LIVE UPDATES
Bota

BBC: Çfarë do të thotë njohja e shtetit palestinez?

Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu paralajmëroi më parë se vendimet do të shpërblenin terrorizmin monstruoz të Hamasit. SHBA-të gjithashtu kanë shprehur kundërshtim të fortë ndaj këtij veprimi.

21 Shtator 2025, 19:42 Nga E. D
BBC: Çfarë do të thotë njohja e shtetit palestinez?
foto ilustruese

PALESTINË- Mbretëria e Bashkuar, Australia dhe Kanadaja kanë njohur shtetin palestinez, ndërsa Franca dhe vende të tjera pritet ta bëjnë këtë në ditët në vijim. Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu paralajmëroi më parë se vendimet do të shpërblenin terrorizmin monstruoz të Hamasit. SHBA-të gjithashtu kanë shprehur kundërshtim të fortë ndaj këtij veprimi.

Çfarë do të thotë njohja e shtetit palestinez?

Palestina është një shtet që ekziston dhe që nuk ekziston. Ka një shkallë të lartë njohjeje ndërkombëtare, misione diplomatike jashtë vendit dhe ekipe që garojnë në gara sportive, përfshirë Lojërat Olimpike. Por për shkak të mosmarrëveshjes së gjatë të palestinezëve me Izraelin, ai nuk ka kufij të dakordësuar ndërkombëtarisht, as kryeqytet dhe as ushtri.

Për shkak të pushtimit ushtarak të Izraelit në Bregun Perëndimor, autoriteti palestinez, i krijuar pas marrëveshjeve të paqes në vitet 1990, nuk ka kontroll të plotë mbi tokën ose popullin e tij. Gaza, ku Izraeli është gjithashtu fuqia pushtuese, është në mes të një lufte shkatërruese. Duke pasur parasysh statusin e saj si një lloj kuazi-shteti, njohja është në mënyrë të pashmangshme disi simbolike. Do të përfaqësojë një deklaratë të fortë morale dhe politike, por do të ndryshojë pak në terren.

Por simbolika është e fortë. Siç theksoi ish-sekretari i jashtëm i Mbretërisë së Bashkuar, David Lammy, gjatë një fjalimi në OKB në korrik: "Britania mban një barrë të veçantë përgjegjësie për të mbështetur zgjidhjen me dy shtete".

Ai vazhdoi duke cituar Deklaratën e Balfourit të vitit 1917 të nënshkruar nga paraardhësi i tij si sekretar i jashtëm Arthur Balfour  e cila shprehu për herë të parë mbështetjen e Britanisë për krijimin në Palestinë të një shtëpie kombëtare për popullin hebre. Por ajo deklaratë, tha Lammy, erdhi me një premtim solemn se nuk do të bëhet asgjë që mund të cenojë të drejtat civile dhe fetare të komuniteteve ekzistuese jo-hebraike në Palestinë.

Mbështetësit e Izraelit shpesh kanë theksuar se Lord Balfour nuk iu referua në mënyrë të qartë palestinezëve dhe as nuk tha asgjë për të drejtat e tyre kombëtare. Por territori i njohur më parë si Palestina, të cilin Britania e sundoi nëpërmjet një mandati të Lidhjes së Kombeve nga viti 1922 deri në vitin 1948, është konsideruar prej kohësh si një çështje ndërkombëtare e papërfunduar.

Izraeli u krijua në vitin 1948, por përpjekjet për të krijuar një shtet paralel të Palestinës kanë dështuar, për një mori arsyesh. Siç tha Lammy, politikanët janë mësuar të shqiptojnë fjalët një zgjidhje me dy shtete. Fraza i referohet krijimit të një shteti palestinez në Bregun Perëndimor dhe në Rripin e Gazës, përgjithësisht sipas linjave që ekzistonin para luftës arabo-izraelite të vitit 1967, me Jerusalemin Lindor  të pushtuar nga Izraeli që nga ajo luftë - si kryeqytetin e tij.

Por përpjekjet ndërkombëtare për të sjellë një zgjidhje me dy shtete nuk kanë dhënë rezultate dhe kolonizimi i pjesëve të mëdha të Bregut Perëndimor nga Izraeli, i paligjshëm sipas ligjit ndërkombëtar, e ka shndërruar konceptin në një slogan kryesisht bosh.

Kush e njeh Palestinën si shtet?

Palestina njihet aktualisht nga rreth 75% e 193 shteteve anëtare të OKB-së. Në OKB, ajo ka statusin e një shteti vëzhgues të përhershëm, duke lejuar pjesëmarrjen, por pa të drejtë vote. Me njohjen nga Britania dhe Franca, Palestina së shpejti do të gëzojë mbështetjen e katër prej pesë anëtarëve të përhershëm të Këshillit të Sigurimit të OKB-së. Kina dhe Rusia e njohën Palestinën në vitin 1988.

Kjo do ta lërë SHBA-në, aleatin më të fortë të Izraelit deri më tani, në një pakicë prej një personi. Uashingtoni e ka njohur Autoritetin Palestinez, të kryesuar aktualisht nga Mahmoud Abbas, që nga formimi i tij në mesin e viteve 1990. Që atëherë, disa presidentë kanë shprehur mbështetjen e tyre për krijimin përfundimtar të një shteti palestinez. Por Donald Trump nuk është njëri prej tyre. Nën dy administratat e tij, politika amerikane është anuar shumë në favor të Izraelit.

Pse po e bëjnë këtë tani Mbretëria e Bashkuar dhe vendet e tjera?

Qeveritë e njëpasnjëshme britanike kanë folur për njohjen e një shteti palestinez, por vetëm si pjesë e një procesi paqeje, idealisht në bashkëpunim me aleatë të tjerë perëndimorë dhe në momentin e ndikimit maksimal. Qeveritë besonin se do të ishte gabim ta bënin këtë thjesht si një gjest. Mund t’i bënte njerëzit të ndihen të virtytshëm, por në fakt nuk do të ndryshonte asgjë në terren.

Por ngjarjet kanë imponuar qartësisht duart e disa qeverive. Skenat e urisë që po përhapet gjithnjë e më shumë në Gaza, zemërimi në rritje për shkak të fushatës ushtarake të Izraelit dhe ndryshimet e mëdha në opinionin publik, të gjitha kanë luajtur një rol në sjelljen tonë në këtë pikë.

SHBA-të janë kundër

Administrata Trump nuk e ka mbajtur kurrë të fshehtë kundërshtimin e saj ndaj njohjes, me vetë presidentin amerikan që pranoi se ka një mospajtim me kryeministrin për këtë çështje në një konferencë të përbashkët për shtyp të enjten. Të dy udhëheqësit thanë se e diskutuan çështjen gjatë takimit të tyre kokë më kokë. Në fakt, është e qartë se qëndrimi i SHBA-së është ngurtësuar në kundërshtim të hapur ndaj vetë konceptit të pavarësisë palestineze.

Në qershor, ambasadori aktual i SHBA-së në Izrael, Mike Huckabee, tha se mendonte që SHBA-të nuk e mbështesnin më krijimin e një shteti palestinez. Kohët e fundit, Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, ka thënë se Hamasi do të ndihej më i inkurajuar nga shtytja ndërkombëtare për të njohur Palestinën.

Fjalët e tij, gjatë një konference të përbashkët për shtyp me Netanyahun më 15 shtator, i bënë jehonë argumentit izraelit se njohja është një shpërblim për terrorizmin, pas sulmeve shkatërruese të Hamasit më 7 tetor 2023. Rubio thotë gjithashtu se SHBA-të i kanë paralajmëruar ata që mbështesin njohjen se kjo ka të ngjarë ta provokojë Izraelin që të aneksojë Bregun Perëndimor.

"Ne u thamë atyre se kjo do të çonte në këto lloj veprimesh reciproke dhe se do ta bënte më të vështirë armëpushimin (në Gaza)", u tha ai gazetarëve në fillim të shtatorit./BBC

palestine

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj