"Dorëheqje"/ Dita e 28-të e protestës, protestuesit marshojnë rrugëve të Tiranës: Edi Rama o tradhtar, me Shqipërinë mos bëj pazar
Nis grumbullimi i protestuesve në shesh/ Shqiptari nga Italia: Ky pushtet duhet të rrëzohet 27 Qershor, 19:06 F...
Nis grumbullimi i protestuesve në shesh/ Shqiptari nga Italia: Ky pushtet duhet të rrëzohet 27 Qershor, 19:06 F...
Berisha: Do krijojmë një agjenci të posaçme që do hetojë fatin e taksave dhe pasurive publike gjatë qeveriv...
“Kemi një qeveri kriminale”/ Protestuesja: Këtë qeveri askush nuk e do 26 Qershor, 19:57 Dita ...
"Analizat do të vërtetojnë shkakun"/ Helmimi i 64 kursantëve në Akademinë e Sigurisë, Salla: Kemi marrë ...
Ndërsa shtetet e Gjirit premtuan triliona dollarë investime në ekonominë amerikane, Trump zgjodhi rajonin për udhëtimin e tij të parë zyrtar jashtë vendit.
SHBA- Për dekada, udhëheqësit e kombeve arabe në Gjirin Persik e shihnin marrëdhëniet e tyre me Shtetet e Bashkuara si një partneritet strategjik, por Donald Trump shpesh e shihte ndryshe. "Mbret, ne po të mbrojmë. Ju mund të mos jeni atje për dy javë pa ne. Ju duhet të paguani për ushtrinë tuaj", tha Trump në vitin 2018, duke folur për monarkun saudit.
Një vit më vonë, Arabia Saudite pësoi sulmin më të madh në territorin e saj në dekada, kur sulmet në objektet kryesore të naftës rrëzuan përkohësisht afërsisht gjysmën e prodhimit të papërpunuar të mbretërisë, duke rritur çmimet globale të naftës. Ndërsa Uashingtoni fajësoi Iranin dhe dënoi sulmin, shtetet e Gjirit mbetën me pyetje të vazhdueshme në lidhje me shkallën e gatishmërisë amerikane për t'u përballur me Teheranin në emër të tyre.
Deri në mandatin e dytë të Trump, udhëheqësit e Gjirit kishin marrë shënim. Ndërsa shtetet e Gjirit premtuan triliona dollarë investime në ekonominë amerikane, Trump zgjodhi rajonin për udhëtimin e tij të parë zyrtar jashtë vendit.
"Ne do ta mbrojmë këtë vend", deklaroi presidenti amerikan në kryeqytetin e Katarit Doha gjatë turneut të tij në Gjirin majin e kaluar.
Ky zotim u përball me provën e tij më të madhe këtë vit. Pavarësisht përpjekjeve të shteteve të Gjirit për të shmangur një konflikt rajonal, SHBA së bashku me Izraelin, nisi një luftë kundër Iranit, duke shkaktuar sulme të ashpra hakmarrëse në të gjithë Gjirin dhe duke i detyruar qeveritë rajonale të përballen edhe një herë me pyetjen se çfarë do të thotë në të vërtetë mbrojtja amerikane.
Sekretari amerikan i Shtetit Marco Rubio mbërriti në rajon këtë javë, me detyrën e palakmueshme për të bindur shtetet e Gjirit se angazhimet e sigurisë së Uashingtonit mbeten të paprekura.
"Nga këndvështrimi i shteteve arabe të Gjirit, lufta e Iranit është një pikë kthese katastrofike për rendin rajonal të sigurisë," tha Hasan Alhasan, bashkëpunëtor i lartë në Institutin Ndërkombëtar për Studime Strategjike (IISS), i cili e sheh marrëveshjen si pjesë të një tërheqjeje më të gjerë të SHBA-së nga rajoni.
"Ne duam të dëgjojmë mendimet e tyre"
Turneu i Rubio përfshin Emiratet e Bashkuara Arabe, Bahreinin dhe Kuvajtin, tre vende të Gjirit që mbajtën peshën më të madhe të sulmeve iraniane gjatë luftës dhe ka të ngjarë të jenë ndër më skeptikët për shtensionimin në zhvillim midis Uashingtonit dhe Teheranit.
Duke folur në Kuvajt të mërkurën, ai theksoi se SHBA nuk do të minojë aleatët e saj të Gjirit në negociatat me Iranin dhe se ai "nuk ndjeu asnjë dyshim për garancitë tona të sigurisë ndaj rajonit.
"Ne duam të përsërisim dhe të fillojmë të flasim me ta dhe t'i angazhojmë ata në biseda për çdo vendim që merret në lidhje me këtë negociatë," u tha ai gazetarëve. "Ne nuk do të bëjmë asgjë që minon sigurinë e aleatëve tanë, aleatëve tanë të vjetër në rajon."
CNN shkruan se shtetet e Gjirit Persik e kishin kundërshtuar marrëveshjen bërthamore të Iranit të vitit 2015 të arritur nën administratën Obama dhe brohoritën Trump kur ai e grisi atë në 2018 sepse nuk adresonte shqetësimet e tyre. Pakti në zhvillim SHBA-Iran ka të ngjarë të gjenerojë shqetësim edhe më të madh në kryeqytetet e Gjirit, jo vetëm sepse lë shumë nga këto shqetësime të pazgjidhura, por sepse vjen mes asaj që Alhasan e përshkroi si një humbje të madhe të besimit në SHBA.
Marrëveshja i jep Teheranit një rol zyrtar në mbikëqyrjen e trafikut tregtar përmes ngushticës së Hormuzit së bashku me Omanin. Kjo do të thotë se pjesa më e madhe e tregtisë detare të shteteve të Gjirit dhe më e rëndësishmja eksportet e tyre të energjisë mund të kryhen me mbikëqyrjen iraniane.
Pakti gjithashtu nuk arrin të adresojë programin raketor të Iranit dhe rrjetin e tij të grupeve militante përfaqësuese, shqetësime që shumë shtete të Gjirit e konsiderojnë më të menjëhershme se aktivitetet bërthamore të Teheranit. Rubio tha në Kuvajt të mërkurën se SHBA do të jetë plotësisht në linjë me partnerët në Gji për programin raketor të Iranit. Megjithatë, Trump dukej se e minimizoi çështjen javën e kaluar, duke thënë se ishte e drejtë që Irani të kishte raketa nëse Arabia Saudite e bën.
Pakti kërkon gjithashtu blerjen e Gjirit sepse përfshin një fond rindërtimi prej 300 miliardë dollarësh për Iranin. Trump angazhoi financimin e Gjirit për iniciativën, por ka pak prova që shtetet e Gjirit kanë bërë të njëjtën gjë. Arabia Saudite ka thënë se nuk ka "detaje" në lidhje me propozimin, ndërsa Katari ka shprehur interes pa nënshkruar zyrtarisht.
Shtetet e Gjirit e pranojnë se, tani për tani, ata kanë pak alternativa ndaj SHBA-së si partneri i tyre kryesor i sigurisë. Dhe edhe pse roli i sigurisë së SHBA-së perceptohet të zbehet, partneriteti i saj ekonomik me shtetet individuale rajonale mbetet i fuqishëm, me vende si Emiratet e Bashkuara Arabe që zotohen të dyfishojnë lidhjet e tyre me SHBA-në.
Mënyra se si evoluon marrëdhënia e shteteve të Gjirit me administratën Trump pas luftës mbetet e paqartë. Megjithatë, disa shtete të Gjirit tashmë po kërkojnë të diversifikojnë prokurimin e tyre ushtarak, veçanërisht duke iu drejtuar Turqisë si një furnizues alternativ armësh, tha diplomati.
Lufta gjithashtu i ka detyruar udhëheqësit e Gjirit të mendojnë më seriozisht për një akomodim afatgjatë me Iranin. Ndërsa asnjë fuqi rajonale nuk është aktualisht në gjendje të zëvendësojë SHBA-në si garantuese e sigurisë së Gjirit, zyrtarët po mendojnë gjithnjë e më shumë për një të ardhme në të cilën Uashingtoni luan një rol shumë më të vogël në arkitekturën rajonale të sigurisë, tha diplomati.
Një kornizë e mundshme mund të përfshijë një pakt rajonal mossulmi me Iranin. Analistët paralajmërojnë se vetëm diplomacia nuk ka gjasa të ofrojë garancitë e sigurisë që kërkojnë shtetet e Gjirit./Dosja.al
Zelensky- Von Der Leyen BRUKSEL- Ukraina ka marrë 3.2 miliardë euro si disbursimi i parë në kuadër të...
Pamje Frika e ka kapluar qytetin e tretë më të madh të Afganistanit së fundi, sepse Qeveria talibane po e zbaton me dhunë nj&...
Emanuel Macron RUSI- Rusia ka ndërtuar një flotilje me cisterna të vjetra nafte me pronësi të errët për të anashkal...
Friedrich Merz GJERMANI- A është në gjendje Kancelari të gjejë fjalët e duhura? Çfarë thonë ekspertët p...
Pamje RUSI- Ukraina ka sulmuar objektivat ruse, bëhet fjalë për nje sulm në një depo nafte në rajonin Krasnodar të Feder...
Foto ilustruese VENEZUELË- Tërmetet që tronditën Venezuelën përveç dëmeve të shumta materiale kan&eu...
James David Vance SHBA- Shtetet e Bashkuara thonë se kanë hartuar një plan shpenzimesh për asetet e pa ngrira iraniane, ndërsa vaz...
Foto ilustruese SPANJA- Vala e të nxehtit që ka pushtuar disa shtete po sjell dëme shumë të mëdha në njerëz. V...
Ursula von der Leyen BRUKSEL- Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, shprehu solidaritet me venezuelianët këtë të enj...
Foto SHBA- Një ngjarje e rëndë e ndodhur në Klaiforni ku një e mitur kreu vetëvrasje pas u abuzua nga babai i saj ka tronditu...
