LIVE UPDATES
Bota

Shkencëtarët janë afër zgjidhjes së misterit se si u formuan galaktikat gjigante të universit

Si dolën këto galaktika, të cilat duken të ngjashme me topat e fryrë në krahasim me diskun e sheshtë të Rrugës së Qumështit, ka qenë në qendër të kërkimit për dekada. Në një punim të botuar në revistën Nature, Dr Annagrazia Puglisi tha se ekipi ishte afër arritjes së një përgjigjeje.

8 Dhjetor 2024, 08:17 Nga N.F
Shkencëtarët janë afër zgjidhjes së misterit se si u
Foto ilustruese

ANGLI- Një studim nga astronomët në Universitetin e Southampton shpreson të zgjidhë atë që ata po e quajnë një "mister ndërgalaktik" se si u krijuan galaktikat eliptike ndërsa shtojnë se përplasja e 12 miliardë vjet më parë mund të kishte shkaktuar formimin e galaktikave më të mëdha të universit.

Si dolën këto galaktika, të cilat duken të ngjashme me topat e fryrë në krahasim me diskun e sheshtë të Rrugës së Qumështit, ka qenë në qendër të kërkimit për dekada. Në një punim të botuar në revistën Nature, Dr Annagrazia Puglisi tha se ekipi ishte afër arritjes së një përgjigjeje.

“Dy galaktika disqe që përplasen së bashku shkaktuan që gazi, karburanti nga i cili formohen yjet, të fundosej drejt qendrës së tyre, duke gjeneruar triliona yje të rinj,” shkroi ajo.

“Këto përplasje kozmike ndodhën rreth tetë deri në 12 miliardë vjet më parë, kur universi ishte në një fazë shumë më aktive të evolucionit të tij. Gjetjet tona na çojnë më afër zgjidhjes së një misteri të gjatë në astronomi që do të ripërcaktojë të kuptuarit tonë se si u krijuan galaktikat në universin e hershëm," tha Puglisi.

Duke punuar me Observatorin e Malit Purple në Kinë dhe Akademinë Kineze të Shkencave, ekipi ka analizuar më shumë se 100 galaktika yje-formuese në universin e largët duke përdorur radio teleskopin më të madh në botë, të njohur si Alma në shkretëtirën Atacama të Kilit. Udhëheqësi i studimit Dr Qing-Hua Tan, nga Observatori i Malit të Purpurt, tha se kërkimi përdori një teknikë të re që shikonte shpërndarjen e dritës së emetuar nga galaktikat e largëta dhe shumë të ndritshme.

Ajo tha: “Kjo është prova e parë reale që sferoidet formohen drejtpërdrejt përmes episodeve intensive të formimit të yjeve të vendosura në bërthamat e galaktikave të largëta. Astrofizikanët kanë kërkuar ta kuptojnë këtë proces për dekada të tëra.

"Këto galaktika formohen shpejt - gazi thithet nga brenda për të ushqyer vrimat e zeza dhe shkakton shpërthime yjesh, të cilat krijohen me shpejtësi 10 deri në 100 herë më shpejt se Rruga jonë e Qumështit."

Shkencëtarët do të kombinojnë gjetjet e tyre me të dhënat e marra nga teleskopët në bordin e satelitëve James ëebb dhe Euclid, dhe Stacionit Hapësinor Kinez, për të hartuar përbërësit yjor të galaktikave.

 

galaktika universi

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Shiko video te tjera