LIVE UPDATES
Bota

"Gatishmëria 2030"/ Raketa, municione dhe pajisje strategjike! Si po planifikon Evropa të riarmatoset dhe a mund t'i përballojë shpenzimet?

BE po studion gjithashtu harmonizimin e kërkesave dhe prokurimet e përbashkëta për të siguruar një treg më efikas, për të ulur kostot, për të garantuar aksesin ndërkufitar në zinxhirët e furnizimit dhe për të rritur konkurrencën e sektorit të mbrojtjes në tërësi. 

26 Mars 2025, 17:48 Nga B.Z
"Gatishmëria 2030"/ Raketa, municione dhe pajisje strategjike! Si
Foto ilustruese

SHBA - Bashkimi Evropian është angazhuar për të forcuar aftësitë evropiane të mbrojtjes. Propozimi i Komisionit Evropian, i emërtuar fillimisht "Riarmatosja e Evropës" dhe tani i njohur si "Gatishmëria 2030", i jep përparësi furnizimit me pajisje strategjike, si mbrojtja ajrore dhe raketore, sistemet e artilerisë, raketat, municionet dhe sistemet me dron dhe anti-drone. Shpenzimet ushtarake do të përjashtoheshin nga kufizimet strikte fiskale evropiane. 

Nëse çdo shtet anëtar do të shpenzonte 1.5% të PBB-së së tij për mbrojtjen, mesatarisht, shuma e kombinuar do të ishte 650 miliardë euro. Përveç kësaj, plani parashikon 150 miliardë euro kredi për të blerë kapacitete mbrojtëse të prodhuara kryesisht në Evropë.

Burime shtesë financimi për mbrojtjen janë në studim, duke përfshirë mobilizimin e financimit privat. BE po studion gjithashtu harmonizimin e kërkesave dhe prokurimet e përbashkëta për të siguruar një treg më efikas, për të ulur kostot, për të garantuar aksesin ndërkufitar në zinxhirët e furnizimit dhe për të rritur konkurrencën e sektorit të mbrojtjes në tërësi. 

Në total, rreth 2500 NVM operojnë në industrinë e mbrojtjes të BE-së. Në periferi të Pragës, kryeqyteti i Republikës Çeke, vizituam njërën prej tyre. Çdo vit 60 personel prodhojnë këtu 70 automjete ajrore pa pilot.

Këto UAV kanë aplikime civile dhe ushtarake. Ato aktualisht janë duke u përdorur për vëzhgim, komunikim dhe operacione të inteligjencës në zonat e konfliktit në Ukrainë dhe Irak. Modeli i tyre i fundit sapo ka marrë një certifikim kyç që duhet të ndihmojë në përshpejtimin e vendosjes së tij nëpër anëtarët e NATO-s, pohon Ladislav Semetkovský, CEO i kompanisë. 

“Procesi i certifikimit ka vazhduar për pesë vjet me mbi 40 ekspertë që punojnë në të”, shpjegon Semetkovský. Në total, ata kanë përpunuar më shumë se 28,000 faqe tekstesh dhe kanë realizuar qindra fluturime.

Qarkullimi i kompanisë këtë vit duhet të jetë rreth 40 milionë euro. Ajo ka krijuar një partneritet me gjigantin evropian Airbus Defense and Space. Menaxherët thonë se UAV-të e tyre janë prodhuar tërësisht në Evropë.

“Unë mendoj se kompanitë si ne janë jashtëzakonisht të rëndësishme për ruajtjen e sigurisë së Evropës, sepse industria vendase e mbrojtjes mund të sigurojë furnizimin dhe funksionimin e qëndrueshëm të çdo teknologjie, qoftë ushtarake apo civile”, thotë Semetkovský. “Pra, bashkëpunimi me prodhuesit evropianë është vendimtar për mbrojtjen e Evropës.”

Megjithatë, ky bashkëpunim shpesh i ka lënë ata të frustruar, thonë menaxherët, pasi burokracia dhe rregullimi i tepërt kanë kufizuar nënshkrimin e kontratave që do të rrisnin efektivisht prodhimin dhe do të krijonin më shumë vende pune. 

“Unë me të vërtetë mendoj se problemi më i madh është se politika është larguar nga ajo që mund të bëjë një industri vërtet inovative dhe ka, le të themi, një hendek ose thjesht mungesë dialogu me njëri-tjetrin”, pohon Jan Sechter, Kryetar i Bordit Mbikëqyrës të Primoco UAV. "Dhe ky mund të jetë një burim shqetësimi për industrinë, kur bëhet fjalë për prokurimet publike, për shembull. Ne kemi nevojë për një komunikim më të madh dhe më të mirë midis Shteteve, kërkimit, zhvillimit dhe industrisë. Kjo është mjaft e zakonshme në Shtetet e Bashkuara, dhe gjithashtu këtu në Evropë ne duhet të mësohemi me të dhe ta mbështesim atë."

Sektori i mbrojtjes i Evropës ofron rreth 600,000 vende pune. Skenari i ri mund të ndihmojë për të ofruar edhe më shumë. Por a mund ta përballojë vërtet Europa e ngarkuar me borxhe këtë përpjekje masive për riarmatim në situatën aktuale të paqëndrueshme ekonomike? Në Pilsen, Zdeněk Rod, një Asistent Profesor për Sigurinë Ndërkombëtare në Universitetin e Bohemisë Perëndimore thotë se, duke pasur parasysh kontekstin e ri gjeopolitik, Evropa ka pak mundësi përveçse të ecë përpara. 

"Nëse shikoni epokën e Luftës së Ftohtë, vendet anëtare të NATO-s, ata shpenzonin përafërsisht rreth katër, pesë, madje edhe 6% për mbrojtjen. Pra, ato shifra tashmë kanë qenë këtu. Pra, është diçka që nuk është e paimagjinueshme. Sigurisht, në kontekstin aktual, është paksa e komplikuar sepse borxhet kombëtare janë goxha të larta. Pra, ne mund të shohim më shumë se 50% të çështjeve serioze të anëtarëve të Bashkimit Evropian. a marrim para”, shpjegon Rod, i cili është gjithashtu CEO dhe bashkëthemelues i Qendrës për Konsulencë të Sigurisë. 

"Ne e dimë se Evropa bazohet në një shtet të fortë të mirëqenies. Kështu që ne duhet të gjejmë një ekuilibër midis sigurisë dhe mirëqenies që duam të ruajmë. Për shembull, ju mund të rrisni taksat, të cilat mendoj se do të ishin shumë jopopullore në shumicën e shteteve. Nëse nuk doni të huazoni më shumë para ose të rritni taksat, atëherë e vetmja gjë që mbetet është të shkurtoni diçka brenda buxhetit kombëtar". 

Evropa planifikon të vendosë një prag minimal që 65 përqind e komponentëve ushtarakë të kualifikuar për financim duhet të jenë evropianë. 

riarmatimi i evroper agresion rus

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj