LIVE UPDATES
Bota

Çfarë ndodh pasi të ndalet furnizimi me gaz nga Rusia për Evropën?

Megjithë luftën mes dy vendeve, Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskiy tha më 19 dhjetor se Kievi mund të shqyrtojë mundësinë e lejimit të kalimit të gazit rus, nëse pagesat për Moskën pezullohen deri kur të kenë përfunduar luftimet.

1 Janar 2025, 10:45 Nga I.A
Çfarë ndodh pasi të ndalet furnizimi me gaz nga Rusia për
Foto Ilustruese

UKRAINË- Furnizimi i Evropës me gazin rus nëpërmjet Ukrainës përfundon më 1 janar, pasi kompania ukrainase Naftogaz refuzoi të rinovojë kontratën pesëvjeçare me kompaninë ruse Gazprom.

Megjithë luftën mes dy vendeve, Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskiy tha më 19 dhjetor se Kievi mund të shqyrtojë mundësinë e lejimit të kalimit të gazit rus, nëse pagesat për Moskën pezullohen deri kur të kenë përfunduar luftimet.

Një javë më pas, Presidenti rus Vladimir Putin tha se nuk kishte mbetur kohë e mjaftueshme për të nënshkruar një marrëveshje të re. Cilat do të ishin opsionet e mundshme pasi të ndalet kalimi i gazit rus nëpërmjet Ukrainës. Furnizimi nga Rusia i Evropës ka rënë në mënyrë dramatike pas sulmit ushtarak në Ukrainë në shkurt 2022, që e shtyu Bashkimin Evropian të ulë varësinë nga gazi rus.

Moska investoi për gati gjysmë shekulli për të zënë vend në tregun e gazit natyror në Evropë, ku arriti deri në 35% të tregut, por që tashmë ka rënë në rreth 8%. Që nga 1 dhjetori, BE-ja mori më pak se 14 miliardë metra kub (bcm) gaz nga Rusia nëpërmjet Ukrainës, nga 65 bcm në vit kur filloi kontrata e fundit pesëvjeçare në vitin 2020.

Komisioni Evropian ka thënë se ky vëllim mund të zëvendësohet plotësisht nga importet e gazit të lëngshëm natyror dhe gazin e importuar nga burime të tjera. Moska ka humbur pjesën e saj në treg përballë vendeve të tjera rivale, si Norvegjia, Shtetet e Bashkuara dhe Katari.

Rusia mund të ketë fituar gjatë vitit 2024 rreth 5 miliardë dollarë nga shitjet e gazit që kalon nëpërmjet Ukrainës, bazuar në një parashikim mesatar të çmimit të gazit të qeverisë ruse prej 339 dollarësh për 1000 metër kub dhe sipas përllogaritjeve të bëra nga agjencia e lajmeve Reuters. Ukraina fiton nga 800 milionë deri në 1 miliard dollarë tarifa tranziti në vit.

Çmimet e gazit në BE u rritën në vitin 2022 në nivele rekord pas humbjes së furnizimeve ruse. Ndërsa tashmë pritet të ndalet krejtësisht furnizimi, zyrtarët dhe kompanitë tregtare të BE-së thonë se një përsëritje e rritjes së çmimit nuk ka gjasa të ndodhë, duke patur parasysh vëllimet tashmë modeste dhe numrin e vogël të klientëve të mbetur.

Tubacioni që kalon nëpërmjet Ukrainës furnizon Austrinë dhe Sllovakinë. Austria e merrte pjesën më të madhe të gazit të saj nëpërmjet Ukrainës, ndërsa Sllovakia merr rreth 3 bcm në vit nga Gazpromi, pra rreth dy të tretat e nevojave të saj.

Kompania ruse Gazprom ndaloi furnizimin për kompaninë austriake OMV OMVV.VI në mes të nëntorit për shkak të një mosmarrëveshjeje për kontratën, por vëllimet e furnizimit mbetën të qëndrueshme pasi u futën në lojë blerës të tjerë.

Sllovakia ka thënë se humbja e furnizimit rus nuk do të godiste konsumatorët e saj dhe se ka diversifikuar kontratat e furnizimit. Blerësi kryesor i saj i gazit, SPP, ka kontrata për furnizim me gaz nga burime të tjera, me kompani si BP BP.L, Eni ENI.MI, ExxonMobil XOM.N, RWE RWEG.DE dhe Shell SHEL.L.

ÇFARË OPSIONESH KANË BLERËSIT?

Shumica e tubacioneve të tjera të gazit rus në Evropë janë tashmë të mbyllura, përfshirë tubacionin Yamal-Europe, që kalon nëpërmjet Bjellorusisë dhe atë Nord Stream nën Detin Baltik.

Një opsion është gazsjellësi TurkStream që kalon nga Turqia nën Detin e Zi, drejt Bullgarisë, Serbisë ose Hungarisë. Megjithatë, kapaciteti është i kufizuar. Furnizimi me gaz i Sllovakisë mund të bëhet nga Hungaria, afërsisht një e treta nga Austria dhe pjesa tjetër nga Republika Çeke dhe Polonia, sipas agjencisë rregullatore austriake të energjisë E-Control.

Austria nuk duhet të përballet me ndërprerje pasi është e përgatitur për ta ndërruar burimin e furnizimit, ka njoftuar agjencia e saj rregullatore. Republika Çeke ka të ngjarë të përfitojë më shumë furnizim nga tubacionet gjermane, duke përfituar nga një përjashtim nga taksat gjermane për gazin duke filluar nga 1 janari. Republika Çeke ka thënë se është e gatshme t'i sigurojë Sllovakisë kapacitete tranziti dhe magazinimi të gazit.

Rusia furnizon Moldavinë me rreth 2 bcm gaz në vit. Gazi dërgohet nëpërmjet Ukrainës në rajonin separatist të Transnistrias, ku përdoret për të prodhuar energji të lirë, që iu shitet pjesëve të Moldavisë të kontrolluara nga qeveria moldave. Kompania ruse Gazprom njoftoi se planifikon ta pezullojë furnizimin më 1 janar, duke përmendur si shkak faturat e papaguara.

Kryeministri moldav Dorin Recean e ka dënuar vendimin, por tha se vendi i tij ka burime të ndryshme furnizimi. Moldavia planifikon masa për ta reduktuar konsumin me të paktën një të tretën nga 1 janari. Për sa i përket Ukrainës, siguria e furnizimit për të nuk do të ndikohet pasi ajo nuk përdor gazin tranzit rus, tha Komisioni Evropian.

Tubacioni i epokës sovjetike Urengoy-Pomary-Uzhgorod transporton gaz nga Siberia përmes qytetit Sudzha, në rajonin Kursk të Rusisë, që është tashmë nën kontrollin e forcave ushtarake ukrainase. Tubacioni kalon përmes Ukrainës për në Sllovaki, ku tubacioni ndahet në degë të tjera drejt Republikës Çeke dhe Austrisë. Transnistria kufizohet me Ukrainën dhe gjithashtu e merr gazin rus nëpërmjet Ukrainës.

volodymyr zelenskiy vladimir putin

Sondazh

Poll
Bota 1 Janar 2025, 09:58 I.A

VIDEO/ Si e festoi bota ardhjen e vitit 2025

Festimet Bota festoi ardhjen e vitit 2025 me shfaqje spektakolare të fishekzjarreve dhe gala. Zelanda e Re dhe Australia ishin disa nga vendet e para ...

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje