LIVE UPDATES
Bota

Lojërat e pushtetit të kryeministrit pakistanez! Nga "shpallja" hero kombëtar dhe dekada të tëra i zhytur nën 'shkëlqim', tek spiunazhi e burgosja, historia e Imran Khan

Burri që u bë hero kombëtar duke udhëhequr ekipin e kriketit të Pakistanit në Kupën e Botës 1992 kishte kaluar dekada të tëra i zhytur në shkëlqim, jetë shoqërore dhe marrëdhënie me gra të famshme.

15 Nëntor 2025, 18:16 Nga M.L
Lojërat e pushtetit të kryeministrit pakistanez! Nga
Foto ilustruese

PAKISTAN- Nga mesi i viteve 2010, Imran Khan dukej se e kishte humbur vrullin e tij. Burri që u bë hero kombëtar duke udhëhequr ekipin e kriketit të Pakistanit në Kupën e Botës 1992 kishte kaluar dekada të tëra i zhytur në shkëlqim, jetë shoqërore dhe marrëdhënie me gra të famshme. Por kur ai ishte në të 60-at, e gjithë kjo e kishte lënë me një ndjenjë boshllëku. Khan donte të linte gjurmën e tij në politikë - dhe ta bënte këtë sipas kushteve të tij.

Që në fillim të viteve 1990, shkruan botimi special i Economist "1843", partitë kryesore të Pakistanit ishin përpjekur të përfitonin nga popullariteti i tij duke iu afruar dhe duke i ofruar një partneritet. Khan i hodhi poshtë ato si të korruptuara dhe vendosi të ndiqte rrugën e tij. Ai themeloi Lëvizjen Pakistaneze për Drejtësi, me një premtim qendror për "pastrimin" e politikës. Në një vend ku pushteti tradicionalisht alternohej midis dy partive të mëdha, të lidhura me familje të fuqishme politike, zgjedhja e Khan për të vepruar vetëm nënkuptonte vite në "hije".

Për një kohë të gjatë, ai nuk u mor seriozisht. Kur u ul me gazetarët për të folur rreth situatës në Pakistan, pyetjet kishin të bënin me kriketin ose partnerin e tij aktual. Megjithatë, ai gradualisht arriti të përfitonte nga imazhi i tij si një "i jashtëm" dhe ta shoqëronte emrin e tij me premtimin e një "fillimi të ri" kundër elitave të vjetra.

Në vitin 2014, diçka dukej se po fillonte të ndryshonte. Khan udhëhoqi protesta masive kundër kryeministrit të atëhershëm Nawaz Sharif, të cilin e akuzoi se kishte fituar zgjedhjet përmes mashtrimit. Fakti që demonstratat u lejuan në qendër të Islamabadit i bëri shumë njerëz të supozonin se ushtria - fuqia e vërtetë pas "veshjes së dritares" së demokracisë parlamentare të Pakistanit - e mirëpriti një ndryshim qeverie. Megjithatë, përfundimisht, vrulli i asaj periudhe u shua.

Khan u rikthye në vitin 2016, kur rrjedhjet e Panama Papers duket se implikuan fëmijët e Nawaz Sharif në raste korrupsioni - ata më vonë u akuzuan dhe përfundimisht u liruan nga akuzat. Ish-atleti mblodhi protestuesit në Peshawar, por marshimi i paralajmëruar drejt kryeqytetit nuk u zhvillua kurrë. Vëzhguesit politikë në Islamabad filluan të pyesnin veten nëse shansi i Khan kishte ikur përgjithmonë.

Shfaqja e Bushra Bibit

Në të njëjtën kohë, edhe jeta e tij personale ishte në trazira. Khan ishte ndarë nga gruaja e tij e dytë, Reham Khan, një ish-prezantuese moti në BBC, në një klimë aq të tensionuar sa - siç e ka thënë vetë - ata nuk mund të qëndronin në të njëjtën dhomë. Më vonë ai do ta përshkruante këtë martesë si "gabimin më të madh" të jetës së tij.

Në këtë fazë dyshimi dhe kërkimi, Khan ra në kontakt me një grua që do ta ndryshonte thellësisht rrjedhën e tij, duke kombinuar - të paktën në perceptimin e tij - udhëzimin shpirtëror dhe premtimin e suksesit botëror: Bushra Manika, siç quhej atëherë.

Bushra, e njohur tani në mediat pakistaneze si "Busra Bibi", ishte një grua e martuar në moshë të mesme nga Punjabi me një interes të madh për Sufizmin, dega mistike e Islamit që thekson meditimin dhe eksplorimin shpirtëror. Në Pakistan, nuk është e pazakontë që sufistët të kërkojnë këshilla nga ata që i konsiderojnë se zotërojnë "mençuri më të lartë" - është më e rrallë që ky person të jetë grua. Bushra kishte filluar të këshillonte miqtë dhe të afërmit, duke fituar gradualisht një reputacion si një... udhërrëfyese shpirtërore joformale.

Ajo e takoi Khanin përmes motrës së saj të madhe, Mariam. Ashtu si shumë pakistanezë të arsimuar të klasës së mesme, Maryam ndante vizionin politik të Khanit - një kombinim të nacionalizmit pakistanez, retorikës islamiste dhe kritikës së fortë ndaj Perëndimit - dhe ofroi vullnetarisht shërbimet e saj për Lëvizjen për Drejtësi të Pakistanit  nga Emiratet e Bashkuara Arabe, ku jetonte. Ndërsa fliste me të, ajo vuri re ankthin e tij për fenë dhe kuptimin e jetës dhe i sugjeroi që të fliste me motrën e saj.

Bushra Bibi fillimisht hezitoi, duke shpjeguar se nuk ishte mësuar të takonte burra jashtë familjes së saj. Përfundimisht, ajo pranoi të fliste me të në telefon. Që atëherë, filloi një marrëdhënie e veçantë: telefonatat e vona të natës zgjatën me orë të tëra. Gradualisht, telefonatat evoluan në vizita në shtëpinë e familjes Manika. Burri i saj, Howard Manica, në fillim dukej i kënaqur nga prania e një personi kaq të famshëm në shtëpi.

Por, ndërsa intimiteti midis të dyve u rrit, ai filloi të shqetësohej. “Ajo donte të ulej vetëm dhe të fliste me të. Unë i thoja, si grua, ‘Pse të mos ulemi të gjithë së bashku?’”, përshkroi ai më vonë për revistën “1843” të Economist. Siç tha ai, sa herë që hynte në dhomë, “kishte heshtje”.

Sipas versionit të Manikës, gruaja e tij i tha Khan se kishte “parë të ardhmen”: nëse të dy do të martoheshin, ai do të zgjidhej kryeministër. Vetë Bushra Bibi e ka mohuar këtë histori. Në fund të vitit 2017, ajo u divorcua nga Manika dhe më 1 janar 2018, u martua me Khan në një ceremoni sekrete. Ai më vonë pretendoi se as nuk e kishte parë fytyrën e saj para dasmës, duke thënë se pamja nuk kishte më rëndësi për të. “Sufizmi ka shumë nivele”, i tha ai një gazete britanike, duke shtuar: “Nuk kam takuar kurrë askënd që është aq i lartë sa gruaja ime.”

Disa muaj më vonë, sigurimet profetike të Manikës dukeshin se u konfirmuan: PTI (partia e Khanit) fitoi zgjedhjet dhe ai u bë kryeministër. Fitorja e tij ishte pjesërisht për shkak të mbështetjes së ushtrisë, por edhe për faktin se mesazhi i tij kundër korrupsionit dhe imazhi i tij si politikan "jashtë sistemit" i përgjigjen klimës së kohës.

Qeverisja e vështirë dhe "ndërhyrja absolute" e Zonjës së Parë

Megjithatë, në Pakistan është më e vështirë të mbash pushtetin sesa ta fitosh atë. Sistemi politik është jashtëzakonisht i paqëndrueshëm dhe i pamëshirshëm ndaj udhëheqësve politikë: pesë kryeministra janë burgosur pasi kanë lënë pushtetin, ndërsa ushtria, me burime të forta dhe ndikim të vendosur, ka marrë ose udhëhequr vazhdimisht pushtetin. Edhe kur politikanët formojnë qeverinë, ata duhet t'i marrin seriozisht dëshirat e gjeneralëve. Vetëm një qeveri civile në historinë e vendit ka përfunduar një mandat të plotë.

Khan ka luftuar për të përmbushur premtimet e tij ambicioze për një shtet islamik të mirëqenies dhe krijimin e dhjetë milionë vendeve të punës. Marrëdhëniet e tij me elitën politike dhe ushtarake u përkeqësuan shpejt, ndërsa gruaja e tij krijoi tensione në rrethin e tij të ngushtë. Ministrat dhe anëtarët e stafit të familjes u ankuan se Zonja e Parë kishte shumë ndikim. "Ndërhyrja e saj ishte absolute", tha një anëtar i kabinetit.

Në vitin 2022, Parlamenti miratoi një mocion mosbesimi ndaj qeverisë së Khan, në një proces që shihet gjerësisht si i nxitur nga ushtria. Khan u rrëzua. Por në vend që të jepte dorëheqjen në heshtje, ai u përgjigj me kritika publike ndaj gjeneralëve dhe mobilizoi protesta masive. Siç ndodh shpesh me ata që përplasen hapur me ushtrinë, ai shpejt e gjeti veten përballë një mori akuzash për korrupsion dhe u dërgua në burg.

Pavarësisht burgosjes së tij, popullariteti i tij u rrit ndjeshëm. Fushata e tij kundër "elitave të korruptuara" gjeti jehonë në një pjesë të madhe të shoqërisë. Ndikimi i tij ishte i tillë që, sipas mediave pakistaneze, një embargo joformale, por e respektuar gjerësisht, iu vendos emrit të tij në televizion. Lajmet tani i referoheshin atij si "kryetari themelues i PTI-së" - pa e përmendur emrin e tij.

Kush është në të vërtetë Bushra Bibi?

Historia e Bushra Bibit është një pikë debati të vazhdueshëm, mohimesh dhe dyshimesh të forta në Pakistan. Mbiemri i saj i vajzërisë ishte Bushra Riaz Watu, dhe ajo nuk ishte gjithmonë fetare. Ajo u rrit në Punjab rural, ku, siç e përshkroi një i afërm i familjes, gjyshi i saj ishte një pronar toke "i tmerrshëm". Babai i saj më vonë shiti pronat dhe hapi një restorant kinez. Në një moment, Busra dhe motra e saj, Mariam, u dërguan në Lahore për të jetuar me të afërm të moshuar. Mariam pretendon se ato kanë ndjekur Kolegjin Queen Mary, një shkollë për vajza të klasës së mesme, megjithëse shkolla tha se nuk kishte të dhëna për pjesëmarrjen e tyre.

Lahore kishte - dhe ende ka - një jetë shoqërore të gjallë. Familjet e mëdha pronare tokash takoheshin rregullisht në shtëpi të dekoruara mirë. Familja e Bushrës, sipas të njohurve të saj, ishte një "shkallë më poshtë" shoqërisht, dhe ajo vetë dyshohet se merrte pjesë në festa më "të relaksuara" - një fakt që motra e saj e mohon kategorikisht. Bushra refuzonte të vishte një dupatta, shallin e gjatë tradicional, kur vizitonte të afërmit në provincë. "Ajo ishte jashtëzakonisht në modë", kujton një fqinj i vjetër - jo me miratim të veçantë.

Në moshën 18 vjeç, jeta e saj mori një kthesë më konvencionale, kur u martua me Hawar Manikën, djalin e një politikani të njohur nga Punjabi. Për disa vëzhgues të shoqërisë së Lahores, martesa u pa si një arritje e madhe personale për të: "Manikat janë pronarë të mëdhenj tokash, ajo vinte nga një kastë më e ulët", komentoi njëri prej tyre me hidhërim.

Martesa i ofroi privilegje dhe prestigj material, por edhe kufizime të rëndësishme: si grua në një familje të pasur, roli i saj ishte të rriste pesë fëmijët e tyre, të menaxhonte stafin në rezidencat familjare në Lahore, Islamabad dhe qytetin e tyre të lindjes, Pakpattan. Mariam thotë se martesa e motrës së saj "nuk ishte e lumtur". Bushra thuhet se gjeti një rrugëdalje në sufizëm. Ndërsa fëmijët u rritën, ajo kaloi gjithnjë e më shumë kohë në xhaminë dhe varrin e Baba Farid, një prej shenjtorëve më të njohur sufi të Pakistanit, në Pakpattan.

Baba Farid, i cili jetoi në shekullin e 12-të, ishte një poet dhe mistik, mësimet e të cilit mbi tolerancën dhe dinjitetin njerëzor frymëzuan myslimanët, hindutë dhe sikët. Qindra mijëra besimtarë vizitojnë varrin e tij çdo vit, duke kërkuar "ndërmjetësimin" e tij për problemet familjare, fatkeqësitë profesionale ose problemet shëndetësore.

Në këtë kontekst, tradita e "pirëve" u zhvillua në shoqërinë pakistaneze, udhërrëfyes shpirtërorë që ndihmojnë besimtarët në marrëdhënien e tyre me hyjnoren. Shumë "pirë" janë pasardhës të figurave historike fetare, të tjerë e fitojnë rolin përmes një reputacioni për mençuri dhe arsim. Disa kufizohen në studim dhe lutje, të tjerë formojnë rrethe të gjera besimtarësh, ndërsa disa, duke përfituar nga kapitali shoqëror dhe politik i vendeve të shenjta që ata menaxhojnë, përfundojnë duke u zgjedhur në Parlament.

Bushra, në fund të të 20-ave, ishte në rrugën e saj për t'u bërë, megjithëse joformalisht, një "pir" e vogël, duke ofruar këshilla për një rreth të vogël miqsh dhe të afërmsh. Motra e saj përshkruan se si ajo shpesh lutej gjithë natën dhe lexonte libra mbi rrymat mistike të Islamit. Manika u përpoq të mbështeste shqetësimet e saj fetare deri diku - në një shfaqje përkushtimi, ai eci zbathur me të nga Lahore në Pakpattan, një udhëtim që zgjati pothuajse një javë. Ai pranon se kishte një qëndrim të ndryshëm. "Isha një person festash", thotë ai sinqerisht.

Bushra, në të kundërt, "u bë gjithnjë e më fetare", sipas Mariam. "Gjithnjë e më shumë njerëz po i drejtoheshin asaj për këshilla". Në këtë fazë, Imran Khan hyri gjithashtu në jetën e saj.

Thashethemet për "magjinë e zezë" dhe pakënaqësinë e bashkëpunëtorëve.

Marrëdhënia e Khan me një udhërrëfyese shpirtërore femër nuk mund të kalonin pa u vënë re në një vend ku politika shpesh i ngjan një skenari seriali televiziv, me grushte shteti, vrasje, sulme xhihadiste, protesta masive dhe kërcënime të herëpashershme bërthamore. Kur u raportua se kryeministri kishte një këshilltare të re shpirtërore në Pakpadan, historia u bë objekt interesi të madh.

Khan kishte qenë i lidhur me shumë gra mbresëlënëse në të kaluarën dhe keqdashësit nxituan të supozonin se kjo ishte një tjetër lidhje. Ai vetë u shfaq në një intervistë televizive për të siguruar se marrëdhënia e tij me Bushra Bibin ishte "ekskluzivisht shpirtërore". Në të njëjtën intervistë, ajo përmendi publikisht mundësinë e martesës, kur, siç doli më vonë, të dy ishin tashmë të martuar.

Miq të ngushtë të Khan thanë se ishin të shqetësuar. Që nga momenti që ajo u zhvendos për herë të parë në shtëpinë e Khan, Bushra Bibi shkaktoi trazira, pasi thashethemet se ajo ishte përfshirë në magji të zezë  u forcuan. Në Pakistan, praktikat që të tjerët do t'i quanin magji nuk janë të rralla. Supersticionet popullore mbijetojnë edhe në nivelet e larta të shoqërisë. Edhe pakistanezët e pasur dhe të arsimuar mund të lënë mish për zogjtë në çatitë e tyre për të "larguar shpirtrat e këqij".

Presidenti aktual, Asif Zardari, gjatë mandatit të tij të parë (2008-2013), kishte një "pir" që jetonte me të, takohej me personalitete të huaja dhe, sipas raportimeve, flijonte një dhi në emër të tij çdo ditë. Megjithatë, rasti i Zardarit mori pak vëmendje në shtyp. Në të kundërt, ritualet e supozuara të Bushra Bibit kanë gjeneruar qindra tituj dhe video sensacionale në YouTube, të cilat shumë ia atribuojnë faktit se ajo është grua. Zyrtarët e PTI-së këmbëngulin se të gjitha këto histori janë thashetheme të pabazuara, të përjetësuara nga ish-punonjës të pakënaqur. "Ata janë njerëz të diskredituar, që i përkasin kampit politik kundërshtar. Ata nuk kanë besueshmëri", thotë Rauf Hassan, një zëdhënës i partisë së Khan.

Megjithatë, akuzat nga ish-anëtarët e familjes janë të shumta dhe të detajuara. Shoferi, Safir, pretendon se pak pasi Busra u zhvendos në shtëpinë e Khan, atij iu kërkua të blinte 1,250 gramë mish viçi, i cili iu kalua rreth kokës së Khan tri herë ndërsa ajo dyshohet se pëshpëriste lutje. Pastaj, sipas të njëjtës dëshmi, mishi hidhej në çati që zogjtë ta hanin. Speca të kuq mbështilleshin rreth kokës së Khanit dhe digjeshin, me qëllim - gjithmonë sipas përshkrimit të tij - për të larguar "shpirtrat e këqij" të lënë nga gruaja e tij e dytë.

Ai gjithashtu pretendon se i kërkohej të siguronte kokat e prera të dhive të zeza çdo ditë, përveç të martës dhe të mërkurës, ndërsa në ato dy ditë duhej të blinte pula të zeza të ngordhura. Kokat u jepeshin shërbëtoreve të Busrës dhe "mbetjet" i ktheheshin më vonë atij, me udhëzime për t'i lënë në varreza. Një kasap vendas pranë shtëpisë së Khanit konfirmoi se ai merrte urdhra specifike për mishin dhe kokat e kafshëve të zeza, si dhe, herë pas here, dhi të zeza të gjalla, të cilat i sillte vetë në vend, duke përdorur - siç tha ai - një thikë të veçantë që i ishte dhënë nga shoqëruesit e Busrës.

Disa muaj pasi Khan mësoi për këto akuza kundër gruas së tij, drejtuesit më të lartë të partisë së tij u ftuan në një darkë për të festuar martesën e tij. “Në tavolinë ishin 18 burra dhe dy gra, por Bushra nuk dukej gjëkundi”, kujtojnë disa nga klientët. Në një moment, dikush pyeti se kur do ta takonin. Khan doli nga dhoma dhe u kthye me gruan e tij, të veshur me të bardha, të mbuluar nga koka te këmbët. Ai i prezantoi një nga një. Kur… rituali përfundoi, ajo tha: “Po vesh këto rroba të bardha që të mos më mendoni si një grua të magjisë së zezë.”

“Nëse e kritikon, përjashtohesh nga partia. Dhe kjo është “jozyrtare”, tha më vonë një zyrtar i lartë i PTI-së, pak pasi e kritikoi. Ai nuk ishte i vetmi që u la mënjanë. Aun Chandri, një ndihmëse e ngushtë politike e Khan-it, pritej të merrte pjesë në betimin e tij si kryeministër. Disa orë para ceremonisë, ai mori një mesazh nga Khan: “Bushra Begum pa një ëndërr mbrëmë. Ajo nuk më tregoi se çfarë pa, por tha se nuk mund të marrë pjesë në ceremoninë nesër nëse je atje. Më vjen keq për këtë, pasi më ke shërbyer me besnikëri për gjashtë vitet e fundit.” Të nesërmen, Chandri u shkarkua.

Chandri dhe administratori i shtëpisë, Inam Shah, pretendojnë se Khan kërkonte sistematikisht mendimin e Bushrës për pozicionet politike dhe qeveritare. Duke besuar se mund të “lexonte fytyrat”, ai i dërgonte asaj fotografi të zyrtarëve të ardhshëm për të gjykuar nëse ata ishin “të përshtatshëm”. Thuhet gjithashtu se Bushra ka ndërhyrë në çështjet e përditshme. Një i afërm i Khan kujton një incident në të cilin Zonja e Parë vendosi se nuk ishte një kohë "e këshillueshme" për të udhëtuar - sipas këtij rrëfimi, avioni qëndroi në tokë për katër orë para se ajo të vendoste se ishte "koha e duhur" për t'u ngritur.

Ky imazh kundërshtohet fuqimisht nga zëdhënësit e PTI-së, të cilët argumentojnë se roli i Bushrës në vendimmarrje është ekzagjeruar qëllimisht nga kundërshtarët politikë dhe ish-kolegët e pakënaqur. Por edhe ata që shmangin karakterizimet pranojnë se prania e saj në korridoret e pushtetit ka qenë jashtëzakonisht e fortë.

Ushtria, ISI dhe teoritë e "operacionit të ndikimit".

Në shumë rrëfime të burrave të fuqishëm, dështimet e tyre i atribuohen "grave radioaktive" - ​​referenca ndaj Zonjës Macbeth është e shpeshtë. Për ata që e shohin botën përmes këtij këndvështrimi, Bushra Bibi i përshtatet imazhit të "shtrigës" që e magjeps heroin dhe e shpërqendron atë nga detyra e tij.

Por ekziston një version tjetër, më "politik", i cili e lidh ndikimin e saj me Inteligjencën Ndër-Shërbimore (ISI), agjencinë e fuqishme të inteligjencës pakistaneze. ISI i shtrin tentakulat e saj në çdo aspekt të jetës publike, duke monitoruar, mbledhur prova inkriminuese dhe duke shfrytëzuar marrëdhëniet si me organizatat xhihadiste ashtu edhe me politikanët. Udhëheqja e saj përbëhet kryesisht nga oficerë të dërguar të ushtrisë dhe pasqyron kryesisht botëkuptimin e forcave të armatosura.

Shenja e parë e qartë e interesit të ISI-t për Bushrën erdhi menjëherë pas martesës së saj të fshehtë me Khan-in. Gazetari i njohur Talat Hussain postoi në internet dyshime rreth pretendimit të Khan-it se çifti nuk ishte martuar ende. Pak më vonë, ndërsa ishte në palestër, ai mori një telefonatë nga kreu i atëhershëm i kundërzbulimit të ISI-t, Gjenerali Faiz Hamid. "Ajo që po bën nuk është e mirë, e di, të flasësh për martesën e Bushrës dhe Imranit në atë mënyrë," i tha ai, sipas versionit të tij. "Është një zgjedhje e mirë për të."

Hussain, i habitur nga interesi i agjencisë, e pyeti nëse ata ishin "ndërmjetës" të martesës. «Jo, nuk jemi», thuhet se u përgjigj gjenerali. «Por e kemi vëzhguar për një kohë të gjatë dhe nuk ka asgjë të keqe. Prandaj ju lutem mos vazhdoni».

Sipas thashethemeve që qarkulluan më vonë dhe u riprodhuan në shtyp, Faiz e shfrytëzoi këtë marrëdhënie për një operacion më kompleks ndikimi: një oficer i ISI-t dyshohet se i kaloi informacion një "piri" të Bushrës, i cili ia kaloi asaj, në mënyrë që ajo t'ia paraqiste Khanit si "zbulesa shpirtërore". Me rrjetin e saj të gjerë të informatorëve dhe aftësitë e mbikëqyrjes, ISI shpesh ka qasje të hershme në zhvillimet politike, siç janë arrestimet e afërta. Kështu, një "pir" mund të, sipas thashethemeve, të "parashikojë" se cili politikan do të arrestohet, Bushra do t'ia përcjellë "profecinë" Khanit, dhe kur ta shihte të bëhej realitet, ai do të bindej edhe më shumë se gruaja e tij kishte një "lidhje të drejtpërdrejtë me Zotin".

Një oficer i lartë i inteligjencës, duke folur në kushte anonimiteti, konfirmoi gjerësisht "linjat" e një operacioni të tillë ndikimi. Bashkëpunëtorët e ngushtë të Khanit, si Faisal Vawda, thonë se janë të bindur për rolin e ISI-t. Zëdhënësi i PTI-së, Rauf Hassan, e hedh poshtë historinë si një "skenar të Agatha Christie-t". Sidoqoftë, "aleanca" midis Khan-it dhe gjeneralëve nuk zgjati shumë. Shefi i ushtrisë, gjenerali Qamar Javed Bajwa, thuhet se e gjeti Bushrën "bezdisëse" dhe "ndërhyrëse". "Bajwa gjithmonë fliste me zemërim për të, duke thënë se ajo po bënte magji të zezë", tha një ish-ministër i Khan-it. "Ai ishte i zemëruar sepse mendonte se Khan e dëgjonte atë më shumë sesa e dëgjonte atë."

Në vitin 2019, Khan shkaktoi trazira duke larguar kreun e ISI-t, Gjeneral Asim Munir, vetëm tetë muaj pasi mori detyrën. Sipas një thashethemi të përhapur gjerësisht në shtypin pakistanez, Munir kishte ardhur te Khan me prova për përfshirjen e supozuar të Bushrës në favore për miqtë e saj. Khan i mohoi kategorikisht akuzat dhe më vonë e akuzoi Munirin se kishte zhvilluar një fushatë "hakmarrëse" kundër gruas së tij pas largimit të tij.

Përmbysja e pushtetit, gjyqet dhe burgosja e dyfishtë, popullariteti i Khan filloi të binte ndërsa premtimet e fushatës rezultuan të paarritshme. "Ne premtuam 5 milionë shtëpi", tha ish-ministri Faisal Vawda. "Nuk mund ta bëjmë këtë as 20 vjet, e lëre më as pesë". Në prill 2022, Khan përjetoi atë që të gjithë udhëheqësit e mëparshëm politikë në vend e dinin: asnjë kryeministër i zgjedhur nuk mund të qëndrojë në pushtet nëse ushtria vendos se është koha për t'u larguar.

Duke besuar se ai ende e ka shoqërinë në anën e tij, Khan e përshkallëzoi retorikën e tij, duke fajësuar hapur ushtrinë pas përmbysjes së saj. Në nëntor 2022, ndërsa mbante një fjalim në një tubim fushate , ai u qëllua në këmbë. Ai menjëherë fajësoi forcat e armatosura dhe agjencitë e inteligjencës, duke thënë se mund të provonte se gjeneralët qëndronin pas një komploti për ta vrarë atë dhe duke kërkuar përgjigje nëse ata ishin "mbi ligjin".

Më 24 nëntor 2022, Asim Munir - i njëjti gjeneral që Khan e kishte hequr nga kreu i ISI - u emërua shef i ushtrisë, duke u konsideruar si pozicioni më i fuqishëm në vend. Në maj 2023, Khan u arrestua. Arrestimi i tij shkaktoi një valë të paparë protestash: për herë të parë, protestuesit sulmuan instalimet ushtarake. Khan guxoi të emëronte Marshallin Munir, duke thënë se shefi i ushtrisë kishte "frikë" se do të shkarkohej nëse PTI do të kthehej në pushtet dhe e akuzoi atë për "shkatërrimin e të ardhmes së vendit për të mbrojtur veten".

Pavarësisht goditjes, sondazhet treguan se baza e tij mbeti e fortë. Në zgjedhjet e vitit të kaluar, ushtria bëri gjithçka që mundi për të kufizuar shanset e PTI-së: përveç akuzave për manipulim, kandidatët e partisë u detyruan të kandidonin pa simbolin e kriketit - "shkopin" - pranë emrave të tyre, gjë që e bëri veçanërisht të vështirë për votuesit analfabetë, të cilët e identifikonin partinë me të. Megjithatë, kandidatët e lidhur me PTI-në fituan 93 nga 266 vendet: jo të mjaftueshme për të formuar një qeveri, por një rezultat mbresëlënës në këto rrethana.

Në frontin politik, ushtria dhe qeveria vazhduan të ushtronin presion, me dhjetëra çështje gjyqësore kundër Khan. Tre prej tyre përfshinin drejtpërdrejt Bushra Bibi, e cila i mohoi të gjitha akuzat.

Çështja e parë lidhej me datën e martesës së tyre, 1 janar 2018. Prokurorët argumentuan se që kur Bushra ishte divorcuar më 14 nëntor 2017, "periudha e pritjes" islamike ("idda") midis divorcit dhe martesës së përsëritur nuk ishte respektuar. Seancat dëgjimore madje diskutuan detaje të ciklit të saj menstrual, gjë që shkaktoi neveri për pjesën më të madhe të publikut. Çifti u dënua me shtatë vjet burg, por u liruan nga akuzat në apel.

Çështja e dytë përfshinte akuza se Khan dhe gruaja e tij ndërhynë në mënyrë të paligjshme në mënyrë që një pjesë e një gjobe të madhe të vendosur ndaj një grupi të madh ndërtimi të mund të kanalizohej për krijimin e një universiteti islamik. Çështja rezultoi në një dënim me 14 vjet burg për Khan dhe shtatë vjet për Bushra Bibi, dënime që janë kundërshtuar gjithashtu në gjykatë.

Rasti i tretë, shumë i publikuar, ka të bëjë me dhuratat nga princi i kurorës së Arabisë Saudite, Princi Mohammed bin Salman: bizhuteri për Bushra-n dhe një orë Graff të zbukuruar me diamante për Khan-in. Dhuratat e marra nga zyrtarët shtetërorë duhet të dorëzohen në thesarin e shtetit (i ashtuquajturi "Tosa Khana"), dhe zyrtari mund të paguajë më pas 50% të vlerës së tyre nëse dëshiron t'i mbajë ato. Prokurorët pretendojnë se çifti i ka deklaruar më pak dhuratat, ka marrë vlerësime artificialisht të ulëta, ka paguar gjysmën e shumës së zbritshme dhe i ka shitur artikujt me fitim. Ky rast është duke vazhduar.

Akuza kundër Bushra-s për dhuratat u përforcua nga një regjistrim audio i rrjedhur në të cilin ajo mund të dëgjohet duke kritikuar ashpër administratorin e shtëpisë, Inam Shah, për fotografimin e dhuratave që mbërrijnë në rezidencë. "Pse po bën foto?" dëgjohet duke bërtitur ajo, përpara se ta nxjerrë nga shtëpia.

Në të gjitha këto raste, shumica e vëzhguesve shohin motivime të forta politike. Në një vend ku korrupsioni është sistemik, veprimet për të cilat akuzohet Khan konsiderohen nga shumë si "në shkallë të vogël" krahasuar me skandale të tjera. Për mbështetësit e tij, Khan mbetet “i pakorruptueshëm” - dhe asnjë sasi gjyqesh nuk duket se e lëkund këtë besim. Edhe Faisal Vawda, tashmë i largët, thotë se “nuk është i interesuar për paratë”, duke kujtuar se nuk kërkoi një zgjidhje financiare në divorcin e tij nga gruaja e tij e parë, trashëgimtarja Jemima Goldsmith. “Njerëzit thjesht nuk besojnë se ai është i korruptuar”, vëren një analist me përvojë të gjatë në politikën pakistaneze.

Dy të burgosur, një interes politik.

Në një letër drejtuar gjyqësorit në shtator, Khan, tani 74 vjeç, përshkroi se mbahej "si një kafaz", në izolim, pa qasje në libra apo gazeta - një pretendim që qeveria e mohon. Sipas të njëjtës letër, Bushra Bibi është gjithashtu e privuar nga librat dhe madje edhe nga kujdesi mjekësor.

Ndërkohë, Feldmarshal Munir e ka forcuar më tej pozicionin e tij. Ai është vlerësuar për qasjen e tij strategjike ndaj Presidentit të SHBA-së Donald Trump, dhe parlamenti kohët e fundit miratoi kompetenca të reja dhe imunitet të përjetshëm për të. Faiz Hamid, ish-shefi i kundërzbulimit i cili shihej gjerësisht si një aleat i Khan, humbi postin e tij dhe është në paraburgim, duke u përballur me një gjykatë ushtarake.

Në nëntor të vitit të kaluar, PTI u përpoq ta shndërronte mbështetjen popullore për Khan në presion për lirimin e tij. Bushra Bibi, e cila nuk ishte në paraburgim në atë kohë, udhëhoqi një marshim nga Peshawar në Islamabad. Ishte hera e parë që ajo shfaqej në një rol kaq të shquar publik, duke bërë që disa të spekulonin se ajo mund të jetë një udhëheqëse e ardhshme e PTI-së. Imazhe të saj, plotësisht e mbuluar me një vello të bardhë, duke qëndruar në pjesën e pasme të një kamioni dhe duke iu drejtuar turmave të burrave, qarkulluan në mediat sociale. «Ishte një moment i jashtëzakonshëm», tha gazetarja Atika Rehman. «Një grua që nuk vjen nga një familje e madhe politike, që udhëheq mijëra burra kundër ushtrisë. Ajo po hap rrugë të reja».

Marshimi përfundoi me një shtypje të dhunshme: forcat e sigurisë hapën zjarr ndaj protestuesve, me gazetarë të pavarur që raportuan të paktën tetë vdekje, por autoritetet ushtarake mohuan se kishte pasur viktima. Kur incidentet u qetësuan, Bushra Bibi u arrestua.

Sot, perspektivat e Khan duken, zakonisht, të zymta. Ai është i moshuar, i burgosur dhe i rrethuar nga çështjet gjyqësore. Megjithatë, pakënaqësia sociale me ndërhyrjen e ushtrisë në politikë mbetet e fortë dhe shumë ende e shohin atë si një "sovran moral", siç e përshkruan një historian me ndikim të madh në Pakistan. Disa nga bashkëpunëtorët e tij më të ngushtë, përfshirë motrën e tij, Alimah, thuhet se po e bëjnë presion që të qëndrojë i palëkundur dhe të mos pranojë një "kompromis" me ushtrinë në mënyrë që të sigurojë lirimin e tij. Bushra Bibi, sipas një ish-ministri në qeverinë e tij, "është më e gatshme të flasë me ushtrinë".

Për shumë pakistanezë që e shohin Imran Khan si të vetmin politikan të aftë për të thyer "dorën mbytëse" të elitave tradicionale, rreziqet janë të larta. Ai duket i vendosur të mos tërhiqet, por në të njëjtën kohë pranon publikisht ndikimin që gruaja e tij ka tek ai. «Busra Bibi nuk është pika ime e dobët», deklaroi ai së fundmi nga qelia e tij. «Përkundrazi, trimëria e saj më ka bërë më të fortë».

imran khan bushra bibi

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje