LIVE UPDATES
Bota

DW: Ligji i ri në Kroaci, konsiderohet vepër penale transferimi i informacioneve nga hetimet policore tek gazetarët

Por ky nuk është ndryshimi i vetëm ligjor. Edhe masa të tjera të Andrej Plenkovic dëshmojnë, sipas vëzhguesve, për një transformim të habitshëm të një nxënësi shembullor europian, në lidhje me bashkëpunimin me institucionet europiane në një drejtim të marrë më parë nga politikanë të tjerë autoritarë europianë, si kryeministri hungarez, Viktor Orban.

17 Mars 2024, 22:50 Nga h.k
DW: Ligji i ri në Kroaci, konsiderohet vepër penale transferimi i
Foto ilustruese

KROACI-Megjithë protestat e forta, parlamenti kroat e miratoi një ligj që e vështirëson punën e gazetarëve në Kroaci. Edhe masa të tjera të kryeministrit në largim, Andrej Plenkovic bëhen shkas për shqetësim.

Në fund gjërat rrodhën shpejt: Pas një debati shumë të ashpër, por të shkurtër parlamenti në Kroaci miratoi në seancën e fundit të legjislaturës të enjten (14.03.2024) me votat e koalicionit qeverisës një ligj mjaft të kontestuar të kodit penal. Sipas ligjit të ri konsiderohet si vepër penale transferimi i informacioneve nga hetimet policore tek gazetarët dhe ndiqet penalisht sipas ligjit. Kështu whistleblowerët e zbuluar kërcënohen nga disa vite burg.

Shndërrimi i një nxënësi shembullor

Por ky nuk është ndryshimi i vetëm ligjor. Edhe masa të tjera të Andrej Plenkovic dëshmojnë, sipas vëzhguesve, për një transformim të habitshëm të një nxënësi shembullor europian, në lidhje me bashkëpunimin me institucionet europiane në një drejtim të marrë më parë nga politikanë të tjerë autoritarë europianë, si kryeministri hungarez, Viktor Orban.

Kështu Plenkovic megjithë protestat vendosi si Prokuror të Përgjithshëm, njeriun “e tij”, Ivan Turudic, megjithëse ish-gjykatësi me prova kishte bërë dëshmi të gabuara. Ai kishte komunikuar në mirëbesim me persona të përfshirë në afera korrupsioni dhe të paktën ishte takuar dy herë me ish-presidentin e klubit Dinamo Zagreb, të akuzuar për korrupsion, në kohën që kundër zhvilloheshin hetime. Si prokuror i përgjithshëm, Turudic është përgjegjës ndër të tjera edhe për aferat e mëdha të korrupsionit. Turudic u betua në mars, megjithëse në maj do të fillojë nga detyra, betimi i tij u krye në mandatin e Plenkovic dhe para zgjedhjeve. Të gjithë gjykatësit e Gjykatës Kushtetuese e bojkotuan ceremoninë, një hap i pazakontë për marrëdhëniet kroate.

Maja Sever thotë se këtyre i shtohet një numër në rritje i rasteve të presionit ndaj mediave që kërcënohen me heqjen e të ardhurave nga reklamat e institucioneve shtetërore, nëse raportojnë në mënyrë kritike. E gjitha kjo tregon për një përpjekje për “orbanizim” të Kroacisë”, pra të qeverisjes sipas modelit të Viktor Orbanit, thotë Sever. “Bëhet fjalë për destabilizimin e institucioneve demokratike dhe të gjithë shoqërisë.”

Nëse pas këtyre masave vërtet fshihen “qëllime të rrezikshme” si pretendon opozita, ndoshta mund të kuptohet pas zgjedhjeve parlamentare në Kroaci që zhvillohen së shpejti dhe zgjedhjeve të Parlamentit Europian në qershor. Në të kaluarën është spekuluar shpesh se Andrej Plenkovic në të vërtetë nuk interesohet shumë për politikën në Kroaci, po synon një post të lartë në Bruksel.

Mijëra gazetarë nënshkruan një peticion kundër nenit të ri të ligjit, u organizuan protesta kundër qeverisë, në debatet parlamentare u përdor një gjuhë e ashpër dhe fajësime të mëdha. Bëhet fjalë për një “ligj për mbulimin e korrupsionit politik”, ishin të mendimit shumë politikanë të opozitës dhe analistë në mediat kritike të qeverisë. Kryeministri Plenkovic u krahasua herë me Hitlerin, herë me kryeministrin hungarez, Viktor Orban apo presidentin serb, Vucic. Qeveria u akuzua për përpjekje për shtypjen e mendimit të lirë dhe “mbytjen e demokracisë që janë tipare të një regjimi totalitar”, akuza tjetër, “vendi është i pushtuar nga mafia që është në pushtet”. Po krijohet një “ligj i qëllimeve të këqija”, që “fsheh format e ndryshme të mashtrimit të parave publike dhe kriminaliteti, që sundojnë në shoqërinë kroate”. Në media u fol për një “Lex AP”, shkurt për kryeministrin Plenkovic që megjithë kritikat i qëndroi nenit të ri.

Kufizim i lirisë së mendimit

Kroacia prej vitesh tronditet nga skandale të shumta. Plenkovicit në tetë vitet e fundit i është dashur të ndërrojë rreth 30 ministra, një pjesë të madhe për shkak të përfshirjes në skandale të ndryshme. Shumica u zbuluan nga mediat, pasi whistlblower dhanë në media informacione të ndryshme si përmbajtje të një SMS-je apo E-maileve privatë. Maja Sever, presidente e Shoqëtës së Gazetarëve të Kroacisë dhe Federatës së Gazetarëve Europiane, EJF është e mendimit se pikërisht këto janë shkak i nenit të ri të kodit penal. “Kjo është bërë për Plenkovic shumë e rrezikshme. Prandaj ai përpiqet të ndalë këtë”, thotë ajo për DW.

“Ky ashpërsim i ligjit bën një kriminalizim të gazetarëve si autorë apo bashkëautorë të një vepre penale”, kritikon Sever. Përmes ligjit të ri në Kroaci kufizohet liria e mendimit. “Nëse bëhet fjalë për një vepër penale, policia ka në dorë masa të tjera kundër gazetarëve se ndryshe, ajo mund të kontrollojë celularët e tyre, laptopët apo dhomat redaksionale” për të gjetur burimin e informacionit. Ky është sulm kundër raportimit të lirë”, paralajmëron Sever.

Qeveria i hedh poshtë akuzat. Qëllimi i ashpërsimit të ligjit është vetëm “të sigurohet prezumimi i pafajësisë” dhe “të mbrohen të drejtat e personalitetit të njeriut, kundër të cilit zhvillohen hetimet”, deklaroi ministri i Drejtësisë, Ivan Malenica.

Edhe Këshilli i Europës ka shprehur shqetësimin për zhvillimin e situatës së mediave në Kroaci. Në një raport vjetor të publikuar mbi lirinë e medias, Kroacia përmendet në disa vende. Në lidhje me Lex AP thuhet se “kritikët paralajmërojnë që ky ligj i jep fund gazetarisë së pavarur në Kroaci dhe mund të përcaktojë një epokë të re të mediave të kontrolluara nga shteti. Kjo është në kundërshtim me standartet europiane.”

Shndërrimi i një nxënësi shembullor

Por ky nuk është ndryshimi i vetëm ligjor. Edhe masa të tjera të Andrej Plenkovic dëshmojnë, sipas vëzhguesve, për një transformim të habitshëm të një nxënësi shembullor europian, në lidhje me bashkëpunimin me institucionet europiane në një drejtim të marrë më parë nga politikanë të tjerë autoritarë europianë, si kryeministri hungarez, Viktor Orban.

Kështu Plenkovic megjithë protestat vendosi si Prokuror të Përgjithshëm, njeriun “e tij”, Ivan Turudic, megjithëse ish-gjykatësi me prova kishte bërë dëshmi të gabuara. Ai kishte komunikuar në mirëbesim me persona të përfshirë në afera korrupsioni dhe të paktën ishte takuar dy herë me ish-presidentin e klubit Dinamo Zagreb, të akuzuar për korrupsion, në kohën që kundër zhvilloheshin hetime. Si prokuror i përgjithshëm, Turudic është përgjegjës ndër të tjera edhe për aferat e mëdha të korrupsionit. Turudic u betua në mars, megjithëse në maj do të fillojë nga detyra, betimi i tij u krye në mandatin e Plenkovic dhe para zgjedhjeve. Të gjithë gjykatësit e Gjykatës Kushtetuese e bojkotuan ceremoninë, një hap i pazakontë për marrëdhëniet kroate.

Maja Sever thotë se këtyre i shtohet një numër në rritje i rasteve të presionit ndaj mediave që kërcënohen me heqjen e të ardhurave nga reklamat e institucioneve shtetërore, nëse raportojnë në mënyrë kritike. E gjitha kjo tregon për një përpjekje për “orbanizim” të Kroacisë”, pra të qeverisjes sipas modelit të Viktor Orbanit, thotë Sever. “Bëhet fjalë për destabilizimin e institucioneve demokratike dhe të gjithë shoqërisë.”

Nëse pas këtyre masave vërtet fshihen “qëllime të rrezikshme” si pretendon opozita, ndoshta mund të kuptohet pas zgjedhjeve parlamentare në Kroaci që zhvillohen së shpejti dhe zgjedhjeve të Parlamentit Europian në qershor. Në të kaluarën është spekuluar shpesh se Andrej Plenkovic në të vërtetë nuk interesohet shumë për politikën në Kroaci, po synon një post të lartë në Bruksel.

DW

ligji ne kroaci

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj