LIVE UPDATES
Bota

Rrëshqitja e dheut në një majë mali në Groenlandë shkaktoi cunami dhe tërmet për 9 ditë

Vala që rezultoi, e cila shtrihej 10 kilometra nga fjordi, ra në shtatë metra brenda disa minutash, vlerësuan studiuesit, dhe ra në disa centimetra gjatë ditëve të ardhshme.

13 Shtator 2024, 14:01 Nga N.F
Rrëshqitja e dheut në një majë mali në Groenlandë
Groenlandë

GROENLANDË- Një rrëshqitje e një maje mali prej 1.2 kilometrash në Dickson Fjord, në një zonë të largët të Groenlandës shkaktoi një cunami të madh dhe krijoi dridhje për nëntë ditë rreth Tokës. Në një publikim të botuar në revistën Science thuhet se ngjarja origjinale nuk është vëzhguar nga syri i njeriut.

Shembja e majës së malit raportohet se hodhi ujë me një valë deri në 110 metra të lartë. Rrëshqitja e dheut ishte pasojë e rrallimit të akullnajës në rrëzë të malit, në pamundësi për të mbajtur shkëmbin sipër. Kjo ishte për shkak të ndryshimit të klimës. Vala që rezultoi, e cila shtrihej 10 kilometra nga fjordi, ra në shtatë metra brenda disa minutash, vlerësuan studiuesit, dhe ra në disa centimetra gjatë ditëve të ardhshme. Studiuesit arritën në përfundimin se lëvizja e ujit gjatë cunamit ishte shkaku i një sinjali misterioz sizmik global që i hutoi sizmologët.


Duke përdorur një model të detajuar matematikor, ekipi hulumtues parashikoi se masa e ujit do të lëvizte mbrapa dhe mbrapa çdo 90 sekonda, dhe kjo përputhej me të dhënat e dridhjeve që udhëtuan nëpër koren e Tokës rreth globit. Kur autorët e studimit zbuluan për herë të parë sinjalin sizmik, lajmet për një cunami të madh në një fjord të largët verilindor të Grenlandës arritën tek autoritetet dhe studiuesit që punonin në zonë. Përfundimisht, të gjithë studiuesit bashkuan forcat në një ekip multidisiplinar, i cili përfshinte 68 shkencëtarë nga 40 institucione në 15 vende.

Siç thekson një nga autorët e studimit, Stephen Hicks nga UCL Earth Sciences, “Kur pashë për herë të parë sinjalin sizmik, u hutova plotësisht. "Megjithëse ne e dimë se sizmometrat mund të regjistrojnë një sërë burimesh që ndodhin në sipërfaqen e Tokës, kurrë më parë nuk është regjistruar një valë sizmike me një kohëzgjatje kaq të gjatë, që udhëton globalisht dhe përmban vetëm një frekuencë lëkundjeje."

Ekipi vlerësoi se 25 milionë metra kub shkëmb dhe akull ranë në fjord dhe madhësia e cunamit ishte një nga më të mëdhenjtë e parë në historinë e fundit. Shtatëdhjetë kilometra larg rrëshqitjes së dheut, valët e cunamit katër metra të larta dëmtuan një bazë kërkimore dhe shkatërruan vendet e trashëgimisë kulturore dhe arkeologjike në të gjithë fjordin.


Autori kryesor Christian Schwenevig nga Shërbimi Gjeologjik i Danimarkës dhe Grenlandës shpjegon se "kjo është rrëshqitja e parë e dheut dhe cunami i parë i vërejtur në Grenlandën lindore, duke treguar se ndryshimi i klimës tashmë ka efekte të rëndësishme atje". Ekipi përdori gjithashtu imazhe të kapura nga ushtria daneze në fjord disa ditë pas incidentit. Kombinimi i të dhënave lokale në terren dhe vëzhgimeve në distancë në një shkallë globale i lejoi ekipit, siç u përmend, të zgjidhte enigmën dhe të rindërtonte sekuencën e ngjarjeve.

 

groenlande shembejte rreshqitje dheu

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Shiko video te tjera