LIVE UPDATES
Bota

A mund të ndihmojë inteligjenca artificiale në ulje të emetimeve të karbonit?

Transformimi i serverëve të të dhënave në botë, me përfshirje më të madhe të inteligjencës artificiale, është duke ndodhur.

3 Shtator 2023, 14:24 Nga A.B
A mund të ndihmojë inteligjenca artificiale në ulje të
Foto ilustruese

Në gjithë botën, serverët e të dhënave sa shkojnë e shtohen, duke shpenzuar energji elektrike dhe burime tjera, për ta jetësuar botën digjitale.

Më shumëse 8.000 qendra të të dhënave në planet janë themeli i ekzistencës së botës online, dhe qendrat do të vazhdojnë të rriten me avancim të inteligjencës artificiale (IA).

Madje, vlerësohet që deri më 2025, industria e teknologjisë informative do ta shfrytëzojë 20 për qind të të gjithë rrymës së prodhuar, dhe do të jetë përgjegjëse për 5.5 për qind të emetimeve të karbonit në botë.

Parashikime të tilla nxisin pyetje reale – ose edhe urgjente – për gjurmët e karbonit të teknologjisë informative.

“Kutia e Pandorës është e hapur”, ka thënë Arun Iyengar, sipërmarrës i Untether AI, kompani e specializuar për prodhim të çipave, e cila synon ta bëjë inteligjencën artificiale më efiçente.

“Ne mund ta përdorim IA në mënyra që rrisin diskutimet për klimën, ose mund t’i injorojmë kërkesat për klimë dhe të përballemi me pasojat pas një dekade”.

Transformimi i serverëve të të dhënave në botë, me përfshirje më të madhe të inteligjencës artificiale, veçse është duke ndodhur.

Mirëpo shkalla e ndryshimit është tepër e madhe.

Krijimi i produkteve me inteligjencë artificiale sikurse GPT-4, që e funksionalizon ChatGPT, ndahet në dy faza kyçe: në trajnim aktual dhe ekzekutim.

Më 2019, hulumtuesit e Universitetit Masaçusets i kanë trajnuar disa modele gjuhësore dhe kanë thënë se trajnimi i një modeli të vetëm të inteligjencës artificiale mund të emitojë karbon në sasi të njëjtë sa pesë makina gjatë gjithë kohës së përdorimit të tyre.

Një studim tjetër i kryer së fundi nga Google dhe Universiteti i Kalifornias, ka gjetur se trajnimi i GPT-3, ka rezultuar me 552 tonë të emetimeve të karbonit, e barasvlershme me vozitje të një makine për 2 milionë kilometra.

Gjenerata e fundit e aplikacionit të kompanisë OpenAI, GPT-4, është trajnuar edhe në 570 parametra shtesë, në krahasim me modelin paraprak, dhe shkalla e testimeve do të rritet, teksa inteligjenca artificiale bëhet më e fuqishme.

Nvidia, gjiganti teknologjik i çipave të IA-së, ofron procesorë të domosdoshëm për trajnime, të njohur si GPU.

Ndonëse ata janë më efiçentë në energji sesa çipat tipikë, ata mbesin harxhues të jashtëzakonshëm të rrymës.

Faza e dytë e funksionalizimit të inteligjencës artificiale është ekzekutimi: kur një model i trajnuar identifikon objekte, u përgjigjet pyetjeve për lexim, shkrim tekstesh dhe çfarëdo kërkese tjetër.

Në këtë fazë nuk është e domosdoshme vendosja e një çipi të Nvidias, mirëpo marrë parasysh ndërveprimet e pafundme në botën reale, energjia e harxhuar në këtë fazë as nuk mund të krahasohet me peshën e punës kur softueri del në treg.

“Ekzekutimi do të bëhet problematik tani me ChatGPT, të cilin mund ta integrojë secili në jetën e përditshme përmes aplikacioneve apo kërkimeve nëpër uebfaqe”, ka thënë Lynn Kaack, profesoreshë për shkenca kompjuterike në Shkollën Hertie në Berlin.

Megjithatë, kompanitë më të mëdha të kësaj fushe deklarojnë vazhdimisht se janë të përkushtuara për efiçencë të energjisë.

Shërbimet e Amazonit janë zotuar se do të jenë neutrale ndaj karbonit deri më 2040, ndërsa Microsoft e ka bërë zotimin për emetime zero të karbonit deri më 2030.

Këto deklarata, por edhe të dhënat e vjetëve të fundit nga ky sektor, japin hapësirë për relaksim.

Në periudhën 2010 – 2018, energjia e shfrytëzuar nga qendrat globale të të dhënave është rritur për 6 për qind, në krahasim me rritjen prej 550 për qind të sasisë së punës në këtë sektor, sipas Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë.

Mirëpo, manjatët e laboratorit për zhvillime teknologjike në Shtetet e Bashkuara, Sillicon Valley, besojnë se diskutimet për energjinë që shfrytëzon inteligjenca artificiale, ia ulin rëndësinë potencialit revolucionar të inteligjencës artificiale.

Shefi i Nvidias, Jensen Huang, ka thënë se këto diskutime janë të prapambetura, pasi, sipas tij, përfshira e madhe e inteligjencës artificiale nëpër pajisje, do ta shmangë nevojën e qendrave aq të mëdha të të dhënave.

Kjo nënkupton që inteligjenca artificiale do ta shndërrojë laptopin, makinën, apo pajisjen tuaj teknologjike në superkompjuter efiçent, pa i ngarkuar shumë qendrat e serverëve.

“Në të ardhmen, do të ekzistojë një model i vogël që gjendet në telefonin tuaj dhe që 90 për qind të pikselëve do të gjenerohen dhe 10 për qind do të sigurohen nga qendrat e të dhënave, në krahasim me 100 për qind sa ngarkohen qendrat tani, prandaj edhe do të kursehet energjia”, ka thënë Huang.

Sam Altman nga OpenAI beson se inteligjenca artificiale do t’ia ndërtojë shumë shpejt njerëzimit në të ardhme plotësisht të re.

“Mendoj që sapo ta kemi inteligjencë tepër të fuqishme, adresimi i ndryshimeve klimatike nuk do të jetë problem i madh”, ka thënë Altman.

“Kjo na tregon sa shumë duhet të ëndërrojmë, të mendojmë për një sistem, të cilit mund t’i themi ‘më tregoni si të prodhoj energji me kosto të vogël, si ta zvogëloj emetimin e karbonit, dhe si ta ndërtoj një fabrikë që e bën këtë gjë në nivel global”.

Mirëpo disa ekspertë janë të shqetësuar se vëmendja e madhe në zhvillim të inteligjencë artificiale, i ka lënë në hije gjërat tjera.

“Korporata të mëdha janë duke shpenzuar shumë para duke zhvilluar IA. Nuk mendoj se janë duke menduar për ndikimin në natyrë. Megjithatë, ajo ditë po vjen”, ka thënë Iyengar nga Untether./Marre nga REL

inteligjenca artificiale emetimet e karbonit

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë