LIVE UPDATES
Bota

Pas heqjes të digës, në lumin Klamath vërehen peshqit e parë

Diga hidroelektrike e fundit, nga 4 të tilla të amortizuara, u hoq këtë vit nga lumi Klamath, një lumë rreth 400 kilometra i gjatë, që shrihet nga jugu i Oregonit në brigjet e Kalifornisë.

21 Dhjetor 2024, 22:56 Nga I.A

Pas heqjes të digës, në lumin Klamath vërehen peshqit e

SHBA- Në pjesën perëndimore të Shteteve të Bashkuara, aktivistët që kishin përkrahur projektin më të madh në botë të heqjes të digave, po festojnë sukseset e para, por njëherësh po hasin edhe pengesa. Korrespondenti i Zërit të Amerikës, Matt Dibble, sjell materialin, nga lumi Klamath në kufirin mes shteteve të Kalifornisë dhe Oregonit.

Diga hidroelektrike e fundit, nga 4 të tilla të amortizuara, u hoq këtë vit nga lumi Klamath, një lumë rreth 400 kilometra i gjatë, që shrihet nga jugu i Oregonit në brigjet e Kalifornisë.

Është projekti më i madh i zbatuar ndonjëherë për çmontime digash, me synimin për të rifituar ekosistemin e lumit dhe për të rikthyer peshqit e larguar prej kohësh. Përpjekja masive duket se po jep rezultat.

Vetëm dy muaj pasi u hoq diga e fundit, në fund të gushtit, u vunë re peshq salmon duke lëshuar vezët, në një degë të lumit, ku nuk kishin mundësi të shkonin prej100 vjetësh.

Por zhbërja e kësaj ndërhyrjeje të njeriut para një shekulli mbart me vete rreziqe mjedisore.

Dave Coffman, është drejtues i projektit për lumin Klamath, nga kompania “Resource Environmental Solutions”. Ai thotë se e ka pritur këtë moment prej 5 vjetësh.

"Fatmirësisht, rikthimi i ekosistemit të lumit dhe përfitimet prej saj, do të jenë shumë më të dobishme se sa ndikimi afatshkurtra", shprehet ai.

Si pasojë e tharjes së ujëmbledhësave që ndodheshin pas digave, u çliruan tonelata të tëra me llum të grumbulluar prej kohësh. Ujrave të përzier me llucë u mungonte oksigjeni, duke bërë që disa peshq të ngordhnin. Mbas tharjes, mbetën afërsisht 900 hektarë me shtresa të trasha llumi, duke “i zënë në kurth” disa kafshë që po kërkonin ujë.

Tashmë të tharë, rezervuarët janë terrene që sfidojnë përpjekjet për rikthimin e florës.

“Ne nuk po mbjellim në tokë pjellore, por në një sipërfaqe të vdekur algash, të cilat tashmë kanë krijuar këtë shtresë llumi në shtratin e rezervuarit. Ky i fundit, pas tharjes, është ngurtësuar si betoni”, thotë zoti Coffman.

Gjatë pesë viteve të fundit, pjesëtarë kryesisht të fisit Yurok kanë mbledhur fara nga bimët dhe pemët autoktone.

Pranverën e shkuar, farat u hodhën me helikopterë dhe me dorë, për të përfituar nga shirat e fundit, para vapës së verës.

“Bëhet fjalë për rreth 29 tonë fara. Viti i parë ishte fantastik. Mbjellja me dorë ishte jashtëzakonisht e suksesshme. Dhe ai peizazh, ishte plot jetë. Bletët, zogjtë, gjitarët", tregon Josh Chenoweth, ekologjist i fisit Yurok.

Por jo të gjitha krijesat janë të mirëseardhura. Kuajt e egër enden lirshëm dhe kullosin bimësinë këtu. Tufa, e cila u mblodh nga një fermer lokal për të shuar zjarret, tani kërcënon përpjekjet për ri-bimësi.

“Numri i kuajve të egër në është rritur nga një numër i vogël, në ndoshta 200 tani”, shprehet zoti Coffman.

"Këtu mund të shihni gjurmë kuajsh. Janë dëmtime nga thundrat e kuajve, kuaj që vijnë këtu dëmtojnë bimësinë", tregon Daniel DiIulio nga kompania “Resource Environmental Solutions”.

Ekipi po ngre një gardh 15 kilometra të gjatë për të mos lejuar kuajt, si dhe po heq barërat e këqija me dorë, si pjesë e përpjekjeve për rikthimin e ekosistemit, përpjekje që pritet të vazhdojnë dhe për të paktën pesë vjet të tjerë./VOA

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë