LIVE UPDATES
Bota

Studimi: Ekspozimi ndaj temperaturave të larta, ndikim dramatik tek shëndeti i njeriut

Shkencëtarët britanikë po përshpejtojnë procesin për të treguar se si temperaturat e trupit të njeriut mund të arrijnë nivele të rrezikshme. Temperatura në rezervuar është 51 gradë Celsius, e ngjajshme me temperaturat rekord, që u shënuan në Luginën e Vdekjes në Kaliforni gjatë muajit korrik. Hulumtuesi Kris Uolf po regjistron se si rritet shpejtësia e metabolizmit në këtë nxehtësi të vazhdueshme.

27 Korrik 2023, 18:14 Nga k.m.

Studimi: Ekspozimi ndaj temperaturave të larta, ndikim dramatik tek

Shkencëtarët parashikojnë se ky muaj do të jetë më i nxehti i regjistruar ndonjëherë në shkallë globale. Organizata Botërore Meteorologjike dhe Shërbimi i Ndryshimeve Klimatike të BE-së thanë sot se nxehtësia e korrikut tejkalon çdo rekord dhe se temperatura e Tokës ka kapërcyer përkohësisht një nivel kyç të ngrohjes: objektivin e përcaktuar në shkallë ndërkombëtare për të kufizuar ngrohjen globale në 1.5 gradë Celsius. Ndërsa valët e të nxehtit po shkaktojnë pasoja në gjithë botën, shkencëtarët britanikë po bëjnë studime për ndikimin e temperaturave të larta dhe lagështisë tek trupi i njeriut. Sipas gjetjeve, ekspozimi ndaj temperaturave të larta, ka ndikim dramatik tek shëndeti i njeriut.

Shkencëtarët britanikë po përshpejtojnë procesin për të treguar se si temperaturat e trupit të njeriut mund të arrijnë nivele të rrezikshme. Temperatura në rezervuar është 51 gradë Celsius, e ngjajshme me temperaturat rekord, që u shënuan në Luginën e Vdekjes në Kaliforni gjatë muajit korrik. Hulumtuesi Kris Uolf po regjistron se si rritet shpejtësia e metabolizmit në këtë nxehtësi të vazhdueshme.

Pjesëmarrësit në eksperiment e bënë matjen e parametrave jetikë para dhe pasi qëndruan të shtrirë për një orë në rezervuar.

“Janë bërë studime të shumta për ndikimin e vapës gjatë ushtrimeve fizike, por shumë pak prej tyre janë përqëndruar në ndikimin e nxehtësisë në trupin e njeriut në gjendje pushimi. E dimë që në rastin e temperaturave të ulta, trupi i njeriut dridhet dhe kjo shkakton përshpejtim të metabolizmit. Por, çfarë ndodhë në anën e kundërt tjetër të spektrit? A ndodh i njeti reagim? Qëllimi ynë është të gjejmë përgjigjen,” tha Uolf.

Shkencëtarët vendosin sensorë në duart, këmbët dhe gjoksin e pjesëmarrësve për të regjistruar temperaturën në sipërfaqen e lëkurës, ndërkohë që një tjetër futet brenda trupit për ta regjistruar temperaturën e brendshme. Sipas Helsi njerëzit do të reagojnë ndryshe varësisht nga mosha, gjendja fizike dhe problemet e mundshme shëndetësore që mund të kenë.

Foshnjet dhe të moshuarit reagojnë më shpejtë ndaj nxehtësisë se të tjerët. Njerëzit në vende të ndryshme të botës po ashtu kanë reagime të ndryshme ngaqë trupat e tyre u janë përshtatur temperaturave të mjedisit ku jetojnë, sipas studiuesit Helsit.

Megjithatë, kur trupi i njeriut i nënshtrohet temperaturave të larta përgjatë periudhave të gjata kohore, fillojnë të shfaqen shenja të qarta se organizmi ka filluar të ndjejë pasojat e stresit të shkaktuar nga nxehtësia.

Sipas Helsi, ekspozimi ndaj temperaturave të larta për një periudhe të gjatë kohore, qoftë gjatë ditës, ose edhe gjatë natës, përbën rrezik.

“Shpejtësia e të rrahurave të zemrës ngrihet dhe vërehen ndryshime delikate në mënyrën se si zemra rreh gjatë secilit cikël. Edhe frymëmarrja shpeshtohet. Shtohet qarkullimi i gjakut në pjesët periferike të organizmit, dhe në sipërfaqe drejt lëkurës. Prandaj disa njerëz skuqen kur bën vapë. Tempertura e gjakut në sipërfaqen e lëkurës bie, si rezultat i komntaktit me temeraturat e larta të mjedisit dhe kjo ndikon në ftohjen e organizmit. Pra, janë një sërë ndryshimesh fiziologjike që ndodhin në organizëm si reagim ndaj temperaturës së lartë,” sqaron Helsi.

Njerëzit që jetojnë në pjesë të botës ku nxehtësia shoqërohet me lagështi, janë më të rrezikuar. Kur në një ambient të tillë temperatura shkon mbi 30 gradë Celsius, njerëzit këshillohet të pushojnë nëse punojnë jashtë.

Helsi shpjegon se sa më nxehtë që bëhet aq më i madh do të jetë ndikimi i lagështisë në ajër.

“Lagështia mund të jetë problem i madh për trupin, sidomos kur kombinohen temperaturat e larta me lagështi të lartë në ajër. Mënyra kryesore se si trupi ynë humbet nxehtësinë, apo si mbrohet nga vapa, është përmes djersitjes. Qeniet njerëzore janë qenie që djersisin shumë. Por, nëse lagështia në ajër është e lartë, ndikimi i djersitjes për ftohjen e trupit ulet,” thotë ai.

Ndikimi i lagështisë kur arrinë nivelin 25% brenda rezervuarit është i qartë. Kur trupi arrin temperaturën 40 gradë ose më lart, organizmi fillon të pushojë së funksionuari.

“Nëse temperatura shkon në mbi 40 gradë, atëherë jemi në rrezik. Disa njerëz mund ta përballojnë e disa jo. Por, këtu fillojnë të shfaqen problemet. Organet mund të fillojnë të dështojnë, apo të mos funksionojnë normalisht. Aryseja pse kjo ndodh, ka të bëjë me të ashtuquajturin, shpërbërje të proteinave.”

Reagimet e trupit të ekspozuar ndaj nxehtësisë në kushte laboratori u bënë duke krahasuar gjendjen jashtë dhe brenda rezervuarit gjatë ushtrimeve fizike. Por, vlerësimi i vërtetë i ndikimit të valës së nxehtësisë të këtyre ditëve në shëndetin e njeriut, do të marrë më shumë kohë. Viti 2023 ka mundësi të hyjë në histori si viti më i nxehtë, që kur ka filluar regjistrimi i temperaturave në mes të shekullit 19.

Shkencëtarët mendojnë se temperaturat e larta janë pasojë e ndryshimeve klimatike të shkaktuara nga njeriu përmes djegies së karburanteve me bazë fosili dhe feniomenit atmosferik El Ninjo, që krijohet në Oqeanin Paqësor dhe ndikon në motin përreth botës./VOA

temperaturat e larta

Sondazh

Poll

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Deleted video

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci