LIVE UPDATES
Bota

BBC: Banorët e Groenlandës përgatiten për një samit që mund të formësojë të ardhmen e Arktikut

Një kasetë e madhe dixhitale lajmesh ndodhet sipër qendrës tregtare të mbuluar me borë në kryeqytetin e ishullit, Nuuk.

14 Janar 2026, 08:14 Nga D.S
BBC: Banorët e Groenlandës përgatiten për një samit
Zëvendëspresidenti i SHBA-së, JD Vance

GROENLAND-Zëvendëspresidenti i SHBA-së, JD Vance, do të presë ministrat e jashtëm të Danimarkës dhe Groenlandës, si dhe homologun e tyre amerikan, Marco Rubio, në Shtëpinë e Bardhë të mërkurën.

Fokusi i bisedimeve: e ardhmja e ishullit më të madh në botë, Groenlandës.

BBC shkruan se, një kasetë e madhe dixhitale lajmesh ndodhet sipër qendrës tregtare të mbuluar me borë në kryeqytetin e ishullit, Nuuk. Nuk keni nevojë të flisni groenlandisht për të kuptuar fjalët "Trump", "Groenlandë" dhe "sovranitet" që shfaqen vazhdimisht, me shkronja të kuqe të forta.

Donald Trump thotë se e dëshiron këtë vend dhe do ta zgjedhë "në mënyrën e lehtë ose në mënyrën e vështirë". Pas veprimit të tij të fundit ushtarak kontrovers në Venezuelë, njerëzit në Groenlandë po i besojnë fjalës së tij.

Numërimi mbrapsht i ankthshëm për takimin në Uashington ka vazhduar prej ditësh.

Kalimtarët më thonë se më duket sikur kanë kaluar vite. "Do të doja ta inkurajoja (Donald Trump) që t’i përdorë të dy veshët me mençuri, të dëgjojë më shumë dhe të flasë më pak. Ne nuk jemi në shitje. Vendi ynë nuk është në shitje", tha Amelie Zeeb, duke hequr dorezat e saj të trasha, të bëra tradicionalisht këtu me lëkurë foke dhe të njohura si pualuuk, për të tundur duart për të theksuar diçka.

"Shpresa ime është që vendi ynë të jetë i pavarur dhe i menaxhuar mirë dhe jo të blihet", tha shkrimtari dhe muzikanti inuit, Sivnîssoq Rask. Ndërsa Maria, me foshnjën e saj shtatëjavëshe, të mbështjellë fort brenda palltos së dimrit, më tha: "Shqetësohem për të ardhmen e familjes sime të re. Nuk duam gjithë këtë vëmendje këtu!"

Por vëmendja ndërkombëtare ndaj Groenlandës nuk do të zhduket së shpejti. Shumë më tepër gjëra varen në fije të perdes sesa vetëm fati i këtij ishulli. Debati për Groenlandën i vë kundër njëra-tjetrës vendet e NATO-s, Danimarkën dhe SHBA-në.

Groenlanda është një territor gjysmë-autonom i Danimarkës. Kryeministrja daneze Mette Frederiksen ka paralajmëruar se nëse SHBA-të marrin kontrollin e ishullit me forcë, ky do të jetë fundi i aleancës transatlantike të mbrojtjes, mbi të cilën Evropa është mbështetur për siguri për dekada të tëra.

Do të jetë gjithashtu një tjetër goditje dëmtuese për marrëdhëniet SHBA-Evropë, të cilat janë dëmtuar rëndë që nga rikthimi i Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë. Dhe mos harroni: Udhëheqësit e Evropës mezi presin ta mbajnë administratën Trump në krah, të mbështesin një marrëveshje paqeje të qëndrueshme edhe për Ukrainën.

Pasojat e mundshme të një konflikti mbi Groenlandën janë të mëdha, por nuk është e qartë se si Uashingtoni synon ta trajtojë takimin e së mërkurës. A do të jetë fryma e kompromisit apo e konfrontimit? Presidenti Trump këmbëngul se i duhet Groenlanda për sigurinë kombëtare. Nëse SHBA-të nuk e marrin Groenlandën, atëherë do ta bëjnë Kina ose Rusia, thotë ai.

Të vetëdijshëm për këtë, fuqitë e mëdha evropiane, të cilat e kanë mbështetur hapur sovranitetin danez mbi Groenlandën, janë përpjekur gjithashtu të dalin me propozime ushtarake për të rritur praninë e NATO-s rreth ishullit dhe në Arktik në përgjithësi. Më është thënë se Mbretëria e Bashkuar dhe Gjermania kanë marrë drejtimin këtu.

"Ne ndajmë shqetësimet e SHBA-së se kjo pjesë e Danimarkës ka nevojë për mbrojtje më të mirë. Ne thjesht duam ta përmirësojmë së bashku situatën e sigurisë në Groenlandë.", tha të hënën kancelari gjerman Friedrich Merz. 

Kryetari i Shoqatës së Rezervistëve Gjermanë, Patrick Sensburg, ka bërë thirrje që të paktën një brigadë evropiane të vendoset në Groenlandë sa më shpejt të jetë e mundur. Ai theksoi se Gjermania do të "mbante përgjegjësi të veçantë në këtë përpjekje" dhe vuri në dukje se ushtria gjermane do të fitonte avantazhe strategjike duke stërvitur ushtarët në kushtet sfiduese të Arktikut.

Qeveria britanike është gjithashtu në bisedime me aleatët evropianë në lidhje me vendosjen e mundshme të forcave ushtarake në Groenlandë, veçanërisht në përgjigje të kërcënimeve të perceptuara nga Rusia dhe Kina.

Çfarë ka sugjeruar NATO në lidhje me sigurinë në Arktik?

Bisedimet janë në një fazë paraprake. Numri i trupave nuk është përcaktuar, por diskutimet tashmë përfshijnë vendosjen e mundshme të ushtarëve, anijeve luftarake, avionëve, nëndetëseve dhe aftësive anti-dronë në rajon. Një sugjerim konkret është formimi i një “Roje Arktike” detare të NATO-s, duke pasqyruar “Rojen Baltike” të krijuar nga aleanca në Detin Baltik pas pushtimit në shkallë të plotë të Ukrainës nga Rusia.

Shtrati detar si i Baltikut ashtu edhe i Arktikut është i mbushur me infrastrukturë nënujore, siç janë tubacionet e energjisë dhe kabllot e internetit, të cilat janë thelbësore për komunikimet dhe transaksionet financiare me vlerë miliarda dollarë çdo ditë. Të gjitha janë të ndjeshme ndaj sulmeve hibride.

"Shumë më tepër mund të bëhet në Arktik", më tha Oana Lungescu. Deri në vitin 2023 ajo ishte zëdhënësja më jetëgjatë e NATO-s. Tani ajo është një Anëtare e Shquar në organizatën kërkimore të mbrojtjes dhe sigurisë RUSI.

"Nuk parashikoj që Mbretëria e Bashkuar ose Gjermania do të dërgojnë një numër të konsiderueshëm trupash në Groenlandë, por ato mund të zhvillojnë më shumë ushtrime në rajon ose të zgjerojnë ato ekzistuese. Mbretëria e Bashkuar dhe aleatët e tjerë të NATO-s kanë filluar tashmë të vendosin asete detare për një stërvitje të madhe dyvjeçare të udhëhequr nga Norvegjia në Veriun e Epërm, të quajtur "Reagim i Ftohtë". Arktiku u bë një përparësi strategjike për NATO-n pas pushtimit të plotë të Ukrainës nga Rusia. Por duhet bërë më shumë."

Groenlanda ndodhet midis SHBA-së dhe Kanadasë nga njëra anë dhe Rusisë dhe Evropës nga ana tjetër. Uashingtoni e përjetoi për herë të parë vlerën strategjike të Groenlandës gjatë Luftës së Dytë Botërore. SHBA-të pushtuan ishullin për të ndaluar marrjen e tij nga Gjermania naziste pas pushtimit të Danimarkës.

SHBA-të u përpoqën ta blinin Groenlandën pas luftës, por Kopenhageni refuzoi. Jo shumë kohë më pas, të dy vendet u bënë anëtarë themelues të NATO-s dhe në vitin 1951 ata nënshkruan një marrëveshje mbrojtjeje, e vlefshme edhe sot, duke i lejuar Shteteve të Bashkuara të mbanin bazat e tyre ushtarake në Groenlandë dhe të sillnin sa më shumë trupa të dëshironin në ishull.

Groenlanda ndodhet në rrugën më të shkurtër midis SHBA-së kontinentale dhe Rusisë, gjë që e bën atë thelbësore për mbrojtjen nga raketat. Pas rënies së Bashkimit Sovjetik në vitin 1991, SHBA-të e reduktuan shumë praninë e tyre këtu, duke mbajtur vetëm një bazë ushtarake, Bazën Hapësinore Pituffik, një nga stacionet më të rëndësishme të radarëve të Uashingtonit./Dosja.al 

groenland shba jdvanc

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj