LIVE UPDATES
Bota

A janë njerëzit shkaku kryesor i ndryshimeve klimatike?

2011-2020 ishte dekada më e ngrohtë e regjistruar, me temperaturën mesatare globale që arriti 1.1°C mbi nivelet para-industriale në vitin 2019. Ngrohja globale e shkaktuar nga njeriu aktualisht po rritet me një normë prej 0.2°C për dekadë.

14 Korrik 2023, 17:27 Nga a.l
A janë njerëzit shkaku kryesor i ndryshimeve klimatike?
Foto ilustruese

Djegia e lëndëve djegëse fosile, prerja e pyjeve dhe blegtoria po ndikojnë gjithnjë e më shumë në klimën dhe temperaturën e tokës. Kjo shton sasi të mëdha të gazeve serë ndaj atyre që ndodhin natyrshëm në atmosferë, duke rritur efektin serë dhe ngrohjen globale.

2011-2020 ishte dekada më e ngrohtë e regjistruar, me temperaturën mesatare globale që arriti 1.1°C mbi nivelet para-industriale në vitin 2019. Ngrohja globale e shkaktuar nga njeriu aktualisht po rritet me një normë prej 0.2°C për dekadë.

Një rritje prej 2°C krahasuar me temperaturën në kohët para-industriale shoqërohet me ndikime serioze negative në mjedisin natyror dhe shëndetin dhe mirëqenien e njeriut, duke përfshirë një rrezik shumë më të lartë që të ndodhin ndryshime të rrezikshme dhe ndoshta katastrofike në mjedisin global.

Për këtë arsye, komuniteti ndërkombëtar e ka njohur nevojën për të mbajtur ngrohjen nën 2°C dhe për të vazhduar përpjekjet për ta kufizuar atë në 1,5°C. 

Drejtuesi kryesor i ndryshimit të klimës është efekti serë. Disa gazra në atmosferën e Tokës veprojnë paksa si xhami në një serë, duke bllokuar nxehtësinë e diellit dhe duke e ndaluar atë të rrjedhë përsëri në hapësirë ​​dhe duke shkaktuar ngrohjen globale.

Shumë prej këtyre gazeve serrë ndodhin natyrshëm, por aktivitetet njerëzore po rrisin përqendrimet e disa prej tyre në atmosferë, në veçanti:

dioksidi i karbonit (CO 2 )
metani
oksidi i azotit
gazrat e fluorizuar

CO 2 i prodhuar nga aktivitetet njerëzore është kontribuesi më i madh në ngrohjen globale. Deri në vitin 2020, përqendrimi i tij në atmosferë ishte rritur në 48% mbi nivelin e tij para-industrial (para vitit 1750).

-Djegia e qymyrit, naftës dhe gazit prodhon dioksid karboni dhe oksid azoti.
-Prerja e pyjeve (shpyllëzimi). Pemët ndihmojnë në rregullimin e klimës duke thithur CO 2 nga atmosfera. Kur ato priten, ai --efekt i dobishëm humbet dhe karboni i ruajtur në pemë lëshohet në atmosferë, duke shtuar efektin serë.
-Rritja e blegtorisë. Lopët dhe delet prodhojnë sasi të mëdha metani kur tresin ushqimin e tyre.
-Plehrat që përmbajnë azot prodhojnë emetime të oksidit të azotit.
-Gazrat e fluorizuar emetohen nga pajisjet dhe produktet që përdorin këto gazra. Emetimet e tilla kanë një efekt shumë të fortë ngrohjeje, deri në 23 000 herë më të madh se CO 2 .

Gazet e tjera serrë emetohen nga aktivitetet njerëzore në sasi më të vogla. Metani është një gaz serrë më i fuqishëm se CO2 , por ka një jetëgjatësi më të shkurtër atmosferike. Oksidi i azotit, si CO 2 , është një gaz serrë jetëgjatë që grumbullohet në atmosferë gjatë dekadave në shekuj. Ndotësit jo të gazit serrë, duke përfshirë aerosolet si bloza, kanë efekte të ndryshme ngrohëse dhe ftohëse dhe shoqërohen gjithashtu me çështje të tjera si cilësia e dobët e ajrit.

Shkaqet natyrore, të tilla si ndryshimet në rrezatimin diellor ose aktivitetin vullkanik vlerësohet të kenë kontribuar më pak se plus ose minus 0,1°C në ngrohjen totale midis 1890 dhe 2010.

Marrë dhe përshtatur nga europa.eu

ndryshimet klimatike

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

Shiko video te tjera