LIVE UPDATES
Bota

Si funksionon sistemi i zgjedhjeve fillestare në SHBA?

Procesi i votimit, i cili përfshin edhe zgjedhjet brendapartiake, zgjat gati gjashtë muaj dhe përcillet me konventat republikane dhe demokratike, në korrik dhe gusht, në të cilat secila parti e zgjedh kandidatin për zgjedhjet e përgjithshme të nëntorit.

17 Janar 2024, 12:26 Nga M.B
Si funksionon sistemi i zgjedhjeve fillestare në SHBA?
Qendër votimi në Nevada të Shteteve të Bashkuara.

SHBA- Janari shënon nisjen e garave në rajonet brenda Shteteve të Bashkuara, të cilat përcaktojnë kandidatët për president. Procesi i votimit, i cili përfshin edhe zgjedhjet brendapartiake, zgjat gati gjashtë muaj dhe përcillet me konventat republikane dhe demokratike, në korrik dhe gusht, në të cilat secila parti e zgjedh kandidatin për zgjedhjet e përgjithshme të nëntorit. Zgjedhjet fillestare nënkuptojnë një proces të gjerë votimi, në të cilin votuesit e përzgjedhin kandidatin partiak, që më vonë garon në zgjedhjet e përgjithshme. Rregullat për këtë fazë, përfshirë atë se kush mund të votojë, përcaktohen nga shtetet dhe partitë. Për dallim prej zgjedhjeve brendapartiake, votuesit në zgjedhjet fillestare bëjnë votim të fshehur për kandidatët e tyre dhe mund të votojnë në çfarëdo orari në Ditën e Zgjedhjeve.

Zgjedhjet brenda partisë, janë një mënyrë që partia të zgjedhë të nominuarit e saj për zgjedhjet e përgjithshme. Për dallim prej zgjedhjeve fillestare, zgjedhjet brenda partisë përbëjnë një sistem të grumbullimeve lokale, të cilat zakonisht organizohen në një kohë të caktuar dhe zgjasin disa orë. Në to, pjesëmarrësve u mundësohet që të diskutojnë publikisht për kandidatët që garojnë dhe votimi, në disa raste, bëhet me ngritje dore. Këto zgjedhje kanë qenë dikur mënyra më e shpeshtë e zgjedhjeve të të nominuarve për president, ndonëse tani shumë pak shtete varen prej kësaj metode. Në të dyja proceset, votuesit amerikanë nuk i përzgjedhin drejtpërdrejt kandidatët e tyre në rrugën për zgjedhjet e përgjithshme. Ata vetëm i përzgjedhin delegatët, të cilët më pas vendosin për të nominuarit në konventat kombëtare të partive. Të nominuarit, më pas, do të garojnë në zgjedhjet e përgjithshme në nëntor. Sa më i populluar që është një shtet, aq më shumë delegatë dërgon në konventat kombëtare.

Natyra e shkallëzuar e kalendarit zgjedhor u mundëson kandidatëve që t’i fokusojnë burimet e tyre në disa grupe zgjedhjesh në kohë të ndryshme. Zakonisht, kandidatët fokusohen që t’i fitojnë disa apo të gjitha shtetet në fazat fillestare, për të fituar momentumin, duke rritur numrin e delegatëve. Numrin më të madh të delegatëve e kanë Kalifornia, Teksasi dhe Florida. Tradicionalisht, Ajova i mban zgjedhjet e para brendapartiake dhe Nju Hempshajër të ashtuquajturat zgjedhje fillestare. Teksa Partia Republikane do të vazhdojë nisjen e garave të nominimeve në këto shtete, Partia Demokratike synon nisjen e garave në Karolinën e Jugut, me arsyetimin se ky shtet përfaqëson më së miri demografinë e partisë. Si rezultat, Komiteti Kombëtar Demokratik e ka pezulluar procesin e zgjedhjeve brenda partisë në Ajova – aty do t’i mbajë zgjedhjet fillestare në mars – dhe u ka bërë thirrje kandidatëve që të mos i vendosin emrat e tyre në zgjedhjet në Nju Hempshajër. Shumica e shteteve amerikane dhe territoreve i mbajnë zgjedhjet fillestare të martën. Super e Marta është dita kur numri më i madh i juridiksioneve i mbajnë garat nominuese. Këtë vit është caktuar e marta e 5 marsit, kur 15 shtete do t’i zgjedhin kandidatët që do të garojnë në zgjedhjet e përgjithshme.

Mënyra se si shpërndahen delegatët varet prej rregullave të secilit shtet. Në disa shtete, shembull në Kaliforni, të gjithë delegatët mblidhen rreth kandidatit më së shumti vota, ndërsa në vendet sikurse Nju Hempshajër, përdoret një metodë proporcionale dhe delegatët ndahen varësisht se sa vota kanë kandidatët. Delegatët që zgjidhen në dy proceset fillestare njihen si të “zotuar” pasi prej tyre pritet që të përkrahin kandidatin që e kanë zgjedhur votuesit. Mirëpo, të dyja partitë, Republikane dhe Demokrate, kanë delegatë në konventat e tyre që nuk janë zgjedhur prej votuesve. Në konventat republikane përfshihen delegatët e “pazotuar’, të cilët quhen edhe si të “palidhur”. Ata janë tre zyrtarët kryesorë të partisë prej secilit shtet dhe territor. Demokratët e kanë një sistem të më shumë delegatëve të pazotuar, të quajtur “superdelegatët”, që përbëjnë qindra liderë partiakë dhe zyrtarë të zgjedhur. Si republikanët e pazotuar, ashtu edhe superdelegatët demokratë, janë të lirë për të mbështetur secilin kandidat.

Në shtetet me zgjedhje të hapura, të gjithë votuesit e regjistruar mund të votojnë për ndonjë kandidat, pavarësisht qëndrimeve partiake. Shembull, një demokrat mund të votojë në zgjedhjet fillestare republikane dhe një republikan mund të votojë në zgjedhjet fillestare demokratike. Megjithatë, një votues nuk mund të votojë në dy proceset. Në anën tjetër, në shtetet me zgjedhje të mbyllura, një votues mund të votojë vetëm kandidatin e partisë që i përket. Shembull, një demokrat i regjistruar mund të votojë në zgjedhjet fillestare demokratike, por jo edhe në garën republikane. Kushtetuta amerikane nuk parasheh asnjë dispozitë për partitë politike, të cilat teknikisht janë organizata të pavarura, që mund t’i zgjedhin të nominuarit si të duan, brenda kufizimeve ligjore. Për më shumë, sistemi federal u mundëson shteteve individuale liri më të mëdha lidhur me atë se kur dhe si mbahen zgjedhjet./ REL

shba zgjedhje presidenciale

Sondazh

Poll
Bota 17 Janar 2024, 11:13 M.B

Ukraina: Kemi rrëzuar 19 dronë rusë

Një dron Shahed mbi Kiev UKRAINA- Kievi tha sot se Rusia gjatë natës ka kryer sulme me 20 dronë të prodhimit iranian në jug t...

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes