LIVE UPDATES
Bota

“Ai që hyn në konklavë si Papë, del si kardinal!" Ngushtohet gara për Papatin e ardhshëm, ja kush janë 4 kandidatët e mundshëm

Ky mund të jetë një proces shumë i paparashikueshëm dhe i hapur për një mori arsyesh. Kolegji i Kardinalëve do të mblidhet në konklavë në Kapelën Sistine për të debatuar dhe më pas për të votuar për kandidatët e tyre të preferuar derisa të mbizotërojë një emër i vetëm.

22 Prill 2025, 20:51 Nga M.B
“Ai që hyn në konklavë si Papë, del si kardinal!"
Kandidatët e mundshëm

VATIKAN- Kush do të jetë Papa i ardhshëm? Vendimi mund të ketë një ndikim të thellë mbi Kishën Katolike dhe 1.4 miliardë katolikët në botë. Ky mund të jetë një proces shumë i paparashikueshëm dhe i hapur për një mori arsyesh. Kolegji i Kardinalëve do të mblidhet në konklavë në Kapelën Sistine për të debatuar dhe më pas për të votuar për kandidatët e tyre të preferuar derisa të mbizotërojë një emër i vetëm.

Me 80% të kardinalëve të emëruar nga vetë Papa Françesku, ata jo vetëm që po zgjedhin një Papë për herë të parë, por do të ofrojnë një perspektivë të gjerë globale. Për herë të parë në histori, më pak se gjysma e atyre që do të votojnë do të jenë evropianë. Dhe megjithëse kolegji mund të mbizotërohet nga emërimet e tij, ata nuk janë domosdoshmërisht “progresistë” apo “tradicionaliste”.

Për këto arsye, është më e vështirë se kurrë të parashikohet se kush do të zgjidhet Papa i ardhshëm. A mund të zgjedhin kardinalët një Papë afrikan apo një aziatik? Apo do të favorizojnë një nga garda e vjetër e administratës së Vatikanit? BBC ka sjellë një përzgjedhje të shkurtër të 4 emrave që përmenden si pasardhësi i mundshëm i Françeskut.

Pietro Parolin
Kombësia: Italian
Mosha: 70 vjeç

“Ai që hyn në konklavë si Papë, del si kardinal!"

Kardinali italian Parolin, i përfolur si i butë, ishte sekretari i shtetit i Vatikanit nën Papa Françeskun duke e bërë atë këshilltarin kryesor të Papës. Sekretari i Shtetit kryeson gjithashtu Kurinë Romake, administratën qendrore të Kishës. Pasi ka vepruar në mënyrë efektive si zëvendës i Papës, ai mund të konsiderohet një kryesues.

Ai shihet nga disa si me më shumë gjasa për t’i dhënë përparësi diplomacisë dhe një këndvështrimi global sesa pastërtisë së dogmës katolike. Kritikët e tij e konsiderojnë këtë një problem, ndërsa mbështetësit e shohin një forcë. Por ai ka qenë kritik për legalizimin e martesave të të njëjtit seks në mbarë botën, duke e quajtur votimin historik atë që ndodhi në vitin 2015 në Republikën e Irlandës si “një humbje për njerëzimin”.

Kardinali Parolin duhet ta dijë mirë një thënie të vjetër italiane që thekson pasigurinë e procesit të zgjedhjes së papës: “Ai që hyn në një konklavë si Papë, e lë atë si kardinal”. Rreth 213 nga 266 papët e mëparshëm kanë qenë italianë dhe edhe pse nuk ka pasur një papë italian në 40 vjet, strumbullari i niveleve të larta të Kishës larg Italisë dhe Evropës mund të nënkuptojë se mund të mos ketë një tjetër për momentin.

Luis Antonio Gokim Tagle
Kombësia: filipinase
Mosha: 67 vjeç

“Ai që hyn në konklavë si Papë, del si kardinal!"

A mund të vijë Papa i ardhshëm nga Azia? Kardinali Tagle ka dekada përvojë në kishë që do të thotë se ai ka qenë një udhëheqës aktiv i saj mes njerëzve në krahasim me një diplomat të Vatikanit apo një ekspert strikt i ligjit të Kishës. Kisha ka një ndikim masiv në Filipine, ku rreth 80% e popullsisë janë katolike. Vendi aktualisht ka një rekord prej 5 anëtarësh në Kolegjin e Kardinalëve, gjë që mund të krijojë një fraksion të rëndësishëm lobues nëse të gjithë mbështesin Kardinalin Tagle.

Ai konsiderohet si një i moderuar brenda përkufizimit katolik dhe është quajtur “Françesku aziatik” për shkak të një përkushtimi ndaj çështjeve sociale dhe simpatisë për emigrantët që ai ndante me Papën e ndjerë. Ai ka kundërshtuar të drejtat e abortit, duke i quajtur ato “një formë vrasjeje”, një pozicion në përputhje me qëndrimin e gjerë të Kishës se jeta fillon me ngjizjen. Ai ka folur edhe kundër eutanazisë.

Por në vitin 2015, kur ishte Kryepeshkop i Manilës, Kardinali Tagle bëri thirrje që Kisha të rivlerësonte qëndrimin e saj “të ashpër” ndaj homoseksualëve, të divorcuarve dhe nënave beqare, duke thënë se ashpërsia historike kishte bërë dëme të përhershme dhe i kishte lënë njerëzit të ndiheshin “me njollë” dhe se secili individ meritonte dhembshuri dhe respekt.

Kardinali u konsiderua si një kandidat për të qenë Papë që në konklavën e vitit 2013 në të cilën u zgjodh Françesku. I pyetur një dekadë më parë se si i shikonte sugjerimet se mund të ishte i radhës, ai u përgjigj: “Unë e trajtoj atë si një shaka! Është qesharake.”

Fridolin Ambongo Besungu
Kombësia: Kongolez
Mosha: 65 vjeç

“Ai që hyn në konklavë si Papë, del si kardinal!"

Është shumë e mundur që Papa i ardhshëm mund të jetë nga Afrika, ku Kisha Katolike vazhdon të shtojë miliona anëtarë. Kardinali Ambongo është një kandidat kryesor, me prejardhje nga Republika Demokratike e Kongos (DRC). Ai ka qenë kryepeshkop i Kinshasës për 7 vjet dhe u emërua kardinal nga Papa Françesku. Ai është një konservator kulturor, që kundërshton bekimet për martesën e të njëjtit seks, duke deklaruar se “bashkimet e personave të të njëjtit seks konsiderohen kontradiktore me normat kulturore dhe thelbësisht e ligë”.

Megjithëse krishterimi është feja e shumicës në DRC, të krishterët atje janë përballur me vdekje dhe persekutim nga duart e grupit xhihadist të Shtetit Islamik dhe rebelëve të lidhur. Në këtë sfond, kardinali Ambongo shihet si një avokat i ashpër i Kishës. Por në një intervistë të vitit 2020, ai foli në favor të pluralitetit fetar, duke thënë: “Protestantët le të jenë protestantë dhe muslimanët myslimanë. Ne do të punojmë me ta. Por secili duhet të ruajë identitetin e tij.”

Komente të tilla mund t’i bëjnë disa kardinalë të pyesin veten nëse ai e përqafon plotësisht ndjenjën e tyre të misionit – në të cilin katolikët shpresojnë të përhapin fjalën e Kishës në të gjithë botën.

Peter Kodwo Appiah Turkson
Kombësia: Gana
Mosha: 76 vjeç

“Ai që hyn në konklavë si Papë, del si kardinal!"

Nëse zgjidhej nga bashkëmoshatarët e tij, kardinali me ndikim Turkson do të kishte gjithashtu dallimin e të qenit Papa i parë afrikan për 1500 vjet. Ashtu si kardinali Ambongo, ai ka pretenduar se nuk e dëshiron këtë punë. “Nuk jam i sigurt nëse dikush aspiron të bëhet Papë”, tha ai për BBC në vitin 2013. I pyetur nëse Afrika kishte një rast të mirë për të ofruar Papën e ardhshëm bazuar në rritjen e Kishës në kontinent, ai tha se mendonte se Papa nuk duhet të zgjidhet bazuar në statistika, sepse “këto lloj konsideratash priren të turbullojnë ujërat”.

Ai ishte i pari ganez që u bë kardinal, në vitin 2003 nën Papa Gjon Pali II. Ashtu si Kardinali Tagle, Kardinali Turkson u konsiderua një Papë i mundshëm një dekadë më parë, kur u zgjodh Françesku. Në fakt, bastet e bënë atë favorit përpara votimit. Një kitarist që dikur luante në një grup funk, Kardinali Turkson njihet për praninë e tij energjike. Si shumë kardinalë nga Afrika, ai anon nga konservatorët. Megjithatë, ai ka kundërshtuar kriminalizimin e marrëdhënieve të homoseksualëve në vendet afrikane, përfshirë vendlindjen e tij Gana.

Në një intervistë për BBC në vitin 2023, ndërsa parlamenti i Ganës po diskutonte një projekt-ligj që vendos dënime të ashpra për personat LGBTQ+, Turkson tha se ndjente se homoseksualiteti nuk duhet të trajtohet si një shkelje. Në vitin 2012, ai u akuzua se kishte bërë parashikime frikësuese mbi përhapjen e Islamit në Evropë në një konferencë peshkopësh të Vatikanit, për të cilat më vonë kërkoi falje./ BBC

vatikan


Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë