LIVE UPDATES
Bota

BBC: Çfarë do të thotë njohja e shtetit palestinez?

Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu paralajmëroi më parë se vendimet do të shpërblenin terrorizmin monstruoz të Hamasit. SHBA-të gjithashtu kanë shprehur kundërshtim të fortë ndaj këtij veprimi.

21 Shtator 2025, 19:42 Nga E. D
BBC: Çfarë do të thotë njohja e shtetit palestinez?
foto ilustruese

PALESTINË- Mbretëria e Bashkuar, Australia dhe Kanadaja kanë njohur shtetin palestinez, ndërsa Franca dhe vende të tjera pritet ta bëjnë këtë në ditët në vijim. Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu paralajmëroi më parë se vendimet do të shpërblenin terrorizmin monstruoz të Hamasit. SHBA-të gjithashtu kanë shprehur kundërshtim të fortë ndaj këtij veprimi.

Çfarë do të thotë njohja e shtetit palestinez?

Palestina është një shtet që ekziston dhe që nuk ekziston. Ka një shkallë të lartë njohjeje ndërkombëtare, misione diplomatike jashtë vendit dhe ekipe që garojnë në gara sportive, përfshirë Lojërat Olimpike. Por për shkak të mosmarrëveshjes së gjatë të palestinezëve me Izraelin, ai nuk ka kufij të dakordësuar ndërkombëtarisht, as kryeqytet dhe as ushtri.

Për shkak të pushtimit ushtarak të Izraelit në Bregun Perëndimor, autoriteti palestinez, i krijuar pas marrëveshjeve të paqes në vitet 1990, nuk ka kontroll të plotë mbi tokën ose popullin e tij. Gaza, ku Izraeli është gjithashtu fuqia pushtuese, është në mes të një lufte shkatërruese. Duke pasur parasysh statusin e saj si një lloj kuazi-shteti, njohja është në mënyrë të pashmangshme disi simbolike. Do të përfaqësojë një deklaratë të fortë morale dhe politike, por do të ndryshojë pak në terren.

Por simbolika është e fortë. Siç theksoi ish-sekretari i jashtëm i Mbretërisë së Bashkuar, David Lammy, gjatë një fjalimi në OKB në korrik: "Britania mban një barrë të veçantë përgjegjësie për të mbështetur zgjidhjen me dy shtete".

Ai vazhdoi duke cituar Deklaratën e Balfourit të vitit 1917 të nënshkruar nga paraardhësi i tij si sekretar i jashtëm Arthur Balfour  e cila shprehu për herë të parë mbështetjen e Britanisë për krijimin në Palestinë të një shtëpie kombëtare për popullin hebre. Por ajo deklaratë, tha Lammy, erdhi me një premtim solemn se nuk do të bëhet asgjë që mund të cenojë të drejtat civile dhe fetare të komuniteteve ekzistuese jo-hebraike në Palestinë.

Mbështetësit e Izraelit shpesh kanë theksuar se Lord Balfour nuk iu referua në mënyrë të qartë palestinezëve dhe as nuk tha asgjë për të drejtat e tyre kombëtare. Por territori i njohur më parë si Palestina, të cilin Britania e sundoi nëpërmjet një mandati të Lidhjes së Kombeve nga viti 1922 deri në vitin 1948, është konsideruar prej kohësh si një çështje ndërkombëtare e papërfunduar.

Izraeli u krijua në vitin 1948, por përpjekjet për të krijuar një shtet paralel të Palestinës kanë dështuar, për një mori arsyesh. Siç tha Lammy, politikanët janë mësuar të shqiptojnë fjalët një zgjidhje me dy shtete. Fraza i referohet krijimit të një shteti palestinez në Bregun Perëndimor dhe në Rripin e Gazës, përgjithësisht sipas linjave që ekzistonin para luftës arabo-izraelite të vitit 1967, me Jerusalemin Lindor  të pushtuar nga Izraeli që nga ajo luftë - si kryeqytetin e tij.

Por përpjekjet ndërkombëtare për të sjellë një zgjidhje me dy shtete nuk kanë dhënë rezultate dhe kolonizimi i pjesëve të mëdha të Bregut Perëndimor nga Izraeli, i paligjshëm sipas ligjit ndërkombëtar, e ka shndërruar konceptin në një slogan kryesisht bosh.

Kush e njeh Palestinën si shtet?

Palestina njihet aktualisht nga rreth 75% e 193 shteteve anëtare të OKB-së. Në OKB, ajo ka statusin e një shteti vëzhgues të përhershëm, duke lejuar pjesëmarrjen, por pa të drejtë vote. Me njohjen nga Britania dhe Franca, Palestina së shpejti do të gëzojë mbështetjen e katër prej pesë anëtarëve të përhershëm të Këshillit të Sigurimit të OKB-së. Kina dhe Rusia e njohën Palestinën në vitin 1988.

Kjo do ta lërë SHBA-në, aleatin më të fortë të Izraelit deri më tani, në një pakicë prej një personi. Uashingtoni e ka njohur Autoritetin Palestinez, të kryesuar aktualisht nga Mahmoud Abbas, që nga formimi i tij në mesin e viteve 1990. Që atëherë, disa presidentë kanë shprehur mbështetjen e tyre për krijimin përfundimtar të një shteti palestinez. Por Donald Trump nuk është njëri prej tyre. Nën dy administratat e tij, politika amerikane është anuar shumë në favor të Izraelit.

Pse po e bëjnë këtë tani Mbretëria e Bashkuar dhe vendet e tjera?

Qeveritë e njëpasnjëshme britanike kanë folur për njohjen e një shteti palestinez, por vetëm si pjesë e një procesi paqeje, idealisht në bashkëpunim me aleatë të tjerë perëndimorë dhe në momentin e ndikimit maksimal. Qeveritë besonin se do të ishte gabim ta bënin këtë thjesht si një gjest. Mund t’i bënte njerëzit të ndihen të virtytshëm, por në fakt nuk do të ndryshonte asgjë në terren.

Por ngjarjet kanë imponuar qartësisht duart e disa qeverive. Skenat e urisë që po përhapet gjithnjë e më shumë në Gaza, zemërimi në rritje për shkak të fushatës ushtarake të Izraelit dhe ndryshimet e mëdha në opinionin publik, të gjitha kanë luajtur një rol në sjelljen tonë në këtë pikë.

SHBA-të janë kundër

Administrata Trump nuk e ka mbajtur kurrë të fshehtë kundërshtimin e saj ndaj njohjes, me vetë presidentin amerikan që pranoi se ka një mospajtim me kryeministrin për këtë çështje në një konferencë të përbashkët për shtyp të enjten. Të dy udhëheqësit thanë se e diskutuan çështjen gjatë takimit të tyre kokë më kokë. Në fakt, është e qartë se qëndrimi i SHBA-së është ngurtësuar në kundërshtim të hapur ndaj vetë konceptit të pavarësisë palestineze.

Në qershor, ambasadori aktual i SHBA-së në Izrael, Mike Huckabee, tha se mendonte që SHBA-të nuk e mbështesnin më krijimin e një shteti palestinez. Kohët e fundit, Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, ka thënë se Hamasi do të ndihej më i inkurajuar nga shtytja ndërkombëtare për të njohur Palestinën.

Fjalët e tij, gjatë një konference të përbashkët për shtyp me Netanyahun më 15 shtator, i bënë jehonë argumentit izraelit se njohja është një shpërblim për terrorizmin, pas sulmeve shkatërruese të Hamasit më 7 tetor 2023. Rubio thotë gjithashtu se SHBA-të i kanë paralajmëruar ata që mbështesin njohjen se kjo ka të ngjarë ta provokojë Izraelin që të aneksojë Bregun Perëndimor.

"Ne u thamë atyre se kjo do të çonte në këto lloj veprimesh reciproke dhe se do ta bënte më të vështirë armëpushimin (në Gaza)", u tha ai gazetarëve në fillim të shtatorit./BBC

palestine

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë