LIVE UPDATES
Bota

Bashkimi Evropian përballet me sezonin më të keq të zjarreve në histori

Spanja dhe Portugalia janë goditur veçanërisht rëndë, me afërsisht 1% të të gjithë Gadishullit Iberik të djegur, sipas shkencëtarëve të BE-së. Sezoni i përkeqësuar i zjarreve në Mesdhe është lidhur drejtpërdrejt me ndryshimet klimatike në një studim të veçantë nga grupi World Weather Atribution në Imperial College London.

28 Gusht 2025, 08:00 Nga r.ll
Bashkimi Evropian përballet me sezonin më të keq të zjarreve
foto ilustruese

EVROPË- Një rekord prej një milion hektarësh, ekuivalent me rreth gjysmën e sipërfaqes tokësore të Uellsit, janë djegur në të gjithë Bashkimin Evropian deri më tani këtë vit, duke e bërë atë sezonin më të keq të zjarreve që nga fillimi i regjistrimeve në vitin 2006.

Spanja dhe Portugalia janë goditur veçanërisht rëndë, me afërsisht 1% të të gjithë Gadishullit Iberik të djegur, sipas shkencëtarëve të BE-së. Sezoni i përkeqësuar i zjarreve në Mesdhe është lidhur drejtpërdrejt me ndryshimet klimatike në një studim të veçantë nga grupi World Weather Atribution në Imperial College London. Ekspertët paralajmërojnë se zjarret më të shpeshta dhe më të rënda në të gjithë Evropën ka të ngjarë të vazhdojnë në të ardhmen.

Më shumë se dy të tretat e sipërfaqes së djegur në BE ndodhen vetëm në Spanjë dhe Portugali. Në Spanjë, më shumë se 400,000 hektarë janë djegur që nga fillimi i këtij viti deri më 26 gusht, sipas Sistemit Evropian të Informacionit për Zjarret në Pyje Copernicus (EFFIS). Ky rekord është më shumë se gjashtë herë më i lartë se mesatarja spanjolle për këtë periudhë kohore midis viteve 2006 dhe 2024.

Portugalia fqinje ka pësuar gjithashtu një sipërfaqe rekord djegieje prej 270,000 hektarësh deri më tani - pothuajse pesë herë më shumë se mesatarja për të njëjtën periudhë. Sipërfaqja e kombinuar e djegur në të gjithë gadishullin Iberik këtë vit është 684,000 hektarë - katër herë më e madhe se sipërfaqja e Londrës së Madhe, dhe pjesa më e madhe e saj u dogj vetëm në dy javë.

Zjarret janë përqendruar në zonat pyjore të Portugalisë veriore dhe në rajonet veriperëndimore të Spanjës, Galicia, Asturias dhe Castile e León. Zonat e mbrojtura si Parku Kombëtar Picos de Europa janë prekur, si dhe rrugët kryesore në rrjetin e pelegrinazhit Camino de Santiago, i cili zakonisht tërheq më shumë se 100,000 vizitorë gjatë muajve të verës.

Ngjarjet kanë shkaktuar vendosjen më të madhe të njohur të forcës zjarrfikëse të mekanizmit të mbrojtjes civile të BE-së. Tymi nga zjarret ka ulur ndjeshëm cilësinë e ajrit në zonë, me erën jugore që e ka dërguar tymin deri në Francë dhe Mbretërinë e Bashkuar.

Ndryshimi i klimës i bën kushtet që çojnë në zjarre më të mundshme, por në një cikël vicioz, zjarret lëshojnë gjithashtu më shumë dioksid karboni (CO2) që ngroh planetin në atmosferën tonë. CO2 i emetuar nga zjarret në Spanjë këtë vit ka arritur një rekord prej 17.68 milionë tonësh, sipas BE-së. Kjo është më shumë se çdo emetim total vjetor i CO2 që nga viti 2003 nga zjarret në atë vend, kur të dhënat u regjistruan për herë të parë nga satelitët.

Për krahasim, është më shumë se totali vjetor i CO2 i emetuar nga e gjithë Kroacia në vitin 2023. Zjarrfikësit kanë luftuar me flakët në të gjithë Evropën këtë verë. Ndryshimi i klimës i shkaktuar nga njerëzit i bëri kushtet e prirura ndaj zjarreve në Turqi, Greqi dhe Qipro rreth 10 herë më të mundshme, sipas një studimi të shpejtë të atribuimit nga grupi World Weather Attribution në Imperial College London.

Kjo ishte përgjegjëse për një rritje prej 22% të kushteve ekstreme të motit që fshihen pas zjarreve, tha WWA. Po shkakton nxehtësi më ekstreme, e cila than bimësinë, duke rritur ndezshmërinë, tha Theodore Keeping, shkencëtar i zjarreve në qendrën për Politikat Mjedisore, Imperial College London. Djegia e vazhdueshme e lëndëve djegëse fosile do të çojë në më shumë nga këto zjarre ekstreme, paralajmëruan studiuesit.

Shkencëtarët kanë filluar një analizë të shpejtë mbi zjarret në Spanjë dhe Portugali dhe presin gjetje të ngjashme në lidhje me ndryshimet klimatike.  Në rajone si Spanja dhe Portugalia, një numër në rritje i të rinjve po zhvendosen në qytete në kërkim të një punësimi më fitimprurës. Toka bujqësore, dikur e menaxhuar, po braktiset dhe po bëhet e mbipopulluar, duke eliminuar zonat e zjarrit dhe duke rritur sasinë e bimësisë së ndezshme të ndjeshme ndaj flakëve intensive.

Ekosisteme rezistente ndaj zjarrit që përpiqen të përballojnë

Zjarret kanë qenë gjithmonë një komponent i rëndësishëm i ekosistemeve mesdhetare dhe shumë nga jeta e egër natyrore ka bashkë-evoluar për të ekzistuar së bashku me zjarrin. Në fakt, specie si lepuri iberik përfitojnë nga habitati i sapohapur dhe lisat vendas të tapës mund të kolonizojnë shpejt tokën e djegur.

Teknikat e menaxhimit, të tilla si djegia e përcaktuar dhe heqja e bimësisë, i kanë mbajtur nën kontroll prej kohësh zjarret vjetore. Dhe rigjallërimi i bimësisë së djegur zakonisht ka kompensuar emetimet e karbonit nga zjarret në pyje, pasi karboni u ruajt përsëri në bimë dhe tokë.

Megjithatë, zjarret moderne janë më të mëdha, më të shpeshta dhe më të rënda. Kur rajonet pyjore kanë vështirësi të rigjenerohen para zjarrit të radhës, ato mund të bëhen pjesë e një cikli reagimesh ndaj klimës, sipas Dr. Thomas Smith, Profesor i Asociuar në Gjeografinë Mjedisore në Shkollën e Ekonomisë në Londër.

Rreziku në rritje nga një klimë më e nxehtë dhe më e thatë e bën menaxhimin e zjarreve më të vështirë dhe përbën një kërcënim për stabilitetin afatgjatë të ekosistemit. Ekzistojnë gjithashtu rreziqe të erozionit të përshpejtuar të tokës dhe ndotjes së ujit nga hiri i derdhur në lumenj dhe rezervuarë, sipas Profesor Stefan Doerr, Drejtor i Qendrës për Kërkime të Jetës së Egër në Universitetin e Swansea-s. Përpjekjet për të menaxhuar bimësinë e tepërt në zonat me rrezik zjarri, si dhe përparimet në parandalimin e ndezjeve, zbulimin dhe shuarjen e zjarreve mund të ndihmojnë në uljen e numrit dhe ashpërsisë së zjarreve në të ardhmen.

zjarret ne evrope

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj