LIVE UPDATES
Bota

Kroacia rikthen shërbimin ushtarak pas 17 vjetësh

Ata janë brezi i parë që përballet me shërbimin ushtarak të detyrueshëm që kur ai u hoq në vitin 2008, një vit para se Kroacia t'i bashkohej NATO-s.

14 Janar 2026, 22:55 Nga E. D
Kroacia rikthen shërbimin ushtarak pas 17 vjetësh
foto ilustuese

KORACI- Viti i ri sjell me vete një sfidë të vjetër në një formë të re për të rinjtë në Kroaci. Në ditët e para të vitit 2026, rreth 1.200 prej tyre kanë marrë letra që i njoftojnë se janë thirrur për dy muaj shërbim ushtarak.

Ata janë brezi i parë që përballet me shërbimin ushtarak të detyrueshëm që kur ai u hoq në vitin 2008, një vit para se Kroacia t'i bashkohej NATO-s.

Në atë kohë, ideja ishte të profesionalizohej forca e armatosur dhe të braktisej shërbimi kombëtar i detyrueshëm.

Tani, me vetëm Hungarinë që e ndan Kroacinë nga Ukraina, perspektiva e një konflikti të armatosur duket tepër e afërt.

Një dron i humbur, ndoshta ukrainas por kurrë i identifikuar zyrtarisht, u rrëzua në kryeqytetin kroat, Zagreb, në vitin 2022. Ai nuk shkaktoi shumë dëm, por padyshim që i bëri njerëzit të mendojnë.

Mbështetje e gjerë për rikthimin e shërbimit ushtarak të detyrueshëm
Qeveria kroate kuptoi se mund të mbështetej vetëm në më pak se 15,000 personel ushtarak aktiv. Përpara zgjedhjeve parlamentare të vitit 2024, ajo propozoi rikthimin e shërbimit ushtarak të detyrueshëm për meshkujt që kishin braktisur shkollën.

Ministri i Mbrojtjes, Ivan Anušić, tha se kjo do t'u ndihmonte të rinjve të ndryshonin "zakonet e tyre të këqija" dhe t'i përgatiste ata për "çdo kërcënim të madh".

Anketat treguan mbështetje të gjerë për idenë, me shtatë nga dhjetë kroatë në favor. Votuesit rizgjodhën partinë HDZ, e cila tani e ka zbatuar këtë politikë. Legjislacioni i nevojshëm u miratua shpejt në Parlament në tetorin e kaluar, me 84 deputetë në favor dhe vetëm 11 kundër.

Pak protesta

Ministria e Mbrojtjes nuk humbi kohë në kontaktimin e grupit të parë të rekrutëve, me pak ose aspak protesta.

"Nuk shoh asnjë pengesë për shërbimin ushtarak të detyrueshëm," thotë Gordan Akrap, rektor i zëvendësuar i Universitetit të Mbrojtjes dhe Sigurisë "Franjo Tudjman" të Kroacisë.

"Do të ketë më shumë njerëz që duan të jenë pjesë e kësaj sesa mund të regjistrohen, sepse në momentin e tanishëm numri është i kufizuar," shton ai.

"Disa grupe populiste të majta ekstreme thonë se duhet të investojmë në kopshte dhe gjëra të tilla. Por e vërteta është se dikush duhet t'i mbrojë kopshtet, mënyrën tonë evropiane të jetesës dhe demokracinë tonë, dhe në fund të fundit, këtë mund ta bëjë ushtria."

Një tendencë më e gjerë në të gjithë rajonin

Rihyrja në fuqi e shërbimit ushtarak të detyrueshëm në Kroaci është pjesë e një tendence më të gjerë në vendet që ishin pjesë e Jugosllavisë.

Disa prej tyre kanë qenë duke konsideruar rikthimin e një forme të shërbimit të detyrueshëm, si një rikthim në ditët e regjimit socialist të Josip Broz Titos.

Në atë kohë, të rinjtë duhej të shërbenin për një vit në Ushtrinë Popullore, e cila krijoi një forcë luftarake të konsiderueshme. Pak para se vendi të fillonte të shpërbëhej në vitet 1990, dy të tretat e forcave tokësore ishin rekrutë, me një milion rezervistë të trajnuar të tjerë në dispozicion.

Pas luftërave jugosllave

Vendet e pavarura që dolën nga luftërat jugosllave të viteve 1990 hoqën gradualisht shërbimin ushtarak të detyrueshëm.

Sllovenia ishte e para që hoqi shërbimin e detyrueshëm ushtarak në vitin 2003; rekrutët e fundit serbë përfunduan shërbimin e tyre në vitin 2010.

Me perspektivën — ose, në rastin e Sllovenisë dhe Kroacisë, arritjen — e anëtarësimit në BE, dukej se kishte pak nevojë për një lloj force ushtarake që kërkonte nga të rinjtë e vendit të kalonin muaj trajnimi.

Por edhe para pushtimit të Ukrainës nga Rusia, situata po fillonte të ndryshonte. Sllovenia po e diskuton rivendosjen e shërbimit ushtarak të detyrueshëm Në vitin 2020, partitë që formuan qeverinë e re nacionaliste të djathtë të Sllovenisë përfshinë rivendosjen e shërbimit ushtarak në marrëveshjen e tyre të koalicionit. Kryeministri i saj, Janez Jansa, u bë i famshëm si ministër i Mbrojtjes gjatë luftës dhjetëditore të pavarësisë së Sllovenisë në vitin 1991.

Ai deklaroi se forcat e armatosura të vendit, me vetëm 7.000 trupa, nuk mund ta mbronin më vendin nga një sulm dhe u ankua se të rinjtë nuk dijnë si të përdorin armët.

Qeveria aktuale e qendrës së majtë e Robert Golobit nuk e ka përqafuar këtë ide, por zgjedhjet parlamentare janë planifikuar për në mars dhe partia SDS e Jansa-s kryeson në sondazhet e opinionit.

A do ta ndjekë Serbia shembullin?
Në Serbi, qeveria ka diskutuar për disa vjet mundësinë e futjes së shërbimit ushtarak të detyrueshëm. Kanë kaluar disa afate pa u rekrutuar askush, por kjo mund të ndryshojë këtë vit, pasi ministri i Mbrojtjes Bratislav Gasic thotë se së shpejti legjislacioni  do të paraqitet në Parlament.

Ndërsa vendet në rajon po rrisin shpenzimet e tyre ushtarake dhe po punojnë për të rritur personelin, lind pyetja e vjetër nëse pjesa tjetër e Evropës duhet të shqetësohet për Ballkanin.

Toby Vogel nga qendra kërkimore Këshilli për Politikën e Demokratizimit beson se mundësia e një konflikti të vërtetë mbetet e vogël.

"Aspekti ushtarak i gjithë kësaj është kryesisht një çështje përgatitjeje, më shumë sesa planifikimi konkret, dhe sigurisht jo planifikimi ofensiv," i tha ai DW. "Serbia nuk do të sulmojë Kroacinë, dhe Kroacia nuk do të pushtojë Serbinë."

"Në një situatë ku mjedisi i përgjithshëm është i paqëndrueshëm dhe i paparashikueshëm, mendoj se qeveritë ndoshta po veprojnë me kujdes duke marrë masa parandaluese dhe duke vendosur elementët e nevojshëm për të ndjekur një qasje më strategjike ndaj çështjeve ndërkombëtare," tha ai. "Por është një rikthim në të kaluarën."-DW

kroaci sherbimi ushtarak

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj