LIVE UPDATES
Bota

“Dita Ndërkombëtare e Përkujtimit të Holokaustit”, VOA: 80 vjetori i çlirimit të kampit të Aushvicit

Në këto tubime po marrin pjesë edhe të mbijetuar të gjenocidit, si Naftali Furst. 92-vjeçari kujton tmerrin që përjetoi në kampin famëkeq të Aushvicit në Poloninë jugore, ku forcat naziste vranë rreth 1.1 milion njerëz, shumica e të cilëve hebrenj.

27 Janar 2025, 17:39 Nga M.B
“Dita Ndërkombëtare e Përkujtimit të
Foto ilustruese

POLONIA- Me ceremoni të shumta bota po shënon 80 vjetorin e çlirimit të kampit nazist të Aushvicit, në atë që njihet edhe si “Dita Ndërkombëtare e Përkujtimit të Holokaustit”. Në këto tubime po marrin pjesë edhe të mbijetuar të gjenocidit, si Naftali Furst. 92-vjeçari kujton tmerrin që përjetoi në kampin famëkeq të Aushvicit në Poloninë jugore, ku forcat naziste vranë rreth 1.1 milion njerëz, shumica e të cilëve hebrenj.

I mbijetuari i Holokaustit, Naftali Furst nuk do ta harrojë kurrë momentin kur pa për herë të parë kampin e përqendrimit ‘Auschwitz-Birkenau’ në jug të Polonisë, më 3 nëntor të vitit 1943, kur ishte vetëm 12 vjeç. Ai së bashku me nënën, babain, vëllain dhe mbi 80 persona të tjerë u sollën aty nga ushtarët nazistë me një makinë për transportimin e bagëtive. Pasi u hapën dyert e makinës, ai pa flakën dhe tymin që po dilte nga oxhaqet e larta të krematoriumeve. Ai kujton të lehurat e qenve dhe oficerët që bërtisnin në gjuhën gjermane ‘dilni jashtë’.

“E dinim se po shkonim drejt vdekjes së sigurt”, tha ai në një intervistë për agjencinë e lajmeve Associated Press.

Ai dhe familja e tij mbërritën në kampin e Aushvicit një ditë pasi urdhëheqësi nazist Heinrich Himmler urdhëroi ndalimin e përdorimit të dhomave me gaz, ndërsa trupat sovjetike po afroheshin. Ky urdhër bëri që familja me origjinë nga Bratisllava e ish-Çekosllovakisë, të mos vritej menjëherë.

“Po të kishim ardhur dy-tre ditë më herët, unë dhe vëllai im nuk do të kishim mbijetuar, sepse ishim fëmijë. Nuk kishim shanse për të mbijetuar”, rrëfen zoti Furst.

Ai dhe vëllai i tij Shmuel, të cilët gjatë qëndrimit në Aushvic ishin ndarë nga prindërit, u detyruan të bashkoheshin në një marsh vdekjeje drejt kampit ‘Bukenvald’. Në mënyrë që të jetonin, ata u desh të ecnin për tre ditë në të ftohtë dhe borë. Kushdo që ngelej pas pushkatohej.

“Gjatë gjithë marshit të vdekjes shihnim njerëz të plagosur e të vrarë në kanale. Ishte ferr. Kur më pyet dikush se çfarë është ferri i them se ky është ferri: Jeni duke ecur, i uritur, i etur, pa fije shprese... sheh kufomat dhe qan... ky është Holokausti”, thotë ai.

Të dy vëllezërit i mbijetuan marshit, por u ndanë në kampin tjetër. Në këtë fotografi të njohur të laureatit të çmimit Nobel, Eli Wiesel, shihet i mbijetuari Furst pas çlirimit të kampit Bukenvald. Ai mendonte se të gjithë familjarët e tij ishin vrarë. Para se të ndaheshin, babai e tij e kishte udhëzuar që në rast se mbijetonte, të shkonte në një adresë në Bratisllavë dhe pikërisht aty, pak muaj pas çlirimit, familja katër anëtarëshe u ribashkua. Pjesa tjetër e familjes – gjyshërit, hallat, xhaxhallarët ishin vranë të gjithë. Më vonë ai u zhvendos në Izrael, ku u martua dhe ka një vajzë si dhe katër nipër e mbesa. 92 vjeçari Furst u kthye në Aushvic për të shënuar 80 vjetorin e çlirimit të kampit të vdekjes.

“Holokausti ynë nisi më 1938, kur isha gjashtë vjeç. Nga mosha nëntë vjeçare deri në moshën 12 vjeçare, kam qenë në katër kampe përqëndrimi. Pra, gjithmonë kam jetuar në pasiguri dhe frikë. Ndonjëherë më shumë, ndonjëherë më pak, por unë nuk kisha një jetë normale”, thonë zoti Furst.

Ai së bashku me të mbijetuar të tjerë të Holokaustit shkuan tek i ashtuquajturi ‘Muri i Vdekjes’, ku nazistët ekzekutonin të burgosurit. Forcat naziste gjermane vranë rreth 1.1 milion njerëz në kampin e Aushvicit. Shumica e viktimave ishin hebrenj , por gjermanët vranë po ashtu shumë polakë, romë, të burgosur sovjetikë të luftës, homoseksualë dhe të tjerë që ishin në shënjestër për t’u eliminuar sipas ideologjisë racore naziste.

Në total, nazistët vranë 6 milionë hebrenj nga e gjithë Evropa, duke shfarosur dy të tretat e hebrenjve të Evropës dhe një të tretën e të gjithë hebrenjve në mbarë botën. Trupat e Ushtrisë së Kuqe Sovjetike çliruan kampin Aushvic-Birkenau më 27 janar të vitit 1945 dhe kjo ditë është bërë e njohur si ‘Dita Ndërkombëtare e Përkujtimit të Holokaustit’./ VOA

aushvici

Sondazh

Poll

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën