LIVE UPDATES
Bota

Analiza: Si një luftë e mundshme tarifore globale mund të godasë zinxhirët e furnizimit të Europës

Tensionet gjeopolitike në të gjithë globin janë përshkallëzuar vitin e fundit, të nxitura nga konfliktet e vazhdueshme në Lindjen e Mesme dhe lufta midis Rusisë dhe Ukrainës.

21 Janar 2025, 18:03 Nga N.F
Analiza: Si një luftë e mundshme tarifore globale mund të
Foto ilustruese

TIRANË- Rritja e tensioneve midis aktorëve kryesorë botërorë ka çuar në rritjen e shqetësimeve për një luftë tregtare globale, e cila mund të godasë edhe Europën. Kevin O’Marah nga platforma kërkimore e komunitetit Zero 100 po flet për çështjet më urgjente të tregtisë globale në botë në takimin vjetor të ËEF në Davos.

Tensionet gjeopolitike në të gjithë globin janë përshkallëzuar vitin e fundit, të nxitura nga konfliktet e vazhdueshme në Lindjen e Mesme dhe lufta midis Rusisë dhe Ukrainës. Kërcënimi i një lufte të mundshme globale tarifore është përkeqësuar gjatë muajve të fundit, pasi BE-ja vendosi të rrisë tarifat për importet e automjeteve elektrike kineze (EV) për shkak të shqetësimeve në rritje të qeverisë kineze që subvencionon prodhuesit vendas.

Nga ana tjetër, Kina është kundërpërgjigjur me një hetim anti-dumping për importet e rakisë nga BE-ja, duke hetuar gjithashtu importet e mishit të derrit dhe të qumështit nga unioni. Tensionet tarifore BE-SHBA janë nxehur gjithashtu dhe pritet të vazhdojnë të veprojnë kështu me ardhjen në detyrë të presidentit të ri të SHBA-së, Donald Trump. Trump ka shprehur tashmë pakënaqësinë e tij në lidhje me tarifat e BE-së për ushqimet, makinat dhe produktet bujqësore të importuara nga Shtetet e Bashkuara. Me ardhjen në detyre ai ka deklaruar një tarifë të përgjithshme që varion nga 10% deri në 20% për të gjitha importet nga BE.

Në mënyrë të ngjashme, marrëdhëniet tregtare të SHBA-së dhe Kinës po përkeqësohen gjithashtu, kryesisht për shkak të mosmarrëveshjeve të gjata në lidhje me praktikat e padrejta tregtare dhe ekonomike, si dhe vjedhjet e pronës intelektuale.

Kevin O’Marah, shefi i kërkimit dhe bashkëthemeluesi i Zero100, një platformë kërkimore që punon drejt karbonit zero, hedh më shumë dritë mbi mënyrën se si zinxhirët e furnizimit ka të ngjarë të ndikohen nga këto kushte tregtare në ndryshim dhe se si ato po përshtaten në përputhje me rrethanat.

Si mund të ndikojë një luftë globale tarifore në rritje në zinxhirët e furnizimit?

Një luftë e përshkallëzuar tregtare globale mund të shkaktojë disa grumbullime të zinxhirit të furnizimit, të ngjashme me pandeminë, gjë që mund t’i bëjë ato të bëhen më të ndërlikuara dhe të ngadalta. Kostoja e importit, eksportit dhe transportit të mallrave në mbarë botën mund të bëhet shumë më e shtrenjtë, gjë që nga ana tjetër do të çonte në kosto më të larta të produktit për konsumatorët.

Prodhuesit mund të detyrohen të gjejnë furnizues dhe klientë të rinj, si dhe të kufizohen në tregtimin vetëm brenda blloqeve të caktuara gjeopolitike, në varësi të asaj se sa larg shkojnë tarifat.

Duke folur për mënyrën se si një luftë e përkeqësuar globale e tarifave mund të ndikojë në zinxhirë dhe industri specifike të furnizimit në tregje si SHBA, Britania e Madhe, Europa dhe Azia, O’Marah tha:

“Një luftë tregtare në përshkallëzim midis SHBA dhe Kinës ka të ngjarë të izolojë pjesë kritike të zinxhirëve të caktuar të furnizimit strategjik si energjia diellore e automjeteve elektrike dhe gjysmëpërçuesit. Kjo duhet të rrisë kostot për të gjitha vendet pasi kompanitë brenda këtyre zinxhirëve të vlerës duhet të investojnë brenda vendit për të ruajtur furnizimin e besueshëm”.

“Furnizuesit mbi kapacitet si prodhuesit me bazë në Kinë mund të kenë nevojë të hedhin produktet në vendet e palës së tretë me çmime të ulëta. Kjo mund të ndihmojë disa industri që përdorin këto materiale dhe përbërës, por dëmtojnë furnizuesit vendas në rrjedhën e sipërme të të njëjtave materiale.

“Tarifat e Trump mund të jenë një bekim në dukje nëse inkurajojnë liderët e zinxhëve të furnizimit në mbarë botën që të lokalizojnë ose të paktën të rajonalizojnë zinxhirët e tyre të furnizimit. Përfitimi i këtij ndryshimi është të sigurojë zinxhirë furnizimi më elastik, por edhe me nivel më të ulët të gjurmës së karbonit në të gjithë botën, në vend që të sigurojmë burime globale dhe të transportojmë dhjetëra mijëra milje siç ka qenë norma për 30 vjet të globalizimit të udhëhequr nga SHBA/Kina.”

Si po ngrenë kompanitë ekipe për të trajtuar politikën e zinxhirëve të furnizimit?

Disa kompani kanë përgatitur ekipet e tyre për të trajtuar më mirë çështjet e zinxhirëve të furnizimit duke investuar në trajnime, duke përmirësuar komunikimet me furnizuesit dhe klientët dhe duke rivlerësuar modelet e tyre aktuale të zinxhirit të furnizimit.

“Shumica e kompanive kanë zhvilluar një aftësi shumë më të shpejtë për të modeluar skenarë se çfarë mund të ndodhë në rast të një tarife specifike. Zinxhiri i tyre i furnizimit, mjetet e planifikimit dhe ekipet për zgjidhjen e shpejtë të problemeve janë zhvilluar goxha pas krizës së shkaktuar nga Covid dhe zinxhirët e furnizimit vitet e fundit”, tha O’Marah.

Si po transformon inteligjenca artificiale (AI) dhe robotika zinxhirët e furnizimit?

Inteligjenca artificiale dhe robotika kanë bërë një rrugë të gjatë për të ndihmuar zinxhirët e furnizimit të përmirësojnë efikasitetin e tyre operacional, si dhe të reduktojnë ngarkesat fizike të punës. Ato mund të ndihmojnë në parashikimin e kërkesës në kohë reale dhe të sigurojnë që kompanitë të menaxhojnë më mirë inventarët gjithashtu.

“Udhëheqësit e zinxhirit të furnizimit janë të fokusuar në atë se si AI po kalon nga një fazë pilotimi dhe eksperimentimi në zbatimin e shkallëzuar. Shpërblimi i madh bazohet në përmirësimin rrënjësor të produktivitetit për të përballuar mungesat e fuqisë punëtore dhe kostove në rritje.”/ Monitor

evrope tarufa globale

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje