All - Scripts - 5
LIVE UPDATES
All - General - 1
Bota

“Marrim shënime”/ Gjimnazistët shqiptarë në Serbi pa libra në gjuhën amtare

Por, gjimnazistët vazhdojnë t’ia dalin në mënyra të ndryshme, thotë A.M., banore e Preshevës. Vajza e saj shkon në gjimnazin “Skënderbeu” në këtë komunë në jug të Serbisë, të populluar me shumicë shqiptare.

7 Shtator 2023, 15:51 Nga I.A
“Marrim shënime”/ Gjimnazistët shqiptarë në
Shkollat
All - Paragraf - 1

SERBI- Nxënësit e shkollave të mesme në Serbi, të cilët ndjekin mësimin në gjuhën shqipe, këtë vit shkollor e nisën pa tekste në gjuhën e tyre amtare. Problemi i kamotshëm i mungesës së teksteve në gjuhën shqipe është zgjidhur për nxënësit e shkollave fillore nga viti 2021.

Por, gjimnazistët vazhdojnë t’ia dalin në mënyra të ndryshme, thotë A.M., banore e Preshevës. Vajza e saj shkon në gjimnazin “Skënderbeu” në këtë komunë në jug të Serbisë, të populluar me shumicë shqiptare.

“[Librat] i blejmë në Kosovë, vajza merr shënime në orë, ndërsa disa mësime ia dërgon edhe një e afërme nga Prishtina”, thotë A.M., identiteti i plotë i së cilës është i njohur për redaksinë e REL-it në Beograd.

Kosova ka shpallur pavarësinë e saj në vitin 2008, por Serbia e konteston atë edhe sot e kësaj dite.

Dy vendet, nën ndërmjetësimin e Bashkimit Evropian, janë në negociata për normalizimin e marrëdhënieve qysh nga viti 2013.

Sipas të dhënave të Këshillit Kombëtar të Shqiptarëve, në Serbi ekzistojnë tri shkolla të mesme - dy në Preshevë dhe një në Bujanoc - ku mësimi zhvillohet në gjuhën shqipe.

Mungesa e teksteve në gjuhën shqipe shkakton probleme serioze në realizimin e orëve në Shkollën e Mesme Teknike në Preshevë.

Telat Arifi, drejtor i kësaj shkolle të mesme profesionale me 498 nxënës, thotë për Radion Evropa e Lirë se nxënësit nuk kanë fare tekste në gjuhën shqipe, por se profesorët i transkriptojnë mësimet e caktuara, me të cilat pastaj shërbehen nxënësit.

“Profesorët shfrytëzojnë tekste shkollore nga Shqipëria, Kosova dhe Beogradi, të cilat përpiqen t’i përkthejnë sa më profesionalisht dhe të improvizojnë disa lloj shkrimesh, nga të cilat mund të mësojnë nxënësit”, thotë Arifi.

Para fillimit të vitit të ri shkollor, thotë ai, drejtorët e shkollave të mesme të Preshevës dhe Bujanocit kanë mbajtur dy takime në Këshillin Kombëtar të Shqiptarëve, ku kanë shprehur pakënaqësi për gjendjen me tekstet shkollore.

“Kryetari i Këshillit, Nevzad Luftiu, na ka premtuar se do të mundohet të sigurojë tekste shkollore nga Shqipëria, që së paku përafërsisht të përputhen me kurrikulat tona. Por, problemi është se kurrikulat në Shqipëri dhe Serbi nuk përputhen fare”, thotë Arifi.

Sipas tij, një tjetër mundësi është që profesorët t’i zgjedhin tekstet që do t’i shfrytëzojnë për mësimdhënie dhe që Këshilli Kombëtar i Shqiptarëve të sigurojë, pastaj, përkthime profesionale dhe cilësore.

Arifi shton se kurrikulat e ndryshme janë një problem që kërkon shumë kohë dhe durim për t’u zgjidhur, në mënyrë që të shmangen problemet e reja në të ardhmen. Si shembull ai përmend tekstet e shkollave fillore.

“Vitin e kaluar, Ministria e Arsimit u ka mundësuar atyre të importojnë libra nga Shqipëria, por, për shkak të mospërputhjes së kurrikulave për lëndë të caktuara, ato është dashur t’i blejnë tri tekste”, thotë Arifi.

Nevzad Luftiu, kryetar i Këshillit Kombëtar të Shqiptarëve në Serbi, thotë për Radion Evropa e Lirë se është në kontakt me kabinetin e ministres së Arsimit të Serbisë, Sllavica Gjukiq Dejanoviq, dhe se “me shumë gjasa, më 15 shtator” do të ketë një takim me përfaqësues të kësaj ministrie.

“Ajo [ministrja] do të jetë për vizitë në Bujanoc më 15 shtator dhe, me siguri, do të shihemi atëherë. Kam kërkuar takim me Ministrinë e Arsimit për të gjitha problemet që kanë të bëjnë me nxënësit që vijojnë mësimin në gjuhën shqipe”, thotë Luftiu.

Qëndrim Hetemi, nga Shtëpia Botuese “Albas” në Shqipëri, thotë për Radion Evropa e Lirë se që nga viti 2012 ka “kontakte të vazhdueshme profesionale me Ministrinë e Arsimit të Serbisë”.

Sipas tij, “Albas” dërgon çdo vit kërkesa të ndryshme për leje për tekste shqipe në Serbi.

Dy vjet më parë u arrit marrëveshja për tekstet në gjuhën shqipe për nxënësit e të tetë klasave të shkollave fillore.

“Ne ende nuk kemi marrë përgjigje për kërkesat tona për botimin e teksteve në gjuhën shqipe për shkollat e mesme në Luginën e Preshevës. Unë kam dërguar një email më 31 gusht për të marrë përgjigje në kërkesën tonë për gjashtë tekste në gjuhën shqipe: gjuha shqipe për katër vjet dhe libri i matematikës për vitin e dytë dhe të tretë. Ende nuk kemi marrë përgjigje”, thotë Hetemi në një deklaratë me shkrim dërguar Radios Evropa e Lirë.

REL-i kërkoi koment nga Ministria serbe e Arsimit, por, deri në publikimin e këtij artikulli, nuk mori përgjigje.

Kur bëhet fjalë për tekstet në gjuhën shqipe për shkollat fillore, Hetemi thotë se shtëpia e tij botuese, deri më tani, ka pasur bashkëpunim të mirë me Ministrinë e Arsimit në Serbi.

“Në fillim të çdo viti shpërndahen tekste të miratuara nga Ministria e Arsimit e Serbisë. Ne bashkëpunojmë edhe me botues nga Beogradi, me të cilët shpesh konsultohemi për tekste, plan-programe dhe çështje të tjera të arsimit", thotë Hetemi.

Qeveria e Kosovës ka ndarë këtë vit 250 mijë euro për libra falas për nxënësit e shkollave fillore, që ndjekin mësimet në gjuhën shqipe në Serbi. Sipas të dhënave të regjistrimit në Serbi, të vitit 2022, në Preshevë dhe Bujanoc jetojnë më shumë se 56.000 shqiptarë, ndërsa rreth 1.000 shqiptarë jetojnë në Medvegjë.

Marrëveshja për librat në gjuhën shqipe për shkollat fillore është arritur në nëntor të vitit 2021, në një takim mes ministrit të atëhershëm të Arsimit në Serbi, Branko Ruzhiq, ministres së atëhershme për të Drejtat e Njeriut, Gordana Çomiq, përfaqësuesve të Këshillit Kombëtar të Shqiptarëve dhe të Organizatës për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë - OSBE.

Në atë kohë, mes tjerash, është rënë dakord që të krijohet bashkëpunim me Institutin për Vlerësimin e Cilësisë së Arsimit në Serbi, si dhe të përshpejtohen procedurat për miratimin e teksteve shkollore për shkollat fillore dhe të mesme në gjuhën shqipe.

Në vitin 2013, përfaqësuesit e pakicës kombëtare shqiptare në Serbi i kanë dërguar Qeverisë së këtij vendi një dokument të quajtur “Plani shtatëpikësh”, në të cilin kanë përmendur mungesën e teksteve në gjuhën e tyre amtare si një nga problemet e komunitetit.

Në atë dokument është vënë në dukje edhe problemi me njohjen dhe nostrifikimin e diplomave nga Kosova. Gjithashtu është kërkuar nga institucionet e Serbisë që të marrin masa për rimëkëmbjen e shpejtë ekonomike të tri komunave në jug - Preshevë, Bujanoc e Medvegjë - të cilat janë ndër më të pazhvilluarat në Serbi.

Marrë nga REL

gjimnazistët shqiptarë në serbi

All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 2
All - ArticleEnd - 2

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje