LIVE UPDATES
Bota

Pse protestat e studentëve në Serbi nuk kanë lider?

Gjatë bisedës, ai thotë se do që të prezantohet vetëm si student në Fakultetin e Transportit, pa dhënë emrin dhe mbiemrin, sepse, siç shprehet, është qëndrim i plenumit të fakultetit që asnjë individ nuk bie në sy në raport me kolektivin.

12 Shkurt 2025, 12:50 Nga I.A
Pse protestat e studentëve në Serbi nuk kanë lider?
Protestat

“Po tregojmë unitet”.

Kështu i përgjigjet një student i Fakultetit të Transportit në Beograd pyetjes së Radios Evropa e Lirë se përse studentët në Serbi këmbëngulin që protestat e tyre të mos kenë lider.

Gjatë bisedës, ai thotë se do që të prezantohet vetëm si student në Fakultetin e Transportit, pa dhënë emrin dhe mbiemrin, sepse, siç shprehet, është qëndrim i plenumit të fakultetit që asnjë individ nuk bie në sy në raport me kolektivin.

Për më shumë se dy muaj, studentët në Serbi janë duke bllokuar dhjetëra fakultete në të gjithë vendin. Ata kërkojnë përgjegjësi penale dhe politike për aksidentin në Novi Sad, ku nga shembja e një strehe në Stacionin Hekurudhor të qytetit, më 1 nëntor të vitit të kaluar, humbën jetën 15 persona.

Javëve të fundit, ata janë në krye të protestave masive që zhvillohen në shumë bashki e qytete. Studentëve u bashkohen edhe mijëra qytetarë të tjerë. Pushteti e mohon përgjegjësinë për aksidentin dhe pretendon se kërkesat e studentëve janë plotësuar. Studentët, në anën tjetër, distancohen nga veprimet e partive politike, organizatave joqeveritare dhe grupeve rinore aktiviste.

Në protesta mbajnë flamuj të shtetit dhe universiteteve, por distancohen nga simbolet politike.

“Për ne është e rëndësishme që në këto momente të ruhet autonomia studentore. Vetë studentët i iniciuan bllokadat e fakulteteve dhe më vonë, me protesta, e ngritën gjithë vendin në këmbë. Për ne është e rëndësishme që lëvizja jonë studentore të mbetet autonome dhe e pavarur nga çdo faktor”, thotë studenti i Fakultetit të Transportit.

Ai shton se në mesin e studentëve ka orientime të ndryshme politike, por se ata janë të bashkuar rreth kërkesave që janë parashtruar para institucioneve të Serbisë.

“Prandaj, ne nuk duam që ajo që kemi arritur, të përdoret për qëllime apo promovime politike”, thotë studenti.

Studenti në Fakultetin e Transportit tregon se anonimiteti i tyre është një formë mbrojtjeje.

“Ne duam që të gjithë të jenë të sigurt dhe të mos përpiqen të na i pengojnë bllokadat duke shënjestruar individë, por, përkundrazi, ne duam të veprojmë si një masë që ka një qëndrim të përbashkët”, shton ai.

Që nga fillimi i bllokadave, studentët janë vënë në shënjestër të tabloideve proqeveritare dhe përfaqësuesve qeveritarë.

Pa ofruar ndonjë provë, ata i akuzojnë studentët si “mercenarë të huaj” dhe shërbimet e inteligjencës perëndimore për ndërhyrje.

Në adresat e shtëpive të tyre dhe të prindërve, studentët kanë marrë edhe thirrje nga Agjencia e Sigurisë dhe Informacionit për “intervista informative”.

Disave që kanë dalë publikisht, u janë publikuar edhe informacione personale nga tabloidet proqeveritare.

Profesorë të universiteteve - më shumë se 5.000 prej tyre - janë rreshtuar pas studentëve.

Përmes një peticioni, ata kanë theksuar se i dënojnë përpjekjet e autoriteteve për t’i frikësuar.

Zoran Stojilkoviq, profesor në Fakultetin e Shkencave Politike në Beograd, thotë se Qeveria e Serbisë ka dështuar në përpjekjet e saj për t’i delegjitimuar protestat e studentëve.

“Të veprosh pa liderë të dukshëm, është diçka për të cilën ky sistem dhe regjim nuk ka reagim adekuat. Kjo është dëshmuar të jetë shumë efektive, sepse nuk mund t’i delegjitimosh lehtë me këtë apo atë lloj ndikimi... dhe, nga ana tjetër, kjo e ruan një lloj uniteti”, thotë Stojilkoviq për Radion Evropa e Lirë.

Studentët protestues thonë se në plenumet e fakulteteve marrin vendime “sipas parimit të demokracisë së drejtpërdrejtë”.

Siç sqaron studenti i Fakultetit të Transportit, të gjithë studentët që ndjekin atë institucion, kanë të drejtë të marrin pjesë në plenum.

“Ne duam që të gjithë studentët - si ata që i mbështesin, ashtu edhe ata që nuk i mbështesin bllokadat - të mund ta shprehin mendimin e tyre në plenum dhe të përfshihen në procesin e vendimmarrjes”, shton ai.

Vendimet merren me shumicën e votave të studentëve të pranishëm në plenum.

Plenumi vendos edhe për daljet e studentëve në media dhe folësit në protesta.

Studenti i Fakultetit të Transportit thotë se respektohet “parimi i rotacionit”, që do të thotë se asnjë student nuk është dominues në publik.

“Për ne është e rëndësishme që të dëgjohet zëri i çdo fakulteti. Domethënë, asnjë fakultet të mos pozicionohet si lider në bllokada. Por, të tregojë se jemi të gjithë të barabartë, se kemi një qëndrim të përbashkët, se askush nuk i imponon asgjë askujt”, thotë studenti.

Profesori Stojilkoviq thotë se përmes një organizimi të tillë, studentët kanë arritur t’i tejkalojnë ndarjet tradicionale politike.

“Duke marrë vendime në seancë plenare dhe duke komunikuar me publikun me përfaqësues të ndryshëm, ata kanë arritur të mos bëhen një lloj lëvizjeje lidershipi”, thotë ai.

Përveç takimeve në fakultete, është organizuar edhe një plenum në nivel universitar, thotë Lluka Opruc, student në Fakultetin Filozofik në Novi Sad.

“Është një organ i përbërë nga delegatë të secilit fakultet në Novi Sad. Çdo fakultet ka tre delegatë dhe mund të marrin pjesë edhe tre vëzhgues. Ata i paraqesin pikëpamjet e plenumit të fakultetit të tyre dhe votojnë në Uniplenum - siç e quajmë ne. Një fakultet ka një votë”, shpjegon Opruc.

Teksa flet për Radion Evropa e Lirë, ai prezantohet me emër dhe mbiemër, sepse plenumi i atij fakulteti e lejon.

Ai tregon se brenda fakultetit, studentët në bllokadë janë të organizuar në ekipe.

“Por, vendimet më të vogla për të cilat ekipet kanë autonomi, janë të natyrës operacionale. Shumica e vendimeve, në fakt, kalojnë përmes plenumit, pothuajse të gjitha”, thotë Opruc.

Deklaratat nga plenumet e fakulteteve të bllokuara, kanë qenë të ndryshme në javët e fundit.

Për shembull, Fakulteti Filozofik në Beograd “u shkëput” nga bllokada 24-orëshe e Urës së Lirisë, e cila u organizua nga studentët e Novi Sadit më 1 dhe 2 shkurt.

“Çdo plenum ka një lloj autonomie të caktuar, çdo fakultet është i veçantë”, thotë Opruc.

Ai thekson se deklarata e lëshuar nga Fakulteti Filozofik i Beogradit, “nuk ka krijuar përçarje”.

“E gjithë kjo është komunikuar mes studentëve më vonë”, shton ai.

Përveç partive politike dhe sektorit joqeveritar, si organizata nga të cilat distancohen plenumet e fakulteteve përmenden edhe grupi joformal i intelektualëve “Proglas” dhe grupet rinore aktiviste “Stav” dhe “Svice”.

Fakulteti Juridik i Novi Sadit, i cili aktualisht është nën bllokadë, është distancuar prej tyre përmes një deklarate, ku ka thënë se vendimi i tillë është marrë në një plenum, në kuadër të “diskutimeve për depolitizimin e bllokadave”.

Politikanët e opozitës shfaqen në protestat e studentëve, por ata nuk flasin me ta dhe nuk janë në rreshtat e parë.

“Të gjithë të interesuarit janë të mirëpritur në veprimet tona, por ekskluzivisht në cilësinë e tyre si qytetarë”, thonë studentët në bllokadë.

Studenti Lluka Opruc thotë se studentët distancohen për shkak të mosbesimit në këto organizata dhe parti.

Sipas tij, studentët “nuk duan të veprojnë si aktorë të drejtpërdrejtë politikë”.

Kur bëhet fjalë për distancimin nga organizatat rinore aktiviste, studenti i Fakultetit të Transportit thotë se disa prej tyre kanë “histori bashkëpunimi me aktorë politikë”.

“Dhe ne, si studentë, nuk duam të jemi pjesë e tyre”, thotë ai.

Profesori Stojilkoviq thotë se studentët kanë fituar besimin e një rrethi të gjerë të qytetarëve, të cilët i ndjekin në protesta, sepse nuk kanë hyrë në përçarje ideologjike dhe partiake.

“Nga ikonografia dhe parullat, shihet se studentët në protestë dhe në bllokada nuk janë të bashkuar ideologjikisht dhe politikisht”, sipas tij.

Ai, gjithashtu, thekson se aktualisht është e paqartë se si do të zgjidhet kriza politike në Serbi.

Qeveria e këtij vendi ra pasi kryeministri Millosh Vuçeviq dha dorëheqje më 28 janar.

Shumica qeverisëse, e udhëhequr nga Partia Përparimtare Serbe, nuk ka deklaruar nëse do të ketë zgjedhje të reja, apo nëse do të formohet ndonjë qeveri e re në muajt e ardhshëm.

Pushteti e refuzon edhe propozimin e disa partive opozitare për formimin e një qeverie kalimtare, të përbërë nga ekspertë.

Opozita, duke cituar raportet e vëzhguesve vendas dhe ndërkombëtarë, thotë se nuk do të marrë pjesë në zgjedhje në kushtet aktuale, të cilat janë “të padrejta dhe jodemokratike”.

Por, profesori Stojilkoviq thotë se fokusi i protestave studentore nuk janë zgjedhjet, por përmbushja e kërkesave.

“Ata nuk nxiten nga lufta për pushtet. Protestat dhe rebelimi në vetvete nuk e ndryshojnë regjimin. Vetëm tregojnë se deri ku mund të shkojë një regjim, i japin kufij të qartë”, thotë Stojilkoviq.

Ai shton se në këtë fazë, rebelimi i studentëve nuk është zhvilluar në lëvizje.

“Që kjo të ndodhë, duhet të kalojë një kohë e përshtatshme. Por, vetëdija se kjo mund të krijojë përçarje brenda protestës dhe bllokadave të studentëve, është ende shumë e pranishme”, thotë Stojilkoviq.

Në këtë pikë, sipas tij, nuk dihet nëse kjo protestë studentore, si të mëparshmet, mund të prodhojë ndonjë aktor politik, që do të merrte pjesë në zgjedhje në të ardhmen.

Ai e përmend shembullin e lëvizjes studentore Otpor, e cila mori pjesë në përmbysjen e Qeverisë së Sllobodan Millosheviqit në vitin 2000.

Përveç Otporit, opozitës atëherë i është bashkuar edhe një grup ekspertësh, G17.

Stojilkoviq thotë se për shkak të “mungesës së besueshmërisë dhe mosbesimit ndaj aktorëve klasikë politikë”, kjo mund të mos ndodhë këtë herë.

“Ata [studentët] e kuptojnë politikën dhe angazhimin shoqëror në një mënyrë tjetër”, sipas tij.

Studenti i Fakultetit të Transportit në Beograd thotë se studentët, “përmes unitetit dhe përpjekjeve kolektive”, kanë arritur të nxisin edhe grupe të tjera shoqërore, që “t’u bashkohen në luftë”.

“Vetëm kështu mund të sjellim ndryshime më të mëdha dhe të tregojmë se kulti i personalitetit mund të zhduket”, thekson ai.

Studentët dhe profesorët universitarë janë duke i refuzuar thirrjet e presidentit serb, Aleksandar Vuçiq, për dialog, duke thënë se institucioni që ai drejton, nuk është kompetent për t’i përmbushur kërkesat e tyre.

Kërkesa e parë e studentëve në bllokadë është publikimi i dokumentacionit të plotë për rindërtimin e Stacionit Hekurudhor në Novi Sad, për të përcaktuar përgjegjësinë për aksidentin.

Ata kërkojnë që të dënohen edhe sulmuesit e studentëve në protesta, pas aksidentit në Novi Sad, dhe të pezullohen procedurat ndaj protestuesve të arrestuar.

Gjithashtu, kërkojnë rritje për 20 për qind të buxhetit për arsimin e lartë.

Pushteti pretendon se janë plotësuar të gjitha kërkesat e studentëve dhe bën thirrje për hapjen e fakulteteve.

Studentët thonë se bllokadat dhe protestat do të vazhdojnë dhe se grupet e ekspertëve do të përcaktojnë nëse kërkesat janë plotësuar ose jo./REL

protestat ne serbi

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë