arriti ta ndihmonte atë dhe të mposhtte synimet e terroristëve në fillim.

7- Stuhi politike në Izrael


Natyrisht, Izraeli ka problemet e veta të brendshme politike dhe ky sulm mund t'i thellojë ato. Herën e fundit që ndodhi kjo, pikërisht 50 vjet më parë, pasoja ishte rënia politike e kryeministres Golda Meir. Kryeministri aktual Benjamin Netanyahu tani po përballet me probleme të paprecedentë.

8- Zgjimi i vatrave të tjera të krizës


Ngjarjet në Lindjen e Mesme kanë pasur gjithmonë pasoja më të gjera gjeopolitike dhe një tendencë për efekt domino. Disa mund të jenë tashmë të dukshme. Hezbollahu, një armik i vjetër i Izraelit dhe një aleat i Iranit, me bazë në Liban, tashmë ka shënjestruar pozicionet ushtarake izraelite në Lartësitë e diskutueshme të Golanit, duke thënë se po vepron "në solidaritet" me popullin palestinez. Megjithatë, pasi Izraeli u përgjigj me sulme në territorin libanez, situata duket se është qetësuar.

9- Flukset financiare botërore


Sigurisht, konfliktet e mëdha të armatosura kanë gjithmonë një ndikim në tregjet botërore të aksioneve. Çmimet e naftës u rritën, ndërsa tregjet e aksioneve dhe monedha izraelite ranë në fillim të javës, ndërsa investitorët reaguan ndaj luftës midis Hamasit dhe Izraelit. Edhe pse Izraeli nuk është një prodhues i madh energjie, përshkallëzimi i tensioneve në Lindjen e Mesme të pasur me naftë ka trembur investitorët që kanë shitur naftë javët e fundit. Duke qenë se qeveria izraelite po paralajmëron për një luftë të gjatë dhe të vështirë, ekziston shqetësimi se sulmet hakmarrëse të thella dhe të vazhdueshme në Gaza mund të sjellin Iranin në konflikt dhe të kenë ndikim në rrjedhën e energjisë në rajon - tha ekonomistja Suzanna Streeter. Investitorët globalë kanë frikë se konflikti në Izrael mund të përhapet në rajonin më të gjerë dhe se tensionet e zgjatura në Lindjen e Mesme mund të dëmtojnë rimëkëmbjen e brishtë ekonomike globale./BLIC

konflikti izrael-palestine

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj