LIVE UPDATES
Bota

Lëvizja historike e BE-së: Ligji i AI parashikon dënime që mund të tronditin gjigantët e teknologjisë

Votimi në Parlamentin Evropian është një nga hapat e fundit përpara se këto rregulla të bëhen ligj, i cili mund të shërbejë si model për institucionet e tjera që punojnë në rregullore të ngjashme.

16 Qershor 2023, 07:35 Nga A.B
Lëvizja historike e BE-së: Ligji i AI parashikon dënime që
Foto ilustruese

BRUKSEL-Ligjvënësit në Evropë nënshkruan grupin e parë gjithëpërfshirës në botë të rregullave për inteligjencën artificiale (AI), duke hequr një pengesë kryesore për frenimin e teknologjisë me rritje të shpejtë. 

Votimi në Parlamentin Evropian është një nga hapat e fundit përpara se këto rregulla të bëhen ligj, i cili mund të shërbejë si model për institucionet e tjera që punojnë në rregullore të ngjashme.

Përpjekja shumëvjeçare e Brukselit për të "gardhuar" inteligjencën artificiale duhej të tregonte rezultate sa më shpejt që të ishte e mundur, sepse përparimi i shpejtë në zhvillimin e chatbot-eve si ChatGPT tregoi avantazhet që mund të sjellë teknologjia e re, por edhe rreziqet që ajo përfaqëson. 

Këto masa, të propozuara për herë të parë në vitin 2021, do të rregullojnë çdo produkt ose shërbim ku përdoret një sistem inteligjence artificiale. Ligji do të klasifikojë sistemet e inteligjencës artificiale sipas katër niveleve të rrezikut, nga minimale në të papranueshme. Aplikacionet më të rrezikshme, të tilla si ato për punësim ose teknologji që synojnë fëmijët, do të përballen me rregulla më të rrepta, duke përfshirë transparencën dhe përdorimin e të dhënave të sakta.

Do të jetë në dorën e 27 vendeve anëtare të BE-së që të zbatojnë rregullat dhe rregullatorët mund të kenë fuqinë për të detyruar kompanitë të tërheqin aplikacionet nga tregu. Në raste ekstreme, shkeljet mund të tërheqin gjoba deri në 40 milionë euro ose 7 për qind të të ardhurave vjetore globale të një kompanie, të cilat në rastin e gjigantëve të teknologjisë si Google apo Microsoft mund të arrijnë në miliarda.

Cilat janë rreziqet?

Një nga qëllimet kryesore të BE-së është mbrojtja nga kërcënimet ndaj shëndetit dhe sigurisë të krijuara nga zhvillimi i shpejtë i inteligjencës artificiale, si dhe mbrojtja e të drejtave dhe vlerave themelore të njeriut.

Kjo do të thotë se disa përdorime të inteligjencës artificiale janë absolutisht të ndaluara, siç janë sistemet e "vlerësimit social" që gjykojnë njerëzit në bazë të sjelljes së tyre.

Ndalohet gjithashtu inteligjenca artificiale që shfrytëzon grupet vulnerabël, duke përfshirë fëmijët, ose përdor manipulime subkoshiente që mund të çojnë në pasoja negative. Një shembull i kësaj është një lodër ndërvepruese që inkurajon sjellje të rrezikshme.

Ndalohen gjithashtu mjetet parashikuese të policisë, të cilat mbledhin të dhëna për të parashikuar se kush do të kryejë krime. Ligjvënësit forcuan rregulloret në lidhje me propozimin origjinal të Komisionit Evropian, duke zgjeruar kështu ndalimin e njohjes në distancë të fytyrës në kohë reale dhe identifikimit biometrik në publik. 

Kjo teknologji skanon kalimtarët dhe përdor inteligjencën artificiale për të përshtatur fytyrat e tyre ose veçoritë e tjera fizike me një bazë të dhënash. Një amendament i diskutueshëm që lejon përjashtime të tilla si gjetja e fëmijëve të humbur ose parandalimi i kërcënimeve terroriste gjithashtu nuk u miratua.

Sistemet e AI të përdorura në kategori të tilla si punësimi dhe arsimi, të cilat do të ndikonin në rrugën e jetës së një personi, përballen me kërkesa të vështira si të qenit transparent ndaj përdoruesve dhe marrja e hapave për të vlerësuar dhe zvogëluar rrezikun e paragjykimit algoritmik.

Shumica e sistemeve që përdorin AI, të tilla si video lojërat ose filtrat e postës së padëshiruar, bien në kategorinë e teknologjive me rrezik të ulët ose pa rrezik, thotë Komisioni.

Çfarë është vendosur për ChatGPT?

Drafti origjinal mezi përmendi chatbots - kryesisht kërkon që ato të etiketohen në mënyrë që përdoruesit të mund të ndërveprojnë me makinën.  Megjithatë, dispozitat u shtuan më vonë për të mbuluar AI për qëllime të përgjithshme, duke përfshirë ChatGPT, pasi aplikacioni fitoi popullaritet, kështu që tani ka të njëjtat rregulla si sistemet me rrezik të lartë.

Një nga shtesat kryesore është një kërkesë për të dokumentuar plotësisht çdo material me të drejtë autori që përdoret për të "trajnuar" sistemin e AI, duke gjeneruar tekst, imazhe, video dhe muzikë që ngjajnë me krijimet njerëzore.

Kjo i lejon krijuesit e përmbajtjes të dinë nëse postimet e tyre në blog, librat dixhitalë, artikujt shkencorë ose këngët janë përdorur për të trajnuar algoritmet që fuqizojnë sistemet gjeneruese si ChatGPT. Më pas ata mund të vendosnin nëse puna e tyre ishte kopjuar dhe të kërkonin kompensim.

inteligjenca artificiale

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj