LIVE UPDATES
Bota

"Nëse flet të vënë plumbin në kokë", dëshmi nga protestat e përgjakshme të Iranit

Soran është 32 vjeç dhe jeton në Saqqez, qytetin e lindjes së Mahsa Amini, gruaja kurde 22-vjeçare, vdekja e së cilës në paraburgimin policor tre javë më parë shkaktoi protesta antiqeveritare që kanë përfshirë Iranin. Soran ka kaluar në Kurdistanin e Irakut për të punuar, por ai pyet nëse do të kthehet në shtëpi. Protestat po rriten dhe jeta është e vështirë.

12 Tetor 2022, 10:59 Nga d.a.
"Nëse flet të vënë plumbin në kokë",
Proteste ne Iran

Nga Anna Foster & Jewan Abdi për BBC

Soran ngre dy gishta në anën e majtë të kokës dhe bën një lëvizje sikur është duke gjuajtur një armë dhe më thotë: “Po të flasësh do të të fusin një plumb në kokë”. Soran përdor duart shpesh kur flet. Këmbët e tij gjithashtu, ndërsa ai shkelmonte për të më treguar se si u rrah nga forcat iraniane të sigurisë.

Rreth nesh, malet iraniane arrijnë drejt qiellit. Jemi në një stacion autobusi në Penjwen, një qytet në rajonin verior të Kurdistanit të Irakut që është afër pikës së kalimit në kufirin me Iranin. Makinat futen në mënyrë sporadike dhe i shkarkojnë pasagjerët e tyre në oborrin me pluhur. Disa ndalojnë dhe pinë çaj, ndërsa të tjerë ngjiten direkt në minibusët e vegjël që do t'i çojnë në qytetin e afërt irakian të Sulaimaniya.

Ka ndodhur para disa ditësh kur unë isha në protestë. Regjimi më ka rrahur pas shpine, më kanë goditur me shqelma dhe me shkopinj për të më goditur. Ata kanë qëlluar shokun tim dhe të tjerët. Të gjitha sepse kam marrë pjesë në demonstrata”.-thotë ai.

Soran është 32 vjeç dhe jeton në Saqqez, qytetin e lindjes së Mahsa Amini, gruaja kurde 22-vjeçare, vdekja e së cilës në paraburgimin policor tre javë më parë shkaktoi protesta antiqeveritare që kanë përfshirë Iranin. Soran ka kaluar në Kurdistanin e Irakut për të punuar, por ai pyet nëse do të kthehet në shtëpi. Protestat po rriten dhe jeta është e vështirë. Ai thotë se ka tre javë që nuk ka internet për shkak të kufizimeve të vendosura nga autoritetet iraniane, të cilat kanë shtypur me dhunë protestat.

"Dikur kishim frikë nga regjimi, por tani muri i frikës është shembur. Askush nuk ka më frikë”.- shtoi ai.

Por kur e pyeta nëse kjo do të çonte në kolapsin e Republikës Islamike, përgjigja e tij ishte e qartë: "Jo, regjimi nuk do të shembet. Nuk mund të ndryshohet. Ata janë të fortë dhe vazhdojnë të vrasin njerëz. Ne kurrë nuk do të ndaloni dhe kështu ata do të vazhdojnë të na vrasin. Është e çmendur dhe e korruptuar. Askush nuk kujdeset për ne. Bota e jashtme thotë se e mbështet Iranin, por askush nuk e bën këtë. Ne jemi duke u torturuar dhe vrarë çdo ditë."

Ndërsa një tufë qensh të egër flenë nën hijen e një kamioni të parkuar, një grup i ri formohet në stacionin e minibusit. Të strukur në një rreth të ulët, ata bisedojnë ndërsa presin të largohen. Shumica janë kurdë irakianë, por njëri është iranian dhe ai ua përshkruan jetën e tij të tjerëve.

Farhad është 36 vjeç dhe nga Sanandaj, ku ka pasur protesta të ashpra dhe përleshje vdekjeprurëse me forcat e sigurisë. Grupi kurd i të drejtave të njeriut Hengaw raporton se të paktën 32 civilë janë vrarë nga forcat qeveritare dhe 1,540 të tjerë janë plagosur në Iranin perëndimor të populluar nga kurdët, por Farhad beson se numri i të vdekurve është shumë më i lartë.

"Të paktën 20 u vranë mbrëmë. Disa thonë deri në 40. Më shumë se 70 u arrestuan. Por ne nuk mund të flasim për këtë, sepse ne do të vritemi. Inteligjenca iraniane është gjithmonë duke parë, ata filmojnë fshehurazi. Ata e burgosën vëllain tim në burg për arsye politike. Këto protesta po bëhen më të mëdha, por ato nuk do të rrëzojnë regjimin. Jo, është i fortë. Kontrolli. Republika Islamike patjetër do të mbijetojë."-tha ai.

Tuana është në radhë për autobusin. Ai tani është i bazuar në anën irakiane të kufirit, por kaloi më shumë se 20 vjet duke jetuar në Iran. Ai ende kthehet atje tre herë në javë për të punuar. I veshur me një këmishë të bardhë të pastër dhe syze dielli, ai përshkruan disa nga ndryshimet që ka parë në javët e fundit në Iranin perëndimor.

"Ka një rritje të forcave në kufi. Ata nuk duken si ushtarakë - ndoshta milici? Unë po shoh më shumë automjete që transportojnë më shumë burra. Duket sikur po sillen nga pjesë të tjera të Iranit në zonat kurde këtu. Edhe helikopterët. Ne rrallë i kemi parë më parë, por tani ata janë gjithmonë lart në qiell. "-thotë ai.

Tuana ka vërejtur një ndryshim në trafik edhe në pikën kufitare të Iranit.

"Është reduktuar në mënyrë drastike. Njerëzit po vijnë vërtet tani për punë, kanë frikë se nëse largohen do të konsiderohen anëtarë të forcave të opozitës, apo edhe spiun. Iranianët vërtet kanë nevojë për një mbështetje të jashtme. Por ata nuk po e marrin atë mbështetje."-shton ai.

Një orë para perëndimit të diellit, ka vetëm një grusht të vogël njerëzish që vijnë ende.

Soroush po studion në Universitetin e Teheranit dhe po udhëton përtej kufirit për një punë që lidhet me studimet e tij. Mjekra e tij e gjatë është me vija portokalli dhe argjendi dhe më thotë se flet anglisht ndërsa mbledh paratë nga burrat e tjerë në radhë për të paguar udhëtimin.

"Studentët në Teheran po protestojnë, po, dhe unë po protestoj. Por 80% e njerëzve që jetojnë atje janë ende të kënaqur me regjimin, edhe pse njerëzit e tij ecin në rrugë me armë dhe vrasin njerëz."

"Jin, Jiyan, Azadi," buzëqesh Soroush. Është slogani i protestuesve dhe do të thotë "Grua, Jeta, Liri".

Më bën të vetëdijshëm se, edhe pse kjo është një lëvizje e udhëhequr nga femrat, nuk kam arritur të dëgjoj histori nga një grua e vetme në kufi. Ata përbëjnë një përqindje shumë më të vogël të udhëtarëve sesa meshkujt. Dhe nga ata me të cilët fola, secili u paralajmërua të mos fliste për demonstratat nga shoqëruesit e tyre të udhëtimit.

protestat ne iran mahsa amini

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj