LIVE UPDATES
Bota

Kush është udhëheqësi iranian që dëshiron të shkatërrojë Izraelin?

Ai ndërmori hapat e parë në politikë në fillim të viteve 1960, kur Mohammed Reza Pahlavi filloi një projekt të madh reformash që u refuzua kryesisht nga kleri konservator i vendit.

17 Qershor 2025, 14:06 Nga N.F
Kush është udhëheqësi iranian që dëshiron të
Foto

IRAN- Udhëheqësi suprem i Iranit, Ali Khamenei duket se është objektivi numër një i Izraelit, siç e zbuloi vetë Benjamin Netanyahu pas konfliktit që ka nisur midis dy palëve prej disa ditësh. Por kush është zyrtari i lartë që dëshiron ta nxjerrë Izraelin nga "korniza"?

Khamenei ishte djali i një kleriku të vogël pa shumë gjendje financiare në qytetin e shenjtë të Mashhadit në Iranin lindor. Ai ndërmori hapat e parë në politikë në fillim të viteve 1960, kur Mohammed Reza Pahlavi filloi një projekt të madh reformash që u refuzua kryesisht nga kleri konservator i vendit.

Zhytja në traditat e Islamit Shiit

Si një student i ri fetar në qendrën teologjike të Qomit, Khamenei ishte zhytur në traditat e Islamit shiit dhe në mendimin e ri radikal të udhëheqësit në zhvillim të opozitës konservatore, Ajatollah Ruhollah Khomeini.

Në fund të viteve 1960, Khamenei po kryente misione sekrete për Khomeinin, i cili kishte shkuar në mërgim dhe po organizonte rrjete të aktivizmit islamist. Khomeini nuk ishte ndikimi i vetëm i tij. Edhe pse një admirues i deklaruar i letërsisë perëndimore, veçanërisht i Leo Tolstoy-t, Viktor Hugo-s dhe John Steinbeck-ut, ai ishte ndikuar nga ideologjitë antikoloniale të kohës dhe ndjenjat antiperëndimore që shpesh i shoqëronin ato.

Ai ra në kontakt me mendimtarë që po përpiqeshin të kombinonin marksizmin dhe islamizmin për të krijuar referenca të reja ideologjike, i pëlqenin veprat që përshkruanin "perëndimizimin" e vendit të tij dhe përktheu në persisht veprat e shkrimtarit egjiptian dhe figurës kryesore të Vëllazërisë Myslimane, Sayyid Qutb.

Pavarësisht se u burgos vazhdimisht nga shërbimet e sigurisë së Iranit, Khamenei arriti të merrte pjesë në protestat masive të vitit 1978 që përfundimisht e bindën Shahun të largohej dhe i lejuan Khomeinit të kthehej.

Duke qenë një "i mbrojtur" i klerit, ai arriti të "ngjitej" shpejt në hierarkinë e regjimit radikal që mori pushtetin. Më në fund, deri në vitin 1981, pasi i mbijetoi një atentati që e privoi nga përdorimi i një arme, ai kishte arritur të fitonte zgjedhjet për në detyrën e presidentit.

Vdekja e mentorit të tij në vitin 1989

Kur Khomeini vdiq në vitin 1989 dhe pasi Kushtetuta u ndryshua - për të lejuar dikë me kualifikime më të ulëta klerikale të merrte përsipër rolin me kompetenca shumë më të mëdha se më parë - Khamenei u zgjodh si pasardhësi i tij. Khamenei shfrytëzoi rastin dhe shpejt i përdori këto pushtete për të konsoliduar kontrollin e tij mbi aparatin e fragmentuar të shtetit post-revolucionar të Iranit.

Një bazë pushteti ishte Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike (IRGC), “zemra” e regjimit të ri dhe një forcë e fuqishme ushtarake, sociale dhe ekonomike. Megjithatë, Khamenei nuk u mbështet te Garda për konsolidimin e tij. Ai gjeti shumë aleatë të fuqishëm.

Eliminimi i kundërshtarëve dhe shpërblimi i besimtarëve

Gjatë viteve 1990, ai e konsolidoi më tej sundimin e tij, duke eliminuar kundërshtarët dhe duke shpërblyer ata që do t'i qëndronin besnikë. Edhe poetët që Khamenei dikur i admironte u bënë shënjestra të shërbimeve të sigurisë. Disidentët jashtë vendit u ndoqën dhe marrëdhënia me Hezbollahun, të cilën Garda Revolucionare e kishte ndihmuar të vendosej pas revolucionit, u forcua.

Kur në vitin 1997, Mohammad Khatami, një kandidat reformist, fitoi presidencën me një fitore të thellë, Khamenei i lejoi atij një shkallë lirie veprimi, por punoi shumë për të mbrojtur thelbin e regjimit dhe ideologjinë e tij nga çdo sfidë serioze.

Megjithatë, kjo nuk e ndaloi Khatamin që t’i drejtohej Uashingtonit në një përpjekje në fund të fundit të pasuksesshme për të ndërtuar marrëdhënie më të mira pas 11 shtatorit dhe, duke ndjekur shembullin e Khomeinit, t’u thoshte “jo” armëve të shkatërrimit në masë.

Satani i Vogël

Në të njëjtën kohë, megjithatë, ai mbështeti gjithashtu përpjekjet e Gardës Revolucionare për t'u shkaktuar humbje forcave amerikane në Irak pas pushtimit të tyre në vitin 2003 dhe për të zgjeruar ndikimin iranian në vendin fqinj.

Kjo shënoi zgjerimin e mëtejshëm të strategjisë së saj për t'u mbështetur në një metodë të projektimit të pushtetit të saj nëpërmjet përfaqësuesve në të gjithë rajonin. Gjatë kësaj periudhe dhe konkretisht në vitin 1979, Izraeli iu shfaq revolucionarëve si Satani i Vogël dhe Satani i Madh i SHBA-së.

Investimi në Boshtin e Rezistencës

Në politikën e tij të jashtme, Khamenei zgjodhi të investonte në Boshtin e Rezistencës - Hamasin në Gaza, Hezbollahun në Liban, Huthitët në Jemen, një grup të larmishëm milicish islamike në Siri dhe Irak.

Megjithatë, Boshti i Rezistencës u shtyp përfundimisht nga sulmet ajrore izraelite, ndërsa aleanca historike e Iranit me Damaskun u shemb me rënien e Bashar al-Asadit në dhjetor. Valët e njëpasnjëshme të trazirave brenda vendit të tij janë përballur me shtypje brutale, ndërsa janë ngritur edhe shqetësime për të drejtat e njeriut. Kjo, e kombinuar me përkeqësimin e kushteve ekonomike, ka zhgënjyer shumë ish-mbështetës të udhëheqjes së tij dhe ka thelluar trazirat ekzistuese.

"Vetoja" e Trumpit ndaj planeve izraelite për të vrarë Khamenein

Megjithatë, udhëheqësi iranian, i cili e ka konsoliduar pushtetin e tij për tre dekada, është vënë nën shënjestër të forcave izraelite.

Sipas ABC Neës, Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, thuhet se ka vënë veton ndaj një plani izraelit për të vrarë Khamenein, diçka që kryeministri izraelit, Benjamin Netanyahu, ka lënë të kuptohet se nuk është e pamundur. Vrasja e Khameneit, tha ai, do të "i jepte fund konfliktit" dhe do të parandalonte luftën bërthamore, tha ai.

Raportet për bisedimet bërthamore të Iranit dhe SHBA-së "shpërthejnë" - Leva kryesore e presionit
Përndryshe, ai mund të vazhdonte gjithashtu në të njëjtën gjatësi vale dhe përfundimisht lufta mund t’i “jepte atij nxitjen për të hedhur një bombë”.

Kujtojmë se Khamenei ishte skeptik ndaj marrëveshjes bërthamore që zyrtarët iranianë e negociuan me shumë mund me SHBA-në, por në fund të fundit nuk e kundërshtoi zbatimin e saj në vitin 2015. Por është një "enigmë" se çfarë do të zgjedhë ai./ CNN

tensionet iran-izrael

Sondazh

Poll

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Deleted video

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci