LIVE UPDATES
Bota

DW: Ligji i ri në Kroaci, konsiderohet vepër penale transferimi i informacioneve nga hetimet policore tek gazetarët

Por ky nuk është ndryshimi i vetëm ligjor. Edhe masa të tjera të Andrej Plenkovic dëshmojnë, sipas vëzhguesve, për një transformim të habitshëm të një nxënësi shembullor europian, në lidhje me bashkëpunimin me institucionet europiane në një drejtim të marrë më parë nga politikanë të tjerë autoritarë europianë, si kryeministri hungarez, Viktor Orban.

17 Mars 2024, 22:50 Nga h.k
DW: Ligji i ri në Kroaci, konsiderohet vepër penale transferimi i
Foto ilustruese

KROACI-Megjithë protestat e forta, parlamenti kroat e miratoi një ligj që e vështirëson punën e gazetarëve në Kroaci. Edhe masa të tjera të kryeministrit në largim, Andrej Plenkovic bëhen shkas për shqetësim.

Në fund gjërat rrodhën shpejt: Pas një debati shumë të ashpër, por të shkurtër parlamenti në Kroaci miratoi në seancën e fundit të legjislaturës të enjten (14.03.2024) me votat e koalicionit qeverisës një ligj mjaft të kontestuar të kodit penal. Sipas ligjit të ri konsiderohet si vepër penale transferimi i informacioneve nga hetimet policore tek gazetarët dhe ndiqet penalisht sipas ligjit. Kështu whistleblowerët e zbuluar kërcënohen nga disa vite burg.

Shndërrimi i një nxënësi shembullor

Por ky nuk është ndryshimi i vetëm ligjor. Edhe masa të tjera të Andrej Plenkovic dëshmojnë, sipas vëzhguesve, për një transformim të habitshëm të një nxënësi shembullor europian, në lidhje me bashkëpunimin me institucionet europiane në një drejtim të marrë më parë nga politikanë të tjerë autoritarë europianë, si kryeministri hungarez, Viktor Orban.

Kështu Plenkovic megjithë protestat vendosi si Prokuror të Përgjithshëm, njeriun “e tij”, Ivan Turudic, megjithëse ish-gjykatësi me prova kishte bërë dëshmi të gabuara. Ai kishte komunikuar në mirëbesim me persona të përfshirë në afera korrupsioni dhe të paktën ishte takuar dy herë me ish-presidentin e klubit Dinamo Zagreb, të akuzuar për korrupsion, në kohën që kundër zhvilloheshin hetime. Si prokuror i përgjithshëm, Turudic është përgjegjës ndër të tjera edhe për aferat e mëdha të korrupsionit. Turudic u betua në mars, megjithëse në maj do të fillojë nga detyra, betimi i tij u krye në mandatin e Plenkovic dhe para zgjedhjeve. Të gjithë gjykatësit e Gjykatës Kushtetuese e bojkotuan ceremoninë, një hap i pazakontë për marrëdhëniet kroate.

Maja Sever thotë se këtyre i shtohet një numër në rritje i rasteve të presionit ndaj mediave që kërcënohen me heqjen e të ardhurave nga reklamat e institucioneve shtetërore, nëse raportojnë në mënyrë kritike. E gjitha kjo tregon për një përpjekje për “orbanizim” të Kroacisë”, pra të qeverisjes sipas modelit të Viktor Orbanit, thotë Sever. “Bëhet fjalë për destabilizimin e institucioneve demokratike dhe të gjithë shoqërisë.”

Nëse pas këtyre masave vërtet fshihen “qëllime të rrezikshme” si pretendon opozita, ndoshta mund të kuptohet pas zgjedhjeve parlamentare në Kroaci që zhvillohen së shpejti dhe zgjedhjeve të Parlamentit Europian në qershor. Në të kaluarën është spekuluar shpesh se Andrej Plenkovic në të vërtetë nuk interesohet shumë për politikën në Kroaci, po synon një post të lartë në Bruksel.

Mijëra gazetarë nënshkruan një peticion kundër nenit të ri të ligjit, u organizuan protesta kundër qeverisë, në debatet parlamentare u përdor një gjuhë e ashpër dhe fajësime të mëdha. Bëhet fjalë për një “ligj për mbulimin e korrupsionit politik”, ishin të mendimit shumë politikanë të opozitës dhe analistë në mediat kritike të qeverisë. Kryeministri Plenkovic u krahasua herë me Hitlerin, herë me kryeministrin hungarez, Viktor Orban apo presidentin serb, Vucic. Qeveria u akuzua për përpjekje për shtypjen e mendimit të lirë dhe “mbytjen e demokracisë që janë tipare të një regjimi totalitar”, akuza tjetër, “vendi është i pushtuar nga mafia që është në pushtet”. Po krijohet një “ligj i qëllimeve të këqija”, që “fsheh format e ndryshme të mashtrimit të parave publike dhe kriminaliteti, që sundojnë në shoqërinë kroate”. Në media u fol për një “Lex AP”, shkurt për kryeministrin Plenkovic që megjithë kritikat i qëndroi nenit të ri.

Kufizim i lirisë së mendimit

Kroacia prej vitesh tronditet nga skandale të shumta. Plenkovicit në tetë vitet e fundit i është dashur të ndërrojë rreth 30 ministra, një pjesë të madhe për shkak të përfshirjes në skandale të ndryshme. Shumica u zbuluan nga mediat, pasi whistlblower dhanë në media informacione të ndryshme si përmbajtje të një SMS-je apo E-maileve privatë. Maja Sever, presidente e Shoqëtës së Gazetarëve të Kroacisë dhe Federatës së Gazetarëve Europiane, EJF është e mendimit se pikërisht këto janë shkak i nenit të ri të kodit penal. “Kjo është bërë për Plenkovic shumë e rrezikshme. Prandaj ai përpiqet të ndalë këtë”, thotë ajo për DW.

“Ky ashpërsim i ligjit bën një kriminalizim të gazetarëve si autorë apo bashkëautorë të një vepre penale”, kritikon Sever. Përmes ligjit të ri në Kroaci kufizohet liria e mendimit. “Nëse bëhet fjalë për një vepër penale, policia ka në dorë masa të tjera kundër gazetarëve se ndryshe, ajo mund të kontrollojë celularët e tyre, laptopët apo dhomat redaksionale” për të gjetur burimin e informacionit. Ky është sulm kundër raportimit të lirë”, paralajmëron Sever.

Qeveria i hedh poshtë akuzat. Qëllimi i ashpërsimit të ligjit është vetëm “të sigurohet prezumimi i pafajësisë” dhe “të mbrohen të drejtat e personalitetit të njeriut, kundër të cilit zhvillohen hetimet”, deklaroi ministri i Drejtësisë, Ivan Malenica.

Edhe Këshilli i Europës ka shprehur shqetësimin për zhvillimin e situatës së mediave në Kroaci. Në një raport vjetor të publikuar mbi lirinë e medias, Kroacia përmendet në disa vende. Në lidhje me Lex AP thuhet se “kritikët paralajmërojnë që ky ligj i jep fund gazetarisë së pavarur në Kroaci dhe mund të përcaktojë një epokë të re të mediave të kontrolluara nga shteti. Kjo është në kundërshtim me standartet europiane.”

Shndërrimi i një nxënësi shembullor

Por ky nuk është ndryshimi i vetëm ligjor. Edhe masa të tjera të Andrej Plenkovic dëshmojnë, sipas vëzhguesve, për një transformim të habitshëm të një nxënësi shembullor europian, në lidhje me bashkëpunimin me institucionet europiane në një drejtim të marrë më parë nga politikanë të tjerë autoritarë europianë, si kryeministri hungarez, Viktor Orban.

Kështu Plenkovic megjithë protestat vendosi si Prokuror të Përgjithshëm, njeriun “e tij”, Ivan Turudic, megjithëse ish-gjykatësi me prova kishte bërë dëshmi të gabuara. Ai kishte komunikuar në mirëbesim me persona të përfshirë në afera korrupsioni dhe të paktën ishte takuar dy herë me ish-presidentin e klubit Dinamo Zagreb, të akuzuar për korrupsion, në kohën që kundër zhvilloheshin hetime. Si prokuror i përgjithshëm, Turudic është përgjegjës ndër të tjera edhe për aferat e mëdha të korrupsionit. Turudic u betua në mars, megjithëse në maj do të fillojë nga detyra, betimi i tij u krye në mandatin e Plenkovic dhe para zgjedhjeve. Të gjithë gjykatësit e Gjykatës Kushtetuese e bojkotuan ceremoninë, një hap i pazakontë për marrëdhëniet kroate.

Maja Sever thotë se këtyre i shtohet një numër në rritje i rasteve të presionit ndaj mediave që kërcënohen me heqjen e të ardhurave nga reklamat e institucioneve shtetërore, nëse raportojnë në mënyrë kritike. E gjitha kjo tregon për një përpjekje për “orbanizim” të Kroacisë”, pra të qeverisjes sipas modelit të Viktor Orbanit, thotë Sever. “Bëhet fjalë për destabilizimin e institucioneve demokratike dhe të gjithë shoqërisë.”

Nëse pas këtyre masave vërtet fshihen “qëllime të rrezikshme” si pretendon opozita, ndoshta mund të kuptohet pas zgjedhjeve parlamentare në Kroaci që zhvillohen së shpejti dhe zgjedhjeve të Parlamentit Europian në qershor. Në të kaluarën është spekuluar shpesh se Andrej Plenkovic në të vërtetë nuk interesohet shumë për politikën në Kroaci, po synon një post të lartë në Bruksel.

DW

ligji ne kroaci

Sondazh

Poll

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion