LIVE UPDATES
Bota

Lëvizja historike e BE-së: Ligji i AI parashikon dënime që mund të tronditin gjigantët e teknologjisë

Votimi në Parlamentin Evropian është një nga hapat e fundit përpara se këto rregulla të bëhen ligj, i cili mund të shërbejë si model për institucionet e tjera që punojnë në rregullore të ngjashme.

16 Qershor 2023, 07:35 Nga A.B
Lëvizja historike e BE-së: Ligji i AI parashikon dënime që
Foto ilustruese

BRUKSEL-Ligjvënësit në Evropë nënshkruan grupin e parë gjithëpërfshirës në botë të rregullave për inteligjencën artificiale (AI), duke hequr një pengesë kryesore për frenimin e teknologjisë me rritje të shpejtë. 

Votimi në Parlamentin Evropian është një nga hapat e fundit përpara se këto rregulla të bëhen ligj, i cili mund të shërbejë si model për institucionet e tjera që punojnë në rregullore të ngjashme.

Përpjekja shumëvjeçare e Brukselit për të "gardhuar" inteligjencën artificiale duhej të tregonte rezultate sa më shpejt që të ishte e mundur, sepse përparimi i shpejtë në zhvillimin e chatbot-eve si ChatGPT tregoi avantazhet që mund të sjellë teknologjia e re, por edhe rreziqet që ajo përfaqëson. 

Këto masa, të propozuara për herë të parë në vitin 2021, do të rregullojnë çdo produkt ose shërbim ku përdoret një sistem inteligjence artificiale. Ligji do të klasifikojë sistemet e inteligjencës artificiale sipas katër niveleve të rrezikut, nga minimale në të papranueshme. Aplikacionet më të rrezikshme, të tilla si ato për punësim ose teknologji që synojnë fëmijët, do të përballen me rregulla më të rrepta, duke përfshirë transparencën dhe përdorimin e të dhënave të sakta.

Do të jetë në dorën e 27 vendeve anëtare të BE-së që të zbatojnë rregullat dhe rregullatorët mund të kenë fuqinë për të detyruar kompanitë të tërheqin aplikacionet nga tregu. Në raste ekstreme, shkeljet mund të tërheqin gjoba deri në 40 milionë euro ose 7 për qind të të ardhurave vjetore globale të një kompanie, të cilat në rastin e gjigantëve të teknologjisë si Google apo Microsoft mund të arrijnë në miliarda.

Cilat janë rreziqet?

Një nga qëllimet kryesore të BE-së është mbrojtja nga kërcënimet ndaj shëndetit dhe sigurisë të krijuara nga zhvillimi i shpejtë i inteligjencës artificiale, si dhe mbrojtja e të drejtave dhe vlerave themelore të njeriut.

Kjo do të thotë se disa përdorime të inteligjencës artificiale janë absolutisht të ndaluara, siç janë sistemet e "vlerësimit social" që gjykojnë njerëzit në bazë të sjelljes së tyre.

Ndalohet gjithashtu inteligjenca artificiale që shfrytëzon grupet vulnerabël, duke përfshirë fëmijët, ose përdor manipulime subkoshiente që mund të çojnë në pasoja negative. Një shembull i kësaj është një lodër ndërvepruese që inkurajon sjellje të rrezikshme.

Ndalohen gjithashtu mjetet parashikuese të policisë, të cilat mbledhin të dhëna për të parashikuar se kush do të kryejë krime. Ligjvënësit forcuan rregulloret në lidhje me propozimin origjinal të Komisionit Evropian, duke zgjeruar kështu ndalimin e njohjes në distancë të fytyrës në kohë reale dhe identifikimit biometrik në publik. 

Kjo teknologji skanon kalimtarët dhe përdor inteligjencën artificiale për të përshtatur fytyrat e tyre ose veçoritë e tjera fizike me një bazë të dhënash. Një amendament i diskutueshëm që lejon përjashtime të tilla si gjetja e fëmijëve të humbur ose parandalimi i kërcënimeve terroriste gjithashtu nuk u miratua.

Sistemet e AI të përdorura në kategori të tilla si punësimi dhe arsimi, të cilat do të ndikonin në rrugën e jetës së një personi, përballen me kërkesa të vështira si të qenit transparent ndaj përdoruesve dhe marrja e hapave për të vlerësuar dhe zvogëluar rrezikun e paragjykimit algoritmik.

Shumica e sistemeve që përdorin AI, të tilla si video lojërat ose filtrat e postës së padëshiruar, bien në kategorinë e teknologjive me rrezik të ulët ose pa rrezik, thotë Komisioni.

Çfarë është vendosur për ChatGPT?

Drafti origjinal mezi përmendi chatbots - kryesisht kërkon që ato të etiketohen në mënyrë që përdoruesit të mund të ndërveprojnë me makinën.  Megjithatë, dispozitat u shtuan më vonë për të mbuluar AI për qëllime të përgjithshme, duke përfshirë ChatGPT, pasi aplikacioni fitoi popullaritet, kështu që tani ka të njëjtat rregulla si sistemet me rrezik të lartë.

Një nga shtesat kryesore është një kërkesë për të dokumentuar plotësisht çdo material me të drejtë autori që përdoret për të "trajnuar" sistemin e AI, duke gjeneruar tekst, imazhe, video dhe muzikë që ngjajnë me krijimet njerëzore.

Kjo i lejon krijuesit e përmbajtjes të dinë nëse postimet e tyre në blog, librat dixhitalë, artikujt shkencorë ose këngët janë përdorur për të trajnuar algoritmet që fuqizojnë sistemet gjeneruese si ChatGPT. Më pas ata mund të vendosnin nëse puna e tyre ishte kopjuar dhe të kërkonin kompensim.

inteligjenca artificiale

Sondazh

Poll

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër