6 interperlanca në Kuvend/ Seanca plenare nis me një minutë heshtje për vrasjen e efektivit në Korçë
Resorti në Zvërnec, Zhupa: S’ka turizëm të qëndrueshëm me beton të qëndrueshëm 4 Qershor, 1...
Resorti në Zvërnec, Zhupa: S’ka turizëm të qëndrueshëm me beton të qëndrueshëm 4 Qershor, 1...
Ngjarja në Maliq/ Zbardhen edhe identitetet e efektivëve 4 Qershor, 08:49 E rëndë në Maliq/ Vritet p...
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
Tragjedia me dy viktima në Shëngjin, policia jep detaje: Të gjithë shtetas nga Kosova, tre persona në spital 3 Qersho...
Të gjithë ne jemi ndjerë të habitur dhe të sfiduar. Befas Inteligjenca Artificiale që na mahnit, ka nisur të na flasë. Sedol e kuptoi se përmes lojës së tij, AI po i fliste me fjalë të reja, por në një gjuhë njerëzore. Dhe ky është çelësi i gjithçkaje që ka ndodhur:vetëm kur e kemi parë veten të pasqyruar në një makinë që flet, mund ta marrim seriozisht atë.
Nga Javier Salas “El Pais”
Edhe një grimasë e vetme mund të tronditë gjithë botën. Në vitin 2017, Lee Sedol - kampioni botëror i lojës së njohur Go - u mposht më në fund... por jo nga një njeri. Ai u mund nga një makinë:AlphaGo, krijuar nga DeepMind, një degë e Google.
Sedol, mjeshtri i pamposhtur i një loje të vjetër, me më shumë lëvizje të mundshme sesa ka atome në Univers - ishte i bindur se do të fitonte 5-0. Në fund humbi 4-1. Gjatë 5 ndeshjeve, i gjithë njerëzimi u pasqyrua në fytyrën e Sedolit, kur ai vuri re një lëvizje fituese të kryer nga makineria, e cila ishte sa e papritur aq edhe magjepsëse.
Kampioni mbeti pa fjalë. Dhe pas disa sekondash tronditjeje, ai buzëqeshi i hutuar në një moment. Pastaj u vrenjt, dhe u përqendrua sërish tek loja. Gjesti i tij, përmbledh atë që ka ndodhur brenda 1 viti në mbarë planetin pas shfaqjes së ChatGPT dhe pjesës tjetër të chatbot-eve të Inteligjencës Artificiale krijuese (AI).
Të gjithë ne jemi ndjerë të habitur dhe të sfiduar. Befas Inteligjenca Artificiale që na mahnit, ka nisur të na flasë. Sedol e kuptoi se përmes lojës së tij, AI po i fliste me fjalë të reja, por në një gjuhë njerëzore. Dhe ky është çelësi i gjithçkaje që ka ndodhur:vetëm kur e kemi parë veten të pasqyruar në një makinë që flet, mund ta marrim seriozisht atë.
Megjithatë, nën zhurmën e titujve mediatikë, joshja e makinerive ka nxitur frikën për ekzistencën e një axhende të fshehtë. “Filozofi i famshëm spanjoll José Ortega y Gasset tha dikur:Të habitesh me diçka, do të thotë të fillosh ta kuptosh atë”- thotë Sara Hooker, një nga studiueset më të spikatura në këtë sektor.
Pasi punoi për Google Brain, ajo themeloi Cohere For AI, një laborator kërkimor jofitimprurës.“2023-shi ka qenë viti i befasisë dhe i habisë, kur përparimet novatore në Inteligjencën Artificiale në fushën e gjuhës, kanë mbërritur tek publiku i gjerë përtej botës shkencore. Por ai shënon gjithashtu fillimin e aftësisë sonë për të kuptuar se si ta përdorim këtë teknologji në një mënyrë kuptimplote dhe të përgjegjshme”-thotë ajo.
Studiuesja thotë që ky është një cikël, të cilin e kemi parë më herët, qoftë me shfaqjen e internetit apo të telefonave celularë. Dhe tani vjen AI gjeneruese, që është e aftë të krijojë tekste dhe imazhe. “Duhet kohë për të zbuluar përdorimet më të mira dhe si t’i zhvillojmë ato. Asgjë nuk ndodh brenda natës”- paralajmëron Hooker.
Ajo shkroi një dokument udhëzues për Samitin e Sigurisë së AI, që u mbajt më 1 nëntor në Bletchley Park në Britani. Nga ai samit, i organizuar nga kryeministri britanik Rishi Sunak, u lëshua një deklaratë, në të cilën tridhjetë vende (si SHBA, Britania e Madhe dhe Kina) kërkuan më shumë siguri dhe transparencë nga sektori i Inteligjencës Artificiale.
Daniel Innerarity - një filozof që drejton departamentin e AI dhe Demokracisë në Shkollën e Firences për Qeverisje Transnacionale - beson se këto përparime kanë krijuar një mjedis, të cilin ai guxon ta përshkruajë si “histeri dixhitale”, bazuar tek lajmet “që ngjallin frikë dhe pritshmëri të ekzagjeruara”.
Histeria dixhitale e 12 muajve të fundit, u nxit nga zjarri i 2 “pishtarëve”:surpriza për të cilën flet Hooker, së bashku me lakminë e teknologjisë së madhe. Alphabet (Google), Meta, Microsoft dhe kompani të tjera transnacionale, duan që AI të garantojë rritjen e tyre të pafundme dhe secila prej tyre ka vendosur që të pushtojë fushën e lojës.
“Çelësi i suksesit ka qenë biseda. Momenti në të cilin një makinë filloi të gjeneronte ide - për ta artikuluar gjuhën me një rrjedhshmëri dhe hollësi të habitshme. Ai ishte ndryshimi i madh. Falë kësaj, ka një vetëdije të madhe mbi pasojat që sjell Inteligjenca Artificiale, e cila do të kishte kaluar pa u vënë re, në rast se do të kishte mbetur në një sferë shumë më ekskluzive”- thotë neuroshkencëtari Mariano Sigman.
AI kishte revolucionarizuar tashmë prej vitesh sektorë të ndryshëm, dhe kishte arritur suksese të mëdha, si mposhtja e Sedol në lojën Go, zbulimin e tumoreve, drejtimin e makinave në mënyrë të pavarur apo studimin e proteinave për t’i hapur rrugën krijimit të shumë ilaçeve të reja.
Sipas një studimi të kryer së fundmi nga një grup universitetesh amerikane, programi OpenAI tregon më shumë ndjeshmëri sesa mjekët kur bëhet fjalë për përcjelljen e një diagnoze tek pacienti. Kjo aftësi për të folur me ndjenja, bëri që vëmendja globale të kthehej drejt AI.
Dhe është ajo që i ka bindur udhëheqësit botërorë se problemi - apo revolucioni - kërkon veprime urgjente. Presidenti amerikan, Joe Biden, ka publikuar tashmë paketën e tij legjislative për Shtetet e Bashkuara, ndërsa Bashkimi Evropian dëshiron të ketë gati deri në fund të këtij viti rregulloret e veta.
Ndërkohë, ekspertë të ndryshëm të AI, po shkruajnë artikuj mbi ndërgjegjen njerëzore
si të ishin filozofë, “etër” të këtij debati teknologjik, apo profetë të apokalipsit. Ata po zhvillojnë diskutime bizantine në mediat sociale, si priftërinjtë që gërmojnë në kërkim të një misteri që është i paarritshëm për të tjerët.
Por e ardhmja e njerëzimit, mund të varet vërtet nga rezultati i këtyre debateve… ose të paktën këto biseda do të përcaktojnë se si do të ecim përpara me adresimin e rezultateve të AI kur flitet për tregun e punës, privatësinë, dezinformimin, kulturën dhe ligjin për të drejtat e autorit.
Një nga këta ekspertë është Jürgen Schmidhuber, drejtor i Institutit të Inteligjencës Artificiale në Universitetin e Zvicrës. “Në vitin 1991, kompjuteri ishte miliona herë më i shtrenjtë se sa sot. Në atë kohë, ne mund të bënim vetëm eksperimente të vogla. Dekadën e fundit, kompani si Google, OpenAI, Microsoft ose Samsung, kanë qenë në gjendje të zbatojnë teknikat tona miliarda herë në ditë nëpërmjet miliarda smartfonëve dhe kompjuterëve në mbarë botën”- shprehet ai.
Në këtë moment, është e vështirë të thuhet se me saktësi se cila do të jetë e ardhmja e AI dhe e krijimtarisë artificiale. Mund të jetë ose një flluskë që do të shpërbëhet shumë shpejt ose një revolucion i vërtetë. Sipas disa vlerësimeve, deri në vitin 2030 vlera e kësaj industrie mund të rritet në 200 miliardë dollarë. Gjithsesi, vitin e fundit në AI gjeneruese janë investuar vetëm 2.5 miliardë dollarë, krahasuar me rreth 65 miliardë dollarë për AI tradicionale, e cila drejton avionët ose lexon CV-të e aplikantëve për punë.
“Pas 30 vjetësh, njerëzit do të buzëqeshin me aplikimet e sotme, të cilat do të duken primitive në krahasim me ato që do të kenë ata. Qytetërimi siç e njohim sot, do të transformohet plotësisht dhe njerëzimi do të përfitojë shumë”- parashikon Schmidhuber.
Ishin dy javë që ndryshuan gjithçka përgjithmonë. Më 15 nëntor 2022, Meta lançoi në treg “Galactica”, një version testues i një Inteligjence Artificiale të aftë të krijojë gjuhë, dhe që synonte më shumë hartimin e teksteve akademike.
Por buja mediatike zgjati vetëm 3 ditë, sepse Meta e tërhoqi nga tregu pasi u kritikua ashpër për promovimin e informacionit të njëanshëm dhe të rremë. Ndërkohë më 30 nëntor 2022, OpenAI prezantoi ChatGPT, një program po aq befasues. Megjithatë kishte 2 dallime të rëndësishme.
Kompania e Mark Zuckerberg kishte një të kaluar të diskutueshme, dhe kjo rëndoi mbi imazhin e “Galactica”, ndërsa Sam Altman ishte mjaftueshëm i zgjuar sa ta trajtonte paraprakisht ChatGPT me njerëz. Pas zhvillimit teknologjik, makina mësoi duke folur me tutorët prej mishi dhe gjaku, të cilët ia përforcuan përgjigjet duke ia bërë më njerëzore.
Kështu “Galactica” mbeti në sirtar, ndërsa ChatGPT u bë një nga programet më të suksesshëm në histori, duke arritur brenda 6 muajsh ndikimin social, që Facebook e ndërtoi në një dekadë të tërë.
Ajo që ndodhi gjatë 2 javëve të fundit të nëntorit 2022, e ndryshoi rrënjësisht edhe mentalitetin mes gjigantëve të mëdhenj të teknologjisë, të cilët kishin investuar miliarda dollarë në AI për më shumë se 5 vjet dhe kishin boshatisur departamentet e shkencave kompjuterike të universiteteve të ndryshme duke punësuar çdo shkencëtar të fushës.
Por këtë herë politikanët kanë vendosur të veprojnë sa më shpejt, nga frika se do t’u ndodhë ajo që ka ndodhur me dezinformatat e Facebook vite më parë, me manipulime të imazheve dhe audiove. Edhe Hooker e pranon ekzistencën e “rreziqeve serioze” nga AI, por ajo është më e shqetësuar nga fakti që ato nuk janë duke u prioritizuar siç duhet.
“Skenarët më teorikë që sipas mendimit tim janë gati të pamundur - siç janë terminatorët që marrin përsipër kontrollin e botës - kanë marrë një vëmendje disproporcionale nga shoqëria. Mendoj se ky është një gabim i madh, dhe që ne duhet të adresojmë rreziqet shumë më reale me të cilat përballemi aktualisht, si falsifikimet e thella (deep fake), dezinformatat, paragjykimet dhe mashtrimet kibernetike”- thekson ajo.
jens stoltenberg SHKUP- Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s Jens Stoltenberg, në konferencën e përbashkët për shtyp, pas t...
Sam Altman SHBA- Sipërmarrësi Sam Altman ka reaguar në rrjetin X pas marrëveshjes së arritur për rikthimin e tij në...
pamjet e aksidentit GREQI- Një kamion ka rënë nga ura mëngjesin e sotëm, në lidhjen e unazës së jashtme të&nbs...
alicia kearns BRITANI- Alicia Kearns, kryetarja e komitetit të përzgjedhur për punët e Jashtme në Parlamentin britanik, ka thë...
sam altman dhe mira murati SHBA- Inxhinierja shqiptare Mira Murati që mban pozitën Shefes së Teknologjisë në kompaninë e Open...
foto ilustruese SHBA- Avionët luftarakë të Shteteve të Bashkuara të Amerikës (SHBA) i kanë goditur dy qendra të Hez...
foto ilustruese AMMAN-Jordania shpreson se armëpushimi i rënë dakord midis Izraelit dhe Hamasit do të parandalojë shënjestrim...
mark rutte HOLANDË- Qytetarët e Holandës do t'i drejtohen sot kutive të votimit në zgjedhjet e përgjithshme që do të...
foto ilustruese KOSOVË- Nëntë persona kanë mbetur të plagosur pas një shpërthimi në tregun e kafshëve në ...
foto ilustruese INDI- Në sfondin e konfliktit Izrael-Hamas, kryeministri i Indisë, Narendra Modi do të kryesojë një samit virtual ...
