All - Scripts - 5
LIVE UPDATES
All - General - 1
Bota

Brenda perandorisë së madhe financiare të Hamasit, si po shmangen sanksionet e Perëndimit

Të ardhurat e Hamasit paguajnë për gjithçka, nga pagat e mësuesve deri tek raketat. Rreth 360 milionë dollarë, arkëtohen çdo vit nga taksat e importit për mallrat e sjella në Gaza nga Bregu Perëndimor apo Egjipti. Ky është burimi më i lehtë i parave që mund të bllokojë Izraeli.

23 Nëntor 2023, 08:32 Nga a.g
Brenda perandorisë së madhe financiare të Hamasit, si po shmangen
foto ilustruese
All - Paragraf - 1

“The Economist”

I parë nga njëri prej restoranteve më të shkëlqyer të Stambollit, Bosfori duket tejet madhështor. Vendi është një vendstrehim i preferuar i biznesmenëve, të famshmëve por edhe financuesve të Hamasit. Një burrë ndaj të cilit Amerika ka vendosur sanksione për financimin e grupit islamik, flet për rolet që ka në borde të ndryshme.

“Janë qesharake”-thotë ai, i pyetur mbi akuzat e SHBA-së. Por në fund e pranon:”Tani, nëse po më pyesni se çfarë bëjnë punonjësit tanë me paratë e tyre, e pse do të duhej ta di?”. Hamasi ka tre burime të fuqisë së saj:forcën fizike brenda Gazës, shtrirjen e gjerë të ideve radikale dhe të ardhurat e tij.

Që nga sulmet e Hamasit më 7 tetor, Izraeli ka vrarë më shumë se 12.000 palestinezë në Gaza në përpjekje për të shkatërruar organizatën ekstremiste. Por synimi i deklaruar i Izraelit për ta bërë këtë, kërkon edhe çmontimin e bazës së tij financiare. Dhe shumë pak nga kjo e fundit gjendet në Gaza.

Më së shumti, ajo gjendet kryesisht jashtë Gazës, në vendet mike të lëvizjes. E pajisur me pastrues parash, kompani minerare dhe shumë mjete të tjera, perandoria financiare e Hamasit llogaritet se arkëton më shumë se 1 miliard dollarë në vit. Duke qenë se është krijuar me shumë kujdes për të shmangur sanksionet perëndimore, ajo mund të jetë e paarritshme për Izraelin dhe aleatët e tij.

Të ardhurat e Hamasit paguajnë për gjithçka, nga pagat e mësuesve deri tek raketat. Rreth 360 milionë dollarë, arkëtohen çdo vit nga taksat e importit për mallrat e sjella në Gaza nga Bregu Perëndimor apo Egjipti. Ky është burimi më i lehtë i parave që mund të bllokojë Izraeli.

Pas tërheqjes nga Rripi i Gazës në vitin 2005, ai kufizoi rreptësisht lëvizjen e mallrave dhe njerëzve përtej kufirit. Tani po ndalon hyrjen edhe të produkteve më themelore për jetesën normale. Megjithatë, një fluks shumë më i madh të ardhurash vjen nga jashtë.

Zyrtarët izraelitë mendojnë se bëhet fjalë për një shumë prej rreth 750 milionë dollarësh në vit, duke e bërë atë burimin kryesor të financimit për rezervat aktuale të armëve dhe karburantit të Hamasit. Disa vijnë nga qeveritë mike, dhe pjesa më e madhe i takon Iranit. SHBA llogarit se Ajatollahët iranianë ofrojnë 100 milionë dollarë për grupet islamike palestineze, kryesisht në ndihmë ushtarake. Detyra e financuesve të Hamasit, është t’i lëvizin këto para pa rënë pre e sanksioneve të Amerikës. Vetëm gjatë muajit të kaluar, zyrtarët amerikanë, vendosën 3 raunde kufizimesh ndaj njerëzve dhe kompanive për shkak të financimit të Hamasit.

Shmangia e sanksioneve amerikane kërkon njëfarë zgjuarsie. Miliona dollarë shkojnë për Hamasin përmes tregjeve të kriptomonedhave. “Do të habiteshit se sa pjesë e aktivitetit tregtar shkon për llogari të Hamasit”- thotë Firuze Segzin, ekonomiste në Universitetin Bilkent.

Departamenti Amerikan i Thesarit, thotë se Hamasi ka kontrabanduar më shumë se 20 milionë dollarë përmes Redin, një agjenci shkëmbimi valutor që ndodhet në lagjen e vjetër Fatih në Stamboll. Por pjesa më e madhe e parave të Hamasit - të paktën 500 milionë dollarë në vit sipas pretendimeve të zyrtarëve izraelitë - vjen nga investimet e tij, disa prej të cilave janë kompani të regjistruara në vende të Lindjes së Mesme.

Ato drejtohen nga ekspertë të zyrës së investimeve të Hamasit, dhe të punësuarit janë anëtarë të lëvizjes. Zyrtarët amerikanë thonë se këto kompani dhurojnë para për bamirësi, të cilat nga ana e tyre i dërgojnë në formën e fondeve për Hamasin. Zyrtarët turq e pranojnë se ndonjëherë fitimet shpërndahen drejtpërdrejt. Zbërthimi i skemës së fluksit përmes të cilit lëvizin këto të ardhura është jo pak i ndërlikuar për entet rregullatore perëndimore.

Një kompani e tillë ndërtoi “Afra Mall”, qendrën e parë tregtare në Sudan, ndërsa një tjetër një minierë pranë Khartoum, kryeqyteti i vendit. Një e tretë ndërtoi disa rrokaqiej në Sharjah, në Emiratet e Bashkuara Arabe. Shumica e prej këtyre kompanive, mburren me marrëveshjet e tyre të biznesit, por e mohojnë lidhjen me Hamasin.

A mund të ndërpritet ndonjë nga flukset e të ardhurave që i ka mbetur Hamasit? Kjo varet nga vendet nëpër të cilat rrjedhin ato. Që nga viti 1989, kur Izraeli arrestoi disa drejtues të lartë të Hamasit në Gaza dhe Bregun Perëndimor, bankierët e organizatës kanë jetuar jashtë vendit.

Por me kalimin e kohës, ndryshimet gjeopolitike i kanë detyruar ata të vazhdojnë të zhvendosen herë pas here. Kështu Hamasi e braktisi qendrën e tij të parë financiare, Amanin, pasi u forcuan shumë lidhjet e Jordanisë me Amerikën.

Sot, ndërsa politikanët e Hamasit preferojnë Dohën, kryeqytetin e Katarit, dhe kompanitë e

tij shtrihen nga Algjeria dhe Sudani deri në Emiratet e Bashkuara Arabe, financuesit e organizatës jetojnë në masë në Stamboll. Atje jeton edhe Zaher Jabarin, i akuzuar nga Izraeli se drejton financat e Hamasit (akuzën që ai e mohon), ashtu si disa individë të tjerë që janë nën sanksionet e SHBA-së për shkak të financimit të organizatës.

I interesuar për të fituar ndikim rajonal nëpërmjet mbështetjes së kauzës palestineze, presidenti i Turqisë, Recep Tayyip Erdogan, u ofron vazhdimisht strehim atyre. Izraeli thotë se qeveria turke i jep pasaporta (akuza që sërish i mohon), dhe e lejon Hamasin të ketë selinë e saj në këtë vend.

Ndërkohë, sistemi bankar i Turqisë e ndihmon Hamasin të shmangë sanksionet amerikane, duke arritur të kryejë transaksione komplekse në të gjithë botën. Atë e ndihmon edhe tregu i lulëzuar i kriptomonedhave. Shumë nga bankat më të mëdha të Turqisë, përfshirë Kuveyt Turk, janë akuzuar nga Izraeli dhe SHBA-ja se kanë ruajtur me vetëdije paratë e Hamasit. Madje ka zëra që thonë se Erdogan e miraton në heshtje këtë praktikë. Në vitin 2021, Task Forca e Veprimit Financiar, një organ mbikëqyrëse i vendeve të G-7, e vendosi Turqinë në “listën gri” të vendeve që bëjnë shumë pak për të ngrirë asetet e terroristëve. Askush nuk përfiton më shumë sesa biznesmenët e Hamasit.

Miratimi i heshtur i qeverisë turke “hap dyert dhe lehtëson bërjen e biznesit”, thotë një nga punonjësit e financave të grupit. Trend Gyo, një kompani e regjistruar në Stamboll, e cila është vendosur nën sanksione nga SHBA-ja për kanalizimin e fondeve për Hamasin, fitoi së fundmi një tender nga qeveria turke për të ndërtuar Universitetin Tregtar të Stambollit.

Kompanitë e ndërtimit, të cilat përfshihen në një masë të madhe në portofolin e investimeve të Hamasit, mund të përthithin në heshtje sasi të mëdha parash dhe të marrin rregullisht kredi në shuma të mëdha. Dhe e gjitha kjo i jep mundësi zyrtarëve turq të thonë se ato nuk po mbulojnë drejtpërdrejt financat e Hamasit.

Deri më tani, Hamasi duket i papërshkueshëm nga goditjet, të paktën në aspektin financiar. Izraeli i ka shkaktuar dëme në infastrukturë, por jo në të ardhurat dhe kursimet monetare të organizatës. Bankat turke nuk kanë qenë aspak bashkëpunuese. Sanksionet e shumta të vendosura nga Amerika, janë më pak efektive nëse objektivat e tyre kanë mundësi që të mbajnë para jashtë sistemit të saj bankar.

Dhe Hamasi di t’i fshehë mirë kompanitë e tij. “Sa herë që mendoni se keni në duar një peshk të madh, ai e ndryshon emrin”- thotë i dëshpëruar një ish-zyrtar i Thesarit të SHBA-së. Madje ekziston rreziku që financat e Hamasit të përmirësohen akoma më tej. Ndërsa Izraeli po i shton sulmet e tij në Gaza, qeveritë perëndimore mund të ndikohen shumë nga katastrofa humanitare atje.

Në këto kushte, vendet me popullsi pro-palestineze, mund ta bëjnë edhe më të lehtë që Hamasi të fitojë para. Për muaj të tërë, kanë qarkulluar zëra se disa nëpunës civilë në Ministrinë e Ekonomike në Turqi, po bashkërendojnë veprimet me zyrën e financave të Hamasit.

Për Izraelin skenari që Hamasi të bëhet më i pasur pavarësisht luftës që po ndodh në Gaza, do të ishte shumë i keq. Sepse me pasurinë dhe rrënjët e saj financiare të paprekura, ajo apo një organizatë e ngjashme, mund të lulëzojë pas shkatërrimit.

Ndërkohë banorët e Gazës janë të zhytur në një tragjedi të madhe, në mënyrë që Izraeli të shkatërrojë një grup, paratë dhe fuqia e të cilit janë të sigurta diku tjetër. Krahasoni pak gjendjen e tyre me panoramën e drejtuesve të Hamasit në Stamboll:duke ngrënë karavidhe, dhe duke kundruar me ëndje Bosforin.

hamas

All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 2
All - ArticleEnd - 2

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje