LIVE UPDATES
Bota

Jo 2 por 10 vjet luftë e Rusisë në Ukrainë

24 Shkurt 2024, 09:19 Nga h.k
Jo 2 por 10 vjet luftë e Rusisë në Ukrainë
Foto ilustruese

UKRAINË-Maryna Ljuschyna më 24 shkurt 2022 donte të jepte një kurs për gatimin e çokollatës. Ajo në mbrëmje shtroi tryezat dhe gëzohej për fëmijët, që do të vinin në teatrin e saj privat për rininë në Konotop në veri të Ukrainës.

Atë natë aktorja, nënë e dy fëmijëve nuk bëri gjumë të mirë. Ajo dëgjonte alarm dhe mendonte, se është sinjali i tramvajit. "Në orën shtatë të mëngjesit më telefonoi një shoqe dhe më tha: "Hap televizorin, është luftë", kujton Ljuschyna, e cila sot jeton në Bon, në Gjermani.

Konotop ndodhet rreth 80 km nga kufiri me Rusinë. Para dy vjetësh qyteti u rrethua brenda dy orësh nga trupat ruse. Pati rezistencë, por forcat ishin disproporcionale dhe ushtria ukrainase u tërhoq. Më vonë qyteti u rimorr sërish nën kontroll nga trupat ukrainase dhe u çlirua.

Ditët e para të luftës Ljuschyna u arratis tek nëna e saj në periferi të qytetit, kur u ndesh me trupat ruse: "Unë i pyeta: Çfarë bëni këtu?" Përgjigja e tyre ishte: "Kemi ardhur të marrim presidentin Selenskyj."

Ukraina si top loje për matje forcash?

Sikur Ukraina të mos ishte shtet i pavarur, indinjohet ajo. Pushtuesit kishin menduar se do të ishin të mirëpritur dhe u befasuan, që hasën në të kundërtën, tregon gruaja.

Pas tri ditësh Ljuschyna u arratis në perëndim të Ukrainës dhe që andej bashkë me miliona ukrainas të tjerë vazhdoi rrugën drejt BE-së. Bashkëshorti i saj qëndroi.

Ajo ende sot e kësaj dite nuk është në gjendje ta kuptojë: "Nuk e kisha pritur, që do të kishte një luftë të madhe. Si mund të ndodhë një gjë e tillë në mes të Europës në shekullin e 21-të.?"

Ljuschyna akuzon Perëndimin, që po e konsideron Ukrainën si një top loje dhe si mall pazari: "Europa bënte sehir dhe priste, nëse ne do të vritemi ose jo."

Kjo vlen për të gjitha qeveritë. SHBA, Britania e Madhe dhe të tjera qeveri perëndimore qysh përpara invazionit rus i jepnin armë Kievit. Gjermania iu bashkua më vonë këtyre ndihmave, por sot Gjermania po kryeson listën e vendeve që ndihmojnë.

Burra të maskuar pushtuan Krimenë

Dy vjet më parë shumë u befasuan, madje edhe njerëzit vetë në Ukrainë. Ndërkohë që sulmi rus kishte nisur tetë vite më parë me aneksimin e Krimesë: më 27 shkurt 2014 burra të armatosur dhe të maskuar në uniforma me simbole kombëtare pushtuan parlamentin dhe administratën territoriale në gadishull. Presidenti i Rusisë, Vladimir Putin më pas pranoi, se kishin qenë ushtarët rusë.

Ukraina ishte dobësuar shumë. Në Kiev protestat opozitare e detyruan presidentin pro-rus Viktor Janukoviç që të arratiset drejt Rusisë.

Qeveria e re pro-perëndimore nuk kishte guxim ta mbronte me armë Krimenë. Perëndimi i këshilloi Kievit të qendrojë i tërhequr – edhe pasi në pranverën e vitit 2014 nisi lufta e armatosur në zonën e qymyrit në lindje të Ukrainës, në Donbas. Sanksione të ashpra nuk pati.

Rusia vendosi njerëzit e saj në krye të forcave pro-ruse në Donjeck dhe Lugansk dhe vazhdoi t'i armatosë gjithnjë e më shumë në fshehtësi. Perëndimi përpiqej përmes bisedimeve ta ngrinte konfliktin, Ukraina nuk shpalli gjendjen e luftës. Lufta u quajt "aksioni kundër terrorit".

"Jo lufta jonë"

E gjitha kjo bëri, që për shumë lufta të dukej mjaft e largët. "Shumica e ukrainasve nuk e kuptuan, që kjo ishte lufta e tyre", thotë Ljuschyna.

Ndërsa Maksym Kosub, përkthyesi nga Kievi, kujton, se si në qershor 2014 në një manifestim para ambasadës ruse ai kërkonte prishjen e marrëdhënieve.

"Unë e kam kuptuar qysh atëherë, së është luftë", thotë Kosub. Ai u regjistrua vullnetarisht në front në Donbas dhe u plagos. Ai ishte pjesë e një pakice patriote, që iu kundërvu Rusisë. Që nga sulmi në shkurt 2022 ai sërish vazhdon të luftojë në ushtrinë ukrainase.

A do të duhej të kishte luftuar Ukraina për Krimenë? Në Ukrainë shumë mendojnë kështu. "Unë tentoj të them, që do të duhej të ishte bërë përpjekje", thotë Susan Stewart, eksperte për Ukrainën në think tank-un e Berlinit "Fondacioni Shkenca dhe Politika" (SWP).

Ajo i referohet megjithatë "dobësisë së udhëheqjes në Kiev" në atë kohë. Tek e vërteta bën pjesë edhe se: Rusia vendosi trupat më 2014 përgjatë kufirit ukrainas dhe kërcënonte qysh atëherë me ndërhyrje masive. Ushtria ukrainase në Krime ishte e demoralizuar, një pjesë e madhe e ushtarëve kaluan në anën tjetër.

Varet nga ndihmat perëndimore

Lufta në Donbas dukej se ishte ngrirë mes viteve 2015 dhe 2022, ndonëse faktikisht ajo ishte kthyer në një luftë llogoresh me mijëra të vrarë. Përse Perëndimi besonte, së kjo do të mbetej kështu? Përse askush nuk e furnizoi Ukrainën me armë të rënda dhe vazhdohej të projektoheshin projekte të mëdha silinja e gazjellësit Nord Stream 2me Rusinë? Susan Stewart e shpjegon këtë me besimin që ekzistonte, se përmes integrimit mund të parandalohej lufta në Europë. Pas vitit 2022 Ukraina ndryshoi shumë. "Ne vazhdojmë të luftojmë për Ukrainën pavarësisht se kostoja është shumë e lartë", thotë ushtari Maksym Kosub. Ushtria ka ndryshuar shumë, është bërë më profesioniste, pavarësisht që ka ende probleme.

"Shoqëria është dëshmuar me aftësi vetëorganizimi", thotë Kosub. Si shembull ai përmend ndihmësit vullnetarë, që prej dhjetë vjetësh furnizojnë ushtrinë me automjete, pajisje vrojtimi apo medikamente. Kosub beson se lufta do zgjasë dhe do ketë shumë viktima – por në fund do mbyllet me fitoren e Ukrainës. Në vështrim retrospektiv, thotë ai: "Të gjithë e kanë nënvleftësuar Putinin dhe gatishmërinë e tij për t'i injoruar të gjitha rregullat."

Edhe Maryna Ljuschyna beson në një fitore. Lufta e ka bërë atë më të fortë, më të pakompromis kundrejt Rusisë, kundrejt gjuhës dhe kulturës ruse, thotë aktorja.

Një ditë ajo dëshiron të kthehet tek bashkëshorti i saj, por jo më në Konotop, por do të dëshirojë të jetojë në perëndim të Ukrainës: "Atje është më e sigurtë." Rusia, sipas saj do të mbetet një fqinj i rrezikshëm.

Susan Stewart nuk do të bëjë parashikime përtej një viti. Në Rusi ajo nuk pret ndonjë "surprizë". Me mbëstetjen perëndimore Ukraina do të rezistojë, megjithatë pas dhjetë vjetësh luftë raskapitja vazhdon të ndihet. "Fare pak mendohet, se çfarë mund të ndodhë nëse Ukraina humbet",thotë ekspertja. Kostoja do të ishte "shumë më e lartë"./DW

2-vjetori i luftes ne ukraine

Sondazh

Poll
Bota 24 Shkurt 2024, 09:17 h.k

Kthim në politikën e frikësimit

Foto ilustruese GJERMANI-Në dyvjetorin e fillimit të agresionit rus në Ukrainë, kancelari gjerman, Olaf Scholz ka ...

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj