LIVE UPDATES
Bota

Ndalimi i importeve nga Serbia rrit çmime në Kosovë

Përfaqësues të odave ekonomike në vend thonë se Qeveria duhet ta heqë këtë masë pasi sipas tyre përveçse prek çmimet, ndikon edhe tek investitorët e mundshëm.

13 Shkurt 2024, 12:15 Nga N.F
Ndalimi i importeve nga Serbia rrit çmime në Kosovë
Foto ilustruese

KOSOVË- Ndalimi i importit të mallrave nga Serbia në Kosovë është reflektuar me shtrenjtimin e disa produkteve në treg, thotë Kreshnik Bublaku, menaxher i një qendre tregtare në Kosovë. Ai tregon se, si pasojë e ndalesës, furnizime të caktuara duhet të bëhen nga destinacione më të largëta - çfarë ndikon drejtpërdrejt në rritjen e çmimeve.

Përfaqësues të odave ekonomike në vend thonë se Qeveria duhet ta heqë këtë masë, pasi, sipas tyre, përveçse prek çmimet, ndikon edhe tek investitorët e mundshëm. Qeveria e Kosovës nuk iu përgjigj pyetjes së Radios Evropa e Lirë nëse po e shqyrton heqjen e ndalesës.

Bublaku, i cili menaxhon qendrën tregtare “Jora Center”, thotë se kjo kompani, pos prodhimeve vendore, siguron tashmë prodhime direkt nga vendet e origjinës në Bashkimin Evropian, të cilat më herët siguroheshin nga Serbia ose përfaqësitë e kompanive të huaja në Serbi. Meqë transporti është më i gjatë dhe kushton më shumë, disa çmime është dashur të rriten, thotë ai për Radion Evropa e Lirë. Bublaku merr si shembull lëngjet “Bravo” të kompanisë austriake “Rauch”.

“Lëngjet e prodhuara nga kjo kompani janë shtrenjtuar deri në 20 për qind, pasi furnizohemi nga Austria - vend i origjinës”, thotë Bublaku.

Një shishe prej 0.5 litrash me këtë lëng ka kushtuar 55 centë në shtator të vitit 2023; aktualisht është 79 centë. Radio Evropa e Lirë iu drejtua degës së kompanisë “Rauch” në Serbi rreth humbjeve që mund t’i ketë pësuar nga ndalesa e Kosovës, por nuk mori përgjigje. Në shtatë-tetë muajt e fundit, çmime më të shtrenjta kanë edhe disa produkte të tjera, thonë qytetarë të anketuar nga Radio Evropa e Lirë në Prishtinë.

“Qumështi, jogurti, sheqeri dhe çaji, muajve të fundit, janë shtrenjtuar shumë. Mezi po ia dalim”, thotë Lumnije Berisha, e cila punon në një kompani të mirëmbajtjes dhe paguhet 320 euro në muaj.

Në qershor të vitit të kaluar, sipas Agjencisë së Statistikave të Kosovës, një kilogram sheqer është shitur për 1.10 euro, ndërsa aktualisht shkon deri në 1.40. Një litër qumësht - varësisht nga prodhuesi - ka kushtuar deri në 1.20, ndërsa kushton deri në 1.35. Albana thotë se edhe çmimet e disa artikujve higjienikë janë rritur tashmë.

“Deterxhenti, shamponi, artikujt tjerë për pastrim...”, numëron ajo.

Këtyre pohimeve u bën jehonë edhe Afrim Hyseni, pronar i kompanisë “Sharri Center”, e cila merret me shitjen e produkteve ushqimore, higjienike dhe të tekstilit. Duke folur për Radion Evropa e Lirë, ai tregon se shumicën e produkteve të importuara nga Serbia, i ka zëvendësuar me produkte nga vendi, rajoni dhe BE-ja. Sa më larg që është destinacioni i furnizimeve, aq më i shtrenjtë edhe transporti dhe pastaj çmimi i produktit në treg, thotë ai.

Përveç në Kosovë, “ne furnizohemi më shumë në Gjermani, Kroaci dhe Shqipëri”, thotë Hyseni.

Të dhënat e Doganës së Kosovës tregojnë se gjatë vitit të kaluar, vlera e importeve nga shtete si Turqia, Gjermania etj., është rritur në krahasim me vitin 2022. Kosova, prej vitesh, përballet me deficit të lartë tregtar, që do të thotë se importon shumë më shumë sesa që eksporton. Mesatarisht në vit, ajo importon mallra në vlerë prej 5 miliardë eurosh, ndërsa eksporton nën 1 miliard.

Për kohë të gjatë, Serbia ishte ndër shtetet me praninë më të madhe të produkteve të saj në Kosovë, të cilat tani janë të pavërejtshme. Brenda një dite, ky vend eksportonte mbi një milion euro mallra në Kosovë. Nga qershori deri në dhjetor të vitit të kaluar - kur ishte në fuqi ndalesa e vënë nga Qeveria e Kosovës - Serbia eksportoi në tregun e Kosovës mallra në vlerë prej 75 milionë eurosh, krahasuar me rreth 240 milionë euro sa ishte vlera në periudhën e njëjtë të vitit 2022.

Odat ekonomike në Kosovë i bëjnë thirrje Qeverisë që ta heqë ndalesën mbi produktet finale nga Serbia. Përfaqësuesit e tyre thonë se kostoja e transportit ka ndikuar që disa çmime të jenë më të larta, por nuk specifikojnë më shumë.

Drejtori ekzekutiv i Odës Ekonomike Amerikane, Arian Zeka, thotë për Radion Evropa e Lirë se ndalesa, përveçse ndikon në çmime, “cenon edhe interesat e kompanive ndërkombëtare, të cilat impiantet prodhuese i kanë në shtetin e Serbisë”.

“E, rrjedhimisht, cenohen edhe interesat e shteteve partnere të Republikës së Kosovës, përfshirë këtu Shtetet e Bashkuara të Amerikës, por edhe shtetet e Bashkimit Evropian”, thotë ai.

Kryetari i Odës Ekonomike të Kosovës, Lulzim Rafuna, thotë se ndalesa duhej të kishte një periudhë të caktuar kohore.

“Nuk mund të ekzistojë ndalesa një vit për arsye të sigurisë”, sipas tij.

Rafuna, i cili është edhe udhëheqës i Odave të Ballkanit Perëndimor, tërheq vërejtjen se situata e krijuar me shkëmbimet tregtare mes Kosovës dhe Serbisë, ndikon edhe në tërheqjen e investimeve të huaja në Kosovë.

Investitorët potencialë, sipas tij, e shohin tregun e Ballkanit Perëndimor si një treg të vetëm dhe pengesat që paraqet Kosova, mund të bëjnë që investitorët të hezitojnë ta shtrijnë kapitalin e tyre në Kosovë.

“Një investitor kualitativ, serioz, një brend i njohur botëror - i cili është marketingu më i mirë për të dëshmuar se një shtet është stabil për investime - e sheh komplet tregun e Ballkanit si një treg të vetëm. Kosova nuk është dashur që të vendosë pengesa në qarkullimin e mallit”, thotë Rafuna për Radion Evropa e Lirë.

Në një deklaratë dhënë REL-it vitin e kaluar, ministri për Komunitete dhe Kthim i Kosovës, Nenad Rashiq, tha se Qeveria, në periudhën e ardhshme, do të duhej ta anulonte vendimin për ndalimin e importit të mallrave serbe, por se pret që edhe Bashkimi Evropian t’i anulojë masat e tij ndëshkuese ndaj Kosovës. BE-ja ndërmori masa ndëshkuese kundër Kosovës, përfshirë anulimin e disa fondeve dhe takimeve të nivelit të lartë, për shkak se Kosova nuk iu bind disa kërkesave të saj për të shtensionuar situatën në veriun e vendit, të banuar me shumicë serbe. Ato masa mbeten ende në fuqi.

Aleancat e bizneseve, si në Kosovë, ashtu edhe në Serbi, tërhoqën vazhdimisht vërejtjen se situata e paqëndrueshme politike ndikon negativisht në ekonomitë e të dyja vendeve. Për këtë çështje, REL-i raportoi edhe në tetor të vitit të kaluar. Për arsye të ndryshme, Kosova, edhe në të kaluarën, ndërmori masa kufizuese kundër prodhimeve nga Serbia, gjë që rezultoi pastaj me rritje çmimesh.

Për shembull, në fund të vitit 2018, Qeveria e Kosovës vendosi taksë, fillimisht 10% e më pas 100%, mbi produktet e Serbisë dhe Bosnje e Hercegovinës, e cila mbeti në fuqi deri në shkurt të vitit 2020. Katër muaj pas vendosjes së taksës, të dhënat e Agjencisë së Statistikave të Kosovës treguan se shkalla e inflacionit ishte rritur - në mars të vitit 2019 ishte 3.3 për qind, në krahasim me muajin mars të vitit 2018.

Të dhënat e tanishme të Agjencisë së Statistikave të Kosovës tregojnë se çmimet e konsumit në tregun e Kosovës në vitin 2023 ishin për 4.9 për qind më të larta, krahasuar me vitin 2022. Sipas tyre, prodhimet ushqimore u shtrenjtuan për 11.3 për qind, vitin e kaluar. Në rritjen e çmimeve, megjithatë, ndikoi edhe inflacioni që filloi të rritej nga pandemia e koronavirusit dhe mori hov pasi Rusia nisi luftën në Ukrainë, në vitin 2022.

Marrë nga REL

kosova impor mallra serb

Sondazh

Poll

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë