LIVE UPDATES
Bota

"Kam frikë të bëhem amerikan"/ Pse peshkatarët e Grenlandës refuzojnë ambiciet ekspansioniste të Trump

Qeveria amerikane pretendon se Grenlanda, megjithëse politikisht pjesë e mbretërisë së saj Danimarka, ndodhet gjeografikisht në Amerikën e Veriut dhe është një zonë kyçe për sigurinë e Shteteve të Bashkuara.

15 Janar 2026, 17:48 Nga E.d
"Kam frikë të bëhem amerikan"/ Pse peshkatarët e
Foto ilustruse

GRENLANDA- Grenlanda po përballet me shqetësim, nga deklaratat e Presidentit të Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, sipas të cilave ishulli do të bëhet "në një mënyrë ose në një tjetër" pjesë e SHBA, pa përjashtuar as përdorimin e forcës ushtarake.

Qeveria amerikane pretendon se Grenlanda, megjithëse politikisht pjesë e mbretërisë së saj Danimarka, ndodhet gjeografikisht në Amerikën e Veriut dhe është një zonë kyçe për sigurinë e Shteteve të Bashkuara. Mediat e huaja shkruajnë se  interesi i Uashingtonit është gjithashtu kryesisht i lidhur me pasurinë e konsiderueshme minerale të ishullit.

Në qytetin arktik të Ilulissat, në Grenlandën perëndimore, banorët po shprehin frikë për mundësinë e ndërhyrjes amerikane. Peshkatari Joel Hansen, gjysmë Inuit dhe gjysmë danez, tha për Al Jazeera se ai nuk dëshiron asnjë ndryshim në statusin e rajonit, duke shprehur shqetësimin për ndikimin që një anëtarësim i mundshëm i SHBA do të kishte në jetën e përditshme të Inuitëve.

"Kam frikë të bëhem amerikan. Unë kam parë se si jetojnë Inuitët në Alaskë, sa e vështirë është jeta e tyre" tha ai.

Pavarësisht marrëdhënieve historikisht të vështira midis Grenlandës dhe Danimarkës, të cilat filluan me kolonizimin e ishullit në 1721, ai argumentoi se qëndrimi në regjimin aktual u ofron banorëve autonomi më të madhe në mënyrën e tyre të jetesës dhe punës.

Pasuria minerale dhe interesi gjeopolitik

Grenlanda fitoi autonominë në 1979, ndërsa Akti i Vetëqeverisjes i vitit 2009 forcoi më tej kompetencat e autoriteteve lokale. Megjithatë, ajo mbetet pjesë e Danimarkës dhe, për rrjedhojë, e lidhur politikisht me Evropën.

Ishulli ka rezerva të konsiderueshme të zinkut, hekurit, uraniumit dhe grafitit, të cilat mbeten kryesisht të pashfrytëzuara për shkak të izolimit gjeografik dhe kushteve ekstreme të motit. Në të njëjtën kohë, vlerësohet se Grenlanda ka rezervat e tetë më të mëdha të tokave të rralla në botë.

Tokat e rralla janë kritike për prodhimin e teknologjive moderne, të tilla si turbinat me erë, automjetet elektrike, pajisjet "inteligjente", por edhe pajisjet ushtarake, duke përfshirë sistemet raketore dhe avionët luftarakë. Çështja është e një rëndësie të veçantë për SHBA-në, pasi Kina kontrollon rreth 60% të rezervave botërore dhe përpunon 90% të tokave të rralla ndërkombëtarisht.

Sot ka vetëm dy miniera që funksionojnë në Grenlandë, por banorët vendas vlerësojnë se ishulli mund të zhvillojë potencialin e tij në fushën e nxjerrjes dhe përpunimit të mineraleve në mënyrë autonome, pa varësi të jashtme ekonomike.

Mundësia e përfshirjes amerikane ka shkaktuar shqetësim në mesin e komuniteteve Inuit rreth Ilulissat, i cili vetëm këtë javë pa përsëri diellin, pas gati dy muajsh errësirë të vazhdueshme për shkak të natës polare.

Përfaqësuesit e komuniteteve lokale shprehin frikë për ndikimin që një zhvillim i tillë do të kishte në mënyrën tradicionale të jetesës së Inuitëve, duke nënvizuar se zona është një tokë stërgjyshore mijëra vjeçare dhe jo thjesht një vend i shfrytëzimit të burimeve natyrore./Dosja.al

grenlanda donald trump shba

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Shiko video te tjera