LIVE UPDATES
Bota

Kush i ndihmon fëmijët pa kujdes prindëror pas moshës 18-vjeçare?

Tashmë 19-vjeçare, Ana po jeton në një banesë private, pasi ka lënë SOS-in për fazën e gjysmë-pavarësimit, një proces nëpër të cilin kalojnë të gjithë fëmijët që rriten në SOS.

16 Maj 2023, 12:32 Nga A.B
Kush i ndihmon fëmijët pa kujdes prindëror pas moshës
Vajza

Në moshën gjashtëvjeçare, Ana Ilazi u braktis nga prindërit biologjikë. Ajo u rrit në SOS-Fshatrat e Fëmijëve në Prishtinë.

Tashmë 19-vjeçare, Ana po jeton në një banesë private, pasi ka lënë SOS-in për fazën e gjysmë-pavarësimit, një proces nëpër të cilin kalojnë të gjithë fëmijët që rriten në SOS.

Deri në moshën 21-vjeçare, kur konsiderohet e pavarësuar plotësisht, një pjesë të qirasë ia financojnë SOS-Fshatrat e Fëmijëve, nën përkujdesin e të cilëve edhe është.

Pas kësaj moshe, Ana vetë do të kujdeset për qiranë dhe sigurimin e banimit.

Ana është studente e Fizioterapisë dhe punon si infermiere. Kjo ia ka rritur besimin se me forcat e veta do të arrijë të sigurojë banimin, edhe pse shprehet se po të kishte trashëgimi nga prindërit do ishte më e lehtë.

Ana nuk ka informacione se a ka trashëgimi nga familja e saj.

SOS-Fshatrat e Fëmijëve kanë kontribuar mjaftueshëm në rritjen, edukimin dhe arsimimin, thotë Ana, dhe për këtë konsideron se për një periudhë të shkurtër edhe shteti duhet të kontribuojë.

“Shteti duhet t’i ketë parasysh këto gjëra, se ne rritemi dhe kontribuojmë për shtetin, por edhe shteti duhet të kontribuojë për fëmijët që nuk kanë prindër, ose që janë braktisur”, thotë Ana për Radion Evropa e Lirë.

*Video: Rrëfimi i 19-vjeçares që u rrit nga SOS-nënat

Me gjithë ndihmën e SOS-it dhe punën që bën, Ana tregon se në raste të caktuara ka momente të vështira financiare.

“Jo të gjithë fëmijët mund të kenë fatin tim, të punojnë. Ata e kanë të vështirë t’ia dalin vetë, sepse produktet dhe shërbimet janë të shtrenjta. Edhe unë, ndonëse punoj, nganjëherë kam probleme, sepse gjithçka është shtrenjtë”, tregon ajo.

Ana është në mesin e dhjetë personave mbi moshën 18-vjeçare, të cilët janë në fazën e gjysmë-pavarësimit nga SOS-i.

Ndërkaq, 39 fëmijë vazhdojnë të jetojnë në SOS-Fshatrat e Fëmijëve.

Këshilltari për kujdesin e të rinjve në SOS-Fshatrat e Fëmijëve, Bardhyl Plakolli, tregon se këta fëmijë, pas daljes nga organizata, ndihmohen në mënyrë financiare edhe për tre vjet.

Por, kjo shumë, sipas tij, është e pamjaftueshme.

“Viti i parë është me një shumë të konsiderueshme të të ardhurave, por jo të mjaftueshme. Kjo shumë në vitin e dytë shkon duke rënë në 50 për qind, në vitin e tretë bie në 25 për qind. Është një shkëputje graduale, që të rinjtë të bëhen të pavarur. Por, përgjithësisht, është e pamjaftueshme. Çka pas moshës 21-vjeçare?”, shprehet ai për Radion Evropa e Lirë.

Programi i gjysmë-pavarësimit deri në moshën 21-vjeçare zbatohet vetëm nga SOS- Fshatrat e Fëmijëve.

Kjo organizatë siguron fonde nga donatorë, nga organizata, nga Qeveria dhe nga individë të ndryshëm.

Legjislacioni në fuqi nuk parasheh ndonjë ndihmë për banim, shërbime apo forma të mbrojtjes për këta persona, pasi ta arrijnë moshën 18 vjeç.

Deri në këtë moshë, për fëmijët pa kujdes prindëror, që gjenden në strehim familjar, Qeveria ndan 250 euro, kurse për ata me aftësi të kufizuar 350 euro në muaj, thotë Lutfi Bislimi, zyrtar për strehim familjar dhe kujdestari në Ministrinë e Drejtësisë.

SOS-Fshatrat e Fëmijëve kanë kërkuar nga institucionet që të krijojnë bazë ligjore, në mënyrë që kjo kategori e shoqërisë të përkrahet edhe pas moshës 18-vjeçare.

Plakolli thotë se shumë fëmijë të SOS-it nuk kanë qasje në trashëgiminë e familjes dhe kjo e vështirëson të ardhmen e tyre.

Edhe Koalicioni i Organizatave Joqeveritare për Mbrojtjen e Fëmijëve – KOMF, ka kërkuar që shteti të garantojë mbrojtjen e fëmijëve pa kujdes prindëror sipas nevojës, deri në moshën 26-vjeçare, deri sa ata të arsimohen, fuqizohen dhe pavarësohen.

Bislimi bën të ditur se janë në proces të ndryshimit të bazës ligjore, në mënyrë që kjo kategori e shoqërisë të financohet deri në moshën 26-vjeçare.

Projektligji për Shërbime Sociale dhe Familjare, që rregullon këtë çështje, shumë shpejt pritet të procedohet në Kuvend për miratim.

Deri në miratimin e këtij projektligji, ai thotë se komunat, përmes Qendrave për Punë Sociale, kujdesen për këta persona dhe i përkrahin ata.

Drejtori i Qendrës për Punë Sociale (QPS) në komunën e Prishtinës, Vebi Mujku, thotë se këta persona i ndihmojnë financiarisht nga buxheti komunal.

Aktualisht, thekson ai, janë duke financuar vetëm një person me aftësi të kufizuara, me 350 euro në muaj.

Edhe Mujku shprehet se ndihma materiale për këtë kategori duhet të ketë bazë ligjore.

“Ne po mundohemi t’i tejkalojmë problemet te këto raste. Sidomos në rastet kur kemi fëmijë me aftësi të kufizuara, të cilëve nuk ka mundur t’iu bëhet një zgjidhje e përhershme në ndonjë familje apo institucion”, shprehet Mujku.

Megjithatë, profesor i Sociologjisë në Universitetin e Prishtinës, Fadil Maloku, pohon se kushtet socio-ekonomike në Kosovë janë të vështira, çka ndikon edhe në jetën e këtyre personave, por ndihma materiale mund të krijojë varësi te personat pas moshës 18-vjeçare.

“Ndihma krijon një lloji varësie, dhe nuk e zhvillon ndjenjën e pavarësisë. Kështu që, me ndalimin e ndihmës, ata përgatiten për një pavarësi, solidaritet të ri që është në horizont. Pas moshës 18-vjeçare, konsiderohet i pjekur, dhe ai duhet të mendojë për jetën e tij”, thotë Maloku për Radion Evropa e Lirë.

Në Kosovë, 529 fëmijë nën moshën 18-vjeçare janë pa kujdes prindëror dhe të braktisur. Aktualisht, 415 fëmijë pa kujdes prindëror janë në strehim familjar te farefisi, 51 fëmijë të tjerë janë në strehim familjar jashtë farefisit dhe 63 fëmijë janë në strehim rezidencial, në tri organizata që përkujdesen për këta fëmijë./REL

femijet jetim fshati sos

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje