Tragjedia me dy viktima në Shëngjin, policia jep detaje: Të gjithë shtetas nga Kosova, tre persona në spital
3 Qersho...
Bota
Kodthyesit deshifrojnë letrat e humbura të Marisë, Mbretëreshës së Skocisë
Shumica e shkronjave ruheshin në Bibliothèque Nationale de France në Paris, në një grup të madh dokumentesh të pashënuara që ishin shkruar edhe në simbole të veçanta grafike. Dokumentet datonin nga gjysma e parë e shekullit të 16-të dhe mendohej se kishin lidhje me Italinë.
9 Shkurt 2023, 10:40Nga f.g
Mbreteresha e Skocise
Një treshe kodthyesish kanë gjetur dhe deshifruar një thesar në letrat e humbura të shkruara nga Maria, Mbretëresha e Skocisë.
57 letrat sekrete, nga Mary Stuart drejtuar ambasadorit francez në Angli midis 1578 dhe 1584, u shkruan me një kod sekret. 436 vite pas vdekjes së Mari me ekzekutim më 8 shkurt 1587, vjen edhe ky zbulim.
Shumica e shkronjave ruheshin në Bibliothèque Nationale de France në Paris, në një grup të madh dokumentesh të pashënuara që ishin shkruar edhe në simbole të veçanta grafike. Dokumentet datonin nga gjysma e parë e shekullit të 16-të dhe mendohej se kishin lidhje me Italinë.
George Lasry, një shkencëtar kompjuteri dhe kriptograf nga Franca; Norbert Biermann, pianist dhe profesor muzike nga Gjermania; dhe Satoshi Tomokiyo, një fizikant dhe ekspert patentash nga Japonia, punuan të gjithë së bashku për të gjetur të vërtetën pas dokumenteve.
Ekipi ka punuar së bashku për 10 vjet për të gjetur dhe kuptuar shifrat historike. Lasry është gjithashtu anëtare e Projektit DECRYPT, i cili dixhitalizon, transkripton dhe identifikon kuptimin e shifrave historike.
Pasi studiuesit filluan të punonin përmes shifrave unike, ata shpejt kuptuan se korrespondenca ishte shkruar duke përdorur frëngjisht dhe nuk kishte asgjë italiane në të.
Ekipi spiunoi foljet dhe ndajfoljet që përdornin një formë femërore, përmendje të robërisë - dhe një fjalë kyçe: ëalsingham. Sir Francis ëalsingham ishte sekretar dhe spiun i Mbretëreshës Elizabeth I. Së bashku, të gjitha shenjat treguan për faktin se ekipi mund të ketë gjetur letra të Mary Stuart të menduara të humbura për shekuj.
Rezultatet u publikuan të martën në revistën Cryptologia.Materiali i sapodeshifruar, i cili është gjithsej rreth 50,000 fjalë, hedh dritë të re mbi kohën e Marisë të kaluar në robëri në Angli.Letrat e reja zbulojnë detaje të reja rreth komunikimit të saj me Michel de Castelnau, sieur de la Mauvissière, ambasadorin francez në Angli. Korrespondenca mund të ketë filluar qysh në vitin 1578. Ambasadori u dërgoi letra nga Maria agjentëve të saj në Francë./Dosja.al