LIVE UPDATES
Bota

STUDIMI: Në të ardhmen nxehtësia e rrezikshme parashikohet të godasë tri herë më shpesh

Në pjesën më të madhe të gjerësive gjeografike të begatshme të Tokës, temperaturat e larta dhe lagështia që ndihen si 103 gradë (39.4 gradë celsius) ose më e lartë, statistikisht duhet të ndodhin 20 deri në 50 herë në vit nga mesi i shekullit, tha një studim i publikuar në revistën Nature Climate Change.

27 Gusht 2022, 09:18 Nga A.B
STUDIMI: Në të ardhmen nxehtësia e rrezikshme parashikohet
Foto ilustruese

Ajo që konsiderohet zyrtarisht "nxehtësi e rrezikshme", në dekadat e ardhshme mund të godasë pjesën më të madhe të botës të paktën tri herë më shpesh, pasi ndryshimet klimatike janë përkeqësuar, sipas një studimi të ri.

Në pjesën më të madhe të gjerësive gjeografike të begatshme të Tokës, temperaturat e larta dhe lagështia që ndihen si 103 gradë (39.4 gradë celsius) ose më e lartë, statistikisht duhet të ndodhin 20 deri në 50 herë në vit nga mesi i shekullit, tha një studim i publikuar në revistën Nature Climate Change.

Deri në vitin 2100, indeksi (treguesi) brutal i nxehtësisë mund të zgjasë për pjesën më të madhe të verës, në vende si juglindja e SHBA-së, tha autori i studimit.

Dhe, është shumë më keq për vendet tropikale. Studimi tha se një indeks i nxehtësisë i konsideruar "jashtëzakonisht i rrezikshëm", i cili si ndjesi kalon 124 gradë (51 gradë celsius) – diçka që tani ndodh rrallë – deri në fund të shekullit mund të godasë një brez tropikal, që përfshin Indinë, nga një deri në katër javë brenda vitit.

"Kjo është diçka e frikshme", tha autori i studimit, Lucas Zeppetello, shkencëtar i klimës në Harvard.

“Kjo është diçka ku potencialisht miliarda njerëz do të ekspozohen ndaj niveleve jashtëzakonisht të rrezikshme të nxehtësisë në baza të rregullta. Pra, diçka që nuk ka ndodhur pothuajse kurrë më parë, do të ndodhë çdo vit”.

Zeppetello dhe kolegët e tij përdorën më shumë se 1.000 simulime kompjuterike për të parë probabilitetin e dy niveleve të ndryshme të nxehtësisë së lartë - indekset e nxehtësisë prej 103 gradësh (39.4 celsius) dhe ato mbi 124 gradë (51 celsius), të cilat janë nivele (pragu) të rrezikshme dhe jashtëzakonisht të rrezikshme, sipas Shërbimit Kombëtar të Motit në SHBA.

Këto llogari ata i bënë për vitet 2050 dhe 2100, dhe e krahasuan me atë se sa shpesh ndodhte ajo nxehtësi çdo vit në të gjithë botën prej vitit 1979 deri në vitin 1998.

Studimi zbuloi rritje nga tri deri në dhjetëfish të nxehtësisë 103 gradë në gjerësinë e mesme edhe në skenarin më të mirë të ngrohjes globale, të kufizuar në vetëm 3.6 gradë (2 gradë celsius) që nga koha paraindustriale.

Ka vetëm 5 për qind mundësi që ngrohja të jetë aq e ulët dhe aq e rrallë, gjeti studimi. Ajo që ka më shumë gjasa të ndodhë, sipas studimit, është se nxehtësia 103 gradë do t’i prekë vendet tropikale "gjatë shumicës së ditëve të çdo viti tipik" deri në vitin 2100.

Çikago u godit me atë nivel të indeksit të nxehtësisë 103 gradë vetëm katër herë nga viti 1979 deri në vitin 1998. Por, skenari më i mundshëm i studimit tregon se Çikago do ta prekë atë prag të nxehtë 11 herë në vit deri në fund të shekullit.

Valët e të nxehtit janë një nga katër kalorësit e rinj të ndryshimeve klimatike apokaliptike, së bashku me ngritjen e nivelit të detit, mungesën e ujit dhe ndryshimet në ekosistemin e përgjithshëm, tha Zeppetello. Ai bëri pjesën më të madhe të kërkimit në shtetin e Uashingtonit, gjatë valës së nxehtësisë së vitit 2021, që theu rekorde dhe vrau mijëra njerëz.

"Mjerisht, parashikimet e tmerrshme në këtë studim janë të besueshme", tha në një email shkencëtarja klimatike, Jennifer Francis, nga Qendra e Kërkimeve Klimatike Woodwell, e cila nuk ishte pjesë e ekipit të studimit.

“Dy verat e kaluara kanë treguar valë të nxehta vdekjeprurëse në Evropë, Kinë, veriperëndim të Amerikës së Veriut, Indi, SHBA-në jugqendrore, Siberinë qendrore dhe madje Anglinë e Re. Vendet tashmë të nxehta do të bëhen të pabanueshme pasi indekset e nxehtësisë tejkalojnë kufijtë e rrezikshëm, duke prekur njerëzit dhe ekosistemet njësoj”, shtoi ai.

Studimi fokusohet në indeksin e nxehtësisë dhe kjo është e zgjuar, sepse nuk është vetëm nxehtësia, por kombinimi me lagështinë që dëmton shëndetin, tha profesori i Shkollës së Shëndetit Publik të Harvardit, doktor Renee Salas.

“Derisa indeksi i nxehtësisë rritet, bëhet gjithnjë e më e vështirë për t’i ftohur trupat tanë”, tha Salas, i cili nuk ishte pjesë e ekipit hulumtues, në një email.

“Goditja nga nxehtësia është një formë potencialisht vdekjeprurëse e sëmundjes së nxehtësisë që ndodh kur temperaturat e trupit rriten në nivele të rrezikshme”, theksoi Salas.

Studimi bazohet në probabilitete matematikore, në vend të kërkimeve të tjera klimatike që shikojnë se çfarë ndodh në nivele të ndryshme të ndotjes së karbonit. Për shkak të kësaj, shkencëtari i klimës në Universitetin e Pensilvanisë, Michael Mann, është më skeptik ndaj këtij hulumtimi. Ai, gjithashtu, nuk merr parasysh si pikë referimi legjislacionin historik të SHBA-së për klimën që presidenti Joe Biden nënshkroi në fillim të këtij muaji, ose përpjekjet e reja të Australisë, tha ai.

“Pengesat në këtë pikë janë politike dhe asnjë metodë statistikore, pavarësisht se sa të fuqishme apo të sofistikuara të jenë, nuk mund të parashikojnë nëse do të fitojmë vullnetin politik për t'i kapërcyer ato”, tha Mann në një email.
"Por, ka arsye për optimizëm të kujdesshëm", shtoi ai./REL

nxehtesia bote

Sondazh

Poll

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!