LIVE UPDATES
Bota

Analiza e DW: A po e shkatërron Donald Trump dollarin?

Njoftimi i tarifave të reja nga presidenti amerikan Donald Trumpsë fundmi shkaktoi një shitje masive të dollarit. Investitorët iu drejtuan euros, jenit dhe frangut zviceran. Ky është një zhvillim dramatik i pashembullt në historinë e bursës.

17 Prill 2025, 08:28 Nga E. D
Analiza e DW: A po e shkatërron Donald Trump dollarin?
Donald Trump

SHBA- Presidenti amerikan Donald Trump po shkakton një shitje të dollarit me politikën e tij të paparashikueshme tarifore a po afrohet fundi i monedhës rezervë botërore? Kjo mund të ketë pasoja dramatike.

Kush është humbësi më i madh nga politika tariforeamerikanenë tregjet financiare? Nëse pyet ekspertët e këmbimit valutor, përgjigja është e qartë: Dollari. Ndryshe nga bursat, të cilat kanë arritur të rikuperojnë një pjesë të mirë të humbjeve të tyre, deri tani nuk ka shenja të një rikuperimi të ngjashëm të monedhës amerikane.

Euro në nivelin më të lartë në tre vitet e fundit

Njoftimi i tarifave të reja nga presidenti amerikan Donald Trumpsë fundmi shkaktoi një shitje masive të dollarit. Investitorët iu drejtuan euros, jenit dhe frangut zviceran. Ky është një zhvillim dramatik i pashembullt në historinë e bursës.

Kështu, në vetëm pak ditë, vlera e euros u rrit me plot gjashtë cent në krahasim me dollarin. Në pika të caktuara euro vlen mbi 1,14 dollarë, që është niveli më i lartë në tre vitet e fundit. Indeksi i dollarit, i cili tregon vlerën e monedhës amerikane në krahasim me gjashtë monedhat tjera kryesore, ra në shifra dyshifrore për herë të parë që nga viti 2022. Deri tani nuk ka ndonjë kundërmasë serioze.

Më shumë ulje të normave për shkak të rrezikut të recesionit?

Pas kësaj qëndron frika e investitorëve nga pasojat e politikës doganore të paparashikueshme të Trumpit. Tregu tani vlerëson rreziqet e rritjes për ekonominëamerikane si më të mëdha se rreziqet inflacioniste. Ekspertët besojnë se rreziku që SHBA të hyjë në recesion për shkak të tarifave më të larta të importit është rritur në mënyrë dramatike.

Rezerva Federale e SHBA-së duket se po i përgjigjet këtij skenari duke ulur shpesh normat e interesit. Tregtarët presin tani katër ulje të normës së interesit, e cila mund të bie deri në 1.0 për qind, në 12 muajt e ardhshëm. Për krahasim: përpara "Ditës së Çlirimit”, siç tha Trump kur ngriti të gjtha tarifat, tregu priste vetëm tre ulje të normave të interesit nga Fed.

Trump ka shkatërruar besimin

Statusi i dollarit po rrënohet me shpejtësi. Tregu ka filluar të vërë në dyshim rolin e dollarit si monedhë rezervë botërore. Përjashtimet e shpallura së fundmi për telefonat celularë dhe laptopë si dhe makinat nuk e ndryshojnë këtë, pasi kompanitë ende nuk kanë siguri në planifikim. Për sa kohë mund të vlejnë përjashtimet "e përkohshme"? Gjithçka varet nga lëvizja e radhës e presidentit amerikan Trump.

Është e qartë se ka tani më një shkallë njohjeje me Trumpin, thotë Antje Praefcke, eksperte në çështjet e këmbimit valutor në Commerzbank. "Por dëmi është bërë, besimi është shkatërruar”.

Për sa kohë zgjat kjo pasiguri, siç shpjegoi ajo, për të gjithë të përfshirët në ngjarjet botërore dhe ekonomike, vështirë se mund të pritet një rikuperim i ndjeshëm i dollarit.

Pse Trump dëshiron të dobësojë dollarin?

Por ka të ngjarë që vetë Trumpi e shikon pozitivisht shitjen e monedhës amerikane, pasi dobësimi i dollarit si monedhë rezervë botërore është një nga qëllimet e deklaruara të politikës së tij tarifore. Logjika që qëndron pas kësaj: një monedhë vendase më e dobët redukton borxhin gjigant kombëtar dhe gjithashtu deficitin tregtar të SHBA-së.

Në të njëjtën kohë, zhvlerësimi aktual i dollarit është më shumë një efekt anësor "i planifikuar" i politikës doganore të SHBA nga Trump dhe këshilltarët e tij. Domethënë, qëllimi është që të detyrohen kreditorët amerikanë që në ditët dhe javët në vijim të bëjnë një zhvlerësim të koordinuar të dollarit dhe në këtë mënyrë t'i bëjnë eksportet amerikane më konkurruese. "Marrëveshja Mar-a-Lago” është fjala kyçe.

"Marrëveshje” për të zhvlerësuar dollarin?

Pas kësaj qëndron ideja e Stephen Miran, kryetarit të ri të Këshillit të Këshilltarëve Ekonomikë të Presidentit të SHBA: Bazuar në "Marrëveshjet e Plazas" të vitit 1985, kreditorët e huaj duhet të konvertojnë obligacionet e tyre të qeverisë amerikane në obligacione me një afat jashtëzakonisht të gjatë 100-vjeçar dhe me interes të ulët ose pa interes.

Një tregti që asnjë vend nuk do ta pranonte me dëshirë - përveç nëse kërcënohet me tarifa të larta ose me heqjen e mbrojtjes ushtarake nga SHBA.

Trump dhe Miran po luajnë me zjarrin

Ekspertët janë të bindur: Mirani dhe Trump po luajnë me zjarrin. Kryeekonomisti i LBBW Moritz Kremer flet për "një ide jashtëzakonisht të rrezikshme". Për të, nuk ka asnjë mënyrë më të sigurt për të minuar besimin në dollar.

"Në të gjitha krizat financiare, aksionet e qeverisë amerikane kanë qenë një strehë e sigurt. Kjo marrëveshje Mar-a-Lago do ta minonte këtë port," paralajmëron Kraemer. "Rezultati do të ishte një krizë financiare e përmasave globale."

Rifinancimi i SHBA në rrezik

 fakt, heqja e dollarit si monedhë rezervë botërore do të kishte pasoja dramatike edhe për vetë Shtetet e Bashkuara. Kërkesa për dollar nuk do të ishte më e madhe ndërsa kërkesa për obligacionet e qeverisë amerikane do të binte ndjeshëm. Të ardhurat do të rriteshin në përputhje me rrethanat.

Prandaj, rifinancimi i thjeshtë si më parë i borxhit të qeverisë amerikane në tregjet financiare do të ishte në prag të pezullimit. Qeveria amerikane nuk do të jetë më në gjendje të marrë hua shuma të pakufizuara parash – edhe pse ka nevojë urgjente, sepse SHBA është, në terma absolutë, vendi me borxhet më të mëdah në botë, me gati 37 trilionë dollarë.

Rënia e dollarit do të prekte drejtpërdrejt edhe kompanitë dhe konsumatorët amerikanë, e rrjedhimisht edhe votuesit e Trumpit. Atyre do t'u duhej të pranonin humbje të mëdha dhe kështu të përballen me pasojat e politikave ekonomike konfuze të presidentit të tyre. Ekonomistët e Goldman Sachs supozojnë se edhe uljet e normave të taksave nuk do të ishin në gjendje ta kompensonin këtë.

Këshilltari i Trump i habitur nga rënia e bursës

A kanë menduar Miran dhe Trump për këtë? Në fakt, koncepti ekonomiko-politik i qeverisë amerikane deri më tani ka rezultuar tepër dritëshkurtër dhe i pamenduar mirë në shumë segmente. Shumë nga pritshmëritë e Miran nuk janë realizuar.

Për shembull, këshilltari i Trump parashikoi në një dokument të shkruar në nëntor 2024 se nuk do të kishte pothuajse asnjë turbullirë në tregjet e aksioneve pas shpalljes së tarifave amerikane. Realiteti, siç e dimë të gjithë, ishte tërësisht ndryshe./DW/

donald trump dollari

Sondazh

Poll

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend