LIVE UPDATES
Bota

Studimi: Përhapen kërpudhat vdekjeprurëse që mund “të na hanë nga brenda”

ipas një studimi të ri shkencor të botuar nga Universiteti i Mançesterit dhe që po merret në shqyrtim thotë se ndryshimi i klimës mund të zgjerojë ndjeshëm përhapjen e kërpudhës së zakonshme Aspergillus, e cila është përgjegjëse për infeksione të rënda dhe miliona vdekje çdo

25 Maj 2025, 22:12 Nga E. D
Studimi: Përhapen kërpudhat vdekjeprurëse që mund
foto ilustruese

SHBA- Kërpudhat që shkaktojnë infeksione, përgjegjëse për miliona vdekje në vit, do të përhapen ndjeshëm në rajone të reja ndërsa planeti ngrohet. Kërpudhat janë absolutisht kudo. Një mbretëri e gjerë organizmash, nga myku te kërpudhat, ato rriten në mjedise të tilla si toka, plehrat organike dhe uji. Ato luajnë një rol të rëndësishëm në ekosisteme, por mund të kenë një ndikim shkatërrues në shëndetin e njeriut: Infeksionet kërpudhore vrasin rreth 2.5 milionë njerëz në vit, dhe mungesa e të dhënave do të thotë se ky numër mund të jetë shumë më i lartë.

Megjithatë, ne jemi ende shumë larg të kuptuarit të tyre, veçanërisht se si këta organizma tepër të adaptueshëm do të reagojnë ndaj një klime që po ngrohet. Një ekip shkencëtarësh nga Universiteti i Mançesterit përdorën simulime kompjuterike dhe parashikime për të hartuar përhapjen e mundshme në të ardhmen të Aspergillus, një grup i zakonshëm kërpudhash që gjenden në të gjithë botën dhe që mund të shkaktojnë aspergillozë, një sëmundje kërcënuese për jetën që prek kryesisht mushkëritë.

Ata zbuluan se disa lloje të Aspergillus do ta zgjerojnë gamën e tyre ndërsa kriza klimatike intensifikohet, duke u përhapur në pjesë të reja të Amerikës së Veriut, Evropës, Kinës dhe Rusisë. Studimi, i botuar këtë muaj, aktualisht po rishikohet nga kolegët.

“Kërpudhat janë relativisht të pak hulumtuara në krahasim me viruset dhe parazitët, por këto harta tregojnë se patogjenët kërpudhorë ka të ngjarë të ndikojnë në shumicën e zonave të botës në të ardhmen”, tha Norman van Rijn, një nga autorët e studimit dhe studiues i ndryshimeve klimatike dhe sëmundjeve infektive në Universitetin e Mançesterit.

Kjo fushë ka marrë vëmendje të re falë dramës televizive të njohur të HBO-së “The Last of Us”, e cila ndjek njerëzit që përpiqen të mbijetojnë në një botë ku një kërpudhë mutante infektive e ka shndërruar pjesën më të madhe të popullsisë në përbindësha të dhunshëm. (HBO dhe CNN ndajnë të njëjtën kompani mëmë, Warner Bros. Discovery.)

Kërpudhat Aspergillus rriten si filamente të vogla në toka në të gjithë botën. Ashtu si pothuajse të gjitha kërpudhat, ato lëshojnë një numër të madh sporesh të vogla që përhapen në ajër. Njerëzit thithin spore çdo ditë, por shumica e njerëzve nuk do të përjetojnë probleme shëndetësore; sistemi i tyre imunitar i pastron ato.

Është një histori tjetër për ata me probleme të mushkërive, përfshirë astmën, fibrozën cistike dhe COPD-në, si dhe njerëzit me sistem imunitar të kompromentuar, siç janë pacientët me kancer dhe transplantim organesh, dhe ata që kanë pasur grip të rëndë ose Covid-19.

Aspergilloza ka shkallë shumë të lartë vdekshmërie, rreth 20% deri në 40%, tha ai. Është gjithashtu shumë e vështirë për t’u diagnostikuar, pasi mjekët nuk e kanë gjithmonë në radar dhe pacientët shpesh paraqiten me ethe dhe kollë, simptoma të zakonshme për shumë sëmundje./CNN

kërpudhat

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Shiko video te tjera