LIVE UPDATES
Bota

Tragjeditë me 17 viktima në Serbi/ Analiza e 'Associated Press': Vend ku jetët publike dhe private ndërthuren me dhunën! Vuçiç një autokrat pro-rus

Ky është një vend ku jetët publike – dhe ato private – janë të ndërthurura me dhunën.

11 Maj 2023, 20:08 Nga a.l
Tragjeditë me 17 viktima në Serbi/ Analiza e 'Associated
Aleksandër Vuçiç

Në njërin skaj të një rruge të gjatë që çon nëpër lagjet perëndimore të Beogradit, është një mural i madh dhe i sapo pikturuar që lexon: Bulevardi i Ratko Mlladiç.

Ai ka qenë atje për muaj apo edhe vite, i mirëmbajtur rregullisht dhe i ngjyrosur me ngjyra të pastra blu dhe të bardhë, kurrë i vandalizuar apo i lyer, megjithëse mijëra njerëz e kalojnë atë çdo ditë.

Megjithatë, rruga e ngarkuar nuk është emëruar zyrtarisht pas gjeneralit serb të Bosnjës, i cili u dënua për gjenocid nga një gjykatë ndërkombëtare për krime lufte të kryera nga trupat e tij gjatë luftimeve në Ballkan në vitet 1990. Ajo mban emrin e kryeministrit të parë properëndimor të Serbisë, Zoran Gjinxhiç, i cili u qëllua nga një plumb snajperi përpara zyrave të qeverisë së tij më 12 mars 2003.

Ky është një vend ku jetët publike – dhe ato private – janë të ndërthurura me dhunën. Kur dy vrasje masive në dy ditë javën e kaluar lanë 17 të vdekur dhe 21 të plagosur në Serbi, duke përfshirë tetë studentë të vrarë nga një djalë 13-vjeçar, njerëzit u tronditën, por shumë nuk u habitën. Serbia është një vend që ka kaluar nëpër luftëra të shumta në vitet 1990, ku kriminelët e luftës shpesh glorifikohen, ku dhuna shfaqet hapur në mediat kryesore të kontrolluara nga shteti dhe ku çdo familje e dytë ka të paktën një armë të vendosur në një dollap.

Në Serbi, nuk ka pasur kurrë një debat serioz për luftërat dhe krimet e viteve ’90. Përse ndodhën ato luftëra, sa është përgjegjësia e kujt, si arritëm të shkojmë katër herë në luftë… Nuk përmendet se si arritëm deri në dehumanizimin e plotë… të jemi kaq indiferentë ndaj gjithë këtyre krimeve, pa çdo simpati për viktimat,” tha historiania e shquar dhe profesoresha universitare Dubravka Stojanoviç.

Ekspertët thonë se historia e fundit e kombit ballkanik ka lënë një gjurmë të thellë në të gjithë shoqërinë. Megjithëse Serbia tani po kërkon anëtarësimin në Bashkimin Evropian, ajo kurrë nuk është pajtuar plotësisht me rolin e saj në konfliktin në ish-Jugosllavi dhe krimet e luftës që u kryen nga trupat serbe në Kroaci, Bosnje dhe Kosovë, thonë analistët.

Në vitet 1990, udhëheqësi nacionalist i Serbisë, Slobodan Millosheviç, u fajësua gjerësisht për shkaktimin e shpërbërjes së Jugosllavisë duke nisur luftëra për të inkorporuar tokat e banuara nga serbët në Bosnje dhe Kroaci në një shtet.

Ndërsa sulmi serb pa qytete të rrethuara dhe të rrënuara dhe joserbë të vrarë ose të dëbuar nga shtëpitë e tyre, propaganda shtetërore e Serbisë i portretizoi serbët si viktimat më të mëdha të konfliktit jugosllav dhe sanksionet e OKB-së si një komplot anti-serb – një narrativë që vazhdon ende në Serbinë e sotme, e cila udhëhiqet nga presidenti autokratik pro-rus Aleksandër Vuçiç, i cili ishte ministër i informacionit i Millosheviçit gjatë luftës së viteve 1998-1999 në Kosovë.

Në vitet ’90, varfëria u rrit, krimi dhe korrupsioni lulëzuan dhe vrasjet e stilit mafioz vërshuan rrugët. Inflacioni ishte më i larti në botë, njerëzit e zakonshëm humbën kursimet dhe vendet e tyre të punës, ndërsa bosët e krimit dhe huliganët e futbollit u bënë të njohur.

Dhjetëra njerëz, duke përfshirë një ish-president, një ish-ministër mbrojtjeje, oficerë të lartë policie, gazetarë dhe politikanë, të gjithë u vranë gjatë atyre viteve dhe shumë nga vrasjet mbeten ende të pazbardhura.

Epoka e luftës arriti kulmin në vitin 1999, kur NATO nisi sulmet ajrore për të ndaluar konfliktin në Kosovë dhe për ta detyruar Serbinë t’i jepte fund shtypjes së saj ndaj rebelëve separatistë etnikë shqiptarë. Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e tyre thanë se kishin frikë se Millosheviqi mund të përsëriste një masakër të vitit 1995, kur trupat serbe të Bosnjës vranë më shumë se 8,000 burra dhe djem boshnjakë në Srebrenicë, në një operacion ushtarak të udhëhequr nga Mlladiq.

Bombardimi 78-ditor e gjunjëzoi Millosheviçin dhe e la Serbinë në gërmadha. Një vit më vonë, një kryengritje populiste e udhëhequr nga opozita e rrëzoi Millosheviçin nga pushteti për të instaluar qeverinë e Gjingjiqit, e para demokratike në Serbi që nga Lufta e Dytë Botërore. Mbështetësit pro-demokracisë morën frymë me lehtësim, por jo për shumë kohë.

Në vitin 2003, dy vjet pasi ai orkestroi ekstradimin e Millosheviçit në gjykatën e OKB-së për krimet e luftës, Gjingjiq u qëllua për vdekje nga një njësi paraushtarake speciale që luftonte në Bosnje dhe Kroaci. Ky veprim hapi rrugën për rënien e qeverisë së tij dhe shpërbërjen gradual të demokracisë së brishtë të Serbisë.

Një dekadë më vonë, një qeveri koalicioni partish që udhëhoqi luftërat në vitet 1990 ishte përsëri në pushtet. Dhe një dekadë tjetër më vonë, Vuçiç e drejton vendin pothuajse i vetëm. Ndërsa e portretizon veten si një reformist që do ta marrë Serbinë në BE, ai kontrollon të gjitha mjetet e pushtetit dhe mban kontroll të rreptë mbi një media kryesore që promovon gjuhën e urrejtjes kundër kritikëve të tij.

Të ngopur me sundimin populist të Vuçiçit, dhjetëra mijëra të hënën marshuan nëpër Beograd dhe qytete të tjera serbe në heshtje për të përkujtuar viktimat e vrasjeve masive. Ishte protesta më e madhe antiqeveritare në vite.

Organizatorët e protestës kërkuan dorëheqjen e ministrave të qeverisë dhe tërheqjen e licencave të transmetimit për dy stacione televizive të kontrolluara nga shteti që promovojnë dhunën dhe shpesh presin kriminelë të dënuar lufte dhe figura të krimit në programet e tyre.

Pas përfundimit zyrtar të protestës, disa nga protestuesit kanë brohoritur parulla kundër Vuçiçit, duke kërkuar që ai të largohet. Një tjetër tubim i mbështetësve të opozitës është planifikuar për të premten.

Vuçiç reagoi me zemërim, duke pretenduar se opozita dëshiron të rrëzojë qeverinë e tij dhe bëri thirrje për “mitingun më të madh në historinë e Serbisë” më 26 maj, duke krijuar një potencial për përplasje midis tij dhe mbështetësve të opozitës.

Qëllimi i tyre i vetëm është të marrin pushtetin me forcë dhe ta çojnë Serbinë në kaos, destabilitet dhe trazira”, tha Vuçiç, duke iu referuar opozitës dhe mbështetësve të saj.

Por kundërshtarët thonë se Vuçiç duhet të marrë përgjegjësinë për krijimin e një atmosfere pasigurie dhe dëshpërimi në vend që ata thonë se çoi në vrasjet masive.

“Armët e përdorura për të vrarë fëmijët ishin mbushur me të liga për një dekadë. Ne nuk do të shërohemi edhe sikur të hiqen të gjitha armët dhe të gjithë sociopatët të vendosen pas hekurave, për sa kohë që fati ynë është formësuar nga ai që zhbllokoi dhe hipi në atë të keqe”, shkroi në Tëitter lideri i opozitës Zdravko Ponos. 

Marrë dhe përshtatur nga Associated Press 

aleksander vucic

Sondazh

Poll

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty