"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS, por ti nuk je i ftuar! ...
Ish-ushtarak dhe njohës i armëve/ Kush është Violand Braçellari, 43-vjeçari që vrau një polic e...
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
Tragjedia me dy viktima në Shëngjin, policia jep detaje: Të gjithë shtetas nga Kosova, tre persona në spital 3 Qersho...
Trump ka thënë disa herë gjatë viteve se Groenlanda, një territor kryesisht vetëqeverisës i Danimarkës, duhet të bëhet pjesë e Shteteve të Bashkuara, duke përmendur shqetësimet e sigurisë dhe interesin për pasurinë minerale të ishullit.
SHBA- Interesi i Donald Trump për Groenlandën mbetet i fortë, pothuajse një vit pas kthimit në Shtëpinë e Bardhë, siç dëshmohet nga vendimi i tij për të emëruar Guvernatorin e Luizianës, Jeff Landry, si të dërguar special në ishullin Arktik.
"Emërimi konfirmon interesin e vazhdueshëm amerikan për Groenlandën. Megjithatë, ne këmbëngulim që të gjithë - përfshirë Shtetet e Bashkuara - duhet të respektojnë integritetin territorial të Mbretërisë së Danimarkës", theksoi në një deklaratë me email Ministri i Jashtëm Lars Lokke Rasmussen i Danimarkës, i cili është drejtpërdrejt i interesuar.
Dje, të dielën, Donald Trump njoftoi se po emëronte Landry si të dërguar special në Groenlandë dhe shkroi në një postim në Truth Social: Jeff e kupton se sa thelbësore është Groenlanda për Sigurinë tonë Kombëtare dhe do të përparojë me forcë Interesat e Sigurisë së Vendit tonë dhe Mbijetesën e Aleatëve tanë dhe sigurisht të Botës.
Jeff Landry, i cili mori detyrën si guvernator i Luizianës në janar 2024, e falënderoi Trumpin në X, duke thënë: Jam i nderuar që shërbej në këtë pozicion vullnetar për ta bërë Groenlandën pjesë të Shteteve të Bashkuara. Kjo në asnjë mënyrë nuk ndikon në pozicionin tim si Guvernator i Luizianës!
Trump ka thënë disa herë gjatë viteve se Groenlanda, një territor kryesisht vetëqeverisës i Danimarkës, duhet të bëhet pjesë e Shteteve të Bashkuara, duke përmendur shqetësimet e sigurisë dhe interesin për pasurinë minerale të ishullit. Landry e kishte lavdëruar më parë idenë në fillim të këtij viti.
"Presidenti Donald J. Trump ka absolutisht të drejtë!" shkroi Landry në X më 9 janar. "Ne duhet të sigurohemi që Groenlanda të jetë pjesë e Shteteve të Bashkuara. SHUMË E MIRË për ta, SHUMË E MIRË për ne! Le ta bëjmë!"
Groenlanda dhe Danimarka e kanë hedhur poshtë idenë. Edhe pse Shtetet e Bashkuara dhe Groenlanda u zotuan këtë muaj të tregojnë "respekt të ndërsjellë", Ministrja e Jashtme Vivian Mojfeldt tha se komentet e SHBA-së për Groenlandën kanë shkaktuar pasiguri midis vendasve dhe theksoi nevojën për të folur hapur me Shtetet e Bashkuara.
“Vendi ynë dhe Shtetet e Bashkuara kanë punuar së bashku për 80 vjet bazuar në interesa të përbashkëta. Ekziston nevoja për të rivendosur besimin në mënyrë që të mund të vazhdojmë bashkëpunimin e mirë”, tha Mojfeldt më 8 dhjetor, sipas gazetës lokale Sermitsiaq.
Statusi i Groenlandës dhe pse Trump dëshiron ta aneksojë atë kaq shumë
Groenlanda është ishulli më i madh në botë që nuk është kontinent. Ndodhet në Arktik, i integruar gjeografikisht në Amerikën e Veriut, por politikisht i lidhur me Evropën. Rreth 56,000 njerëz jetojnë atje, shumica e të cilëve janë Inuitë indigjenë , ndërsa pothuajse 80% e sipërfaqes së saj është e mbuluar nga akulli. Jeta është përqendruar kryesisht në bregdetin jugperëndimor, rreth kryeqytetit, Nuuk .
Groenlanda është një territor autonom i Mbretërisë së Danimarkës, me vetëqeverisje në çështjet e brendshme, por me Kopenhagenin që mban kontrollin e politikës së jashtme dhe mbrojtjes. Në të njëjtën kohë, territori i saj strehon baza ushtarake daneze dhe amerikane, gjë që e ka bërë atë një pikë qendrore në hartën gjeopolitike për dekada të tëra.
Ekonomia e saj bazohet kryesisht në peshkim, ndërsa rreth një e pesta e PBB-së vjen nga subvencionet nga qeveria daneze. Megjithatë, vitet e fundit, interesi për pasurinë minerale të Groenlandës është rritur ndjeshëm. Tokat e rralla, uraniumi dhe hekuri gjenden nën akull, dhe ndryshimi i klimës po i bën ato gjithnjë e më të realizueshme për t'u nxjerrë.
Rëndësia strategjike për SHBA-në
Shtetet e Bashkuara nuk e kanë fshehur kurrë interesin e tyre në Groenlandë. Gjatë Luftës së Dytë Botërore, pas pushtimit të Danimarkës nga Gjermania naziste, SHBA-të morën kontrollin e ishullit, duke krijuar baza ushtarake dhe radiofonike. Pas luftës, ato mbetën atje.
Baza Pitufik, e njohur më parë si "Baza Ajrore Thule", është ende nën kontrollin amerikan dhe konsiderohet kritike për mbrojtjen raketore të SHBA-së. Siç thekson Mark Jacobsen nga Kolegji Mbretëror Danez i Mbrojtjes, "nëse Rusia do të lëshonte raketa drejt SHBA-së, rruga më e shkurtër do të ishte përmes Polit të Veriut dhe Groenlandës".
Ky interes po intensifikohet, ndërsa Rusia dhe Kina forcojnë praninë e tyre ushtarake dhe ekonomike në Arktik. Studimet nga institutet ndërkombëtare paralajmërojnë se Uashingtoni duhet të rrisë praninë e tij në rajon nëse nuk dëshiron të humbasë territor strategjik.
Trump dhe ëndrra e blerjes
Këmbëngulja e Donald Trump gjithashtu përshtatet në këtë kontekst. Në një fjalim para Kongresit, ai deklaroi se kontrolli i Groenlandës është "absolutisht thelbësor për sigurinë kombëtare dhe ndërkombëtare", duke shtuar se ai mbështet të drejtën e banorëve për të vendosur për të ardhmen e tyre.
"Nëse zgjidhni, ne ju mirëpresim në Shtetet e Bashkuara të Amerikës", kishte thënë ai. Kjo retorikë nuk është e pashembullt. Që nga shekulli i 19-të, SHBA-të janë përpjekur vazhdimisht të blejnë Groenlandën.
Në vitin 1867, pas blerjes së Alaskës, u zhvilluan negociata të pasuksesshme me Danimarkën. Në vitin 1946, Uashingtoni ofroi 100 milionë dollarë për ishullin - një propozim që u refuzua.
Trump e ngriti çështjen përsëri në vitin 2019, duke shkaktuar një tronditje diplomatike, me Danimarkën dhe qeverinë e Groenlandës që u përgjigjën qartë: Groenlanda nuk është në shitje.
Përtej strategjisë, Trump duket se e sheh pasurinë minerale të ishullit, veçanërisht mineralet e rralla të tokës, si një aset kritik në një botë ku konkurrenca me Kinën për lëndë të para po intensifikohet. Çfarë thonë vetë banorët e Groenlandës Brenda Groenlandës, debati mbi pavarësinë nga Danimarka është ndezur.
Sondazhet tregojnë se pothuajse 80% e banorëve janë në favor të pavarësisë. Por pavarësia është një gjë dhe integrimi në SHBA është një tjetër. Një sondazh i kohëve të fundit tregoi se 85% e hedhin poshtë idenë që Groenlanda të bëhet territor amerikan.
"Groenlanda u përket groenlandezëve", është fraza që dëgjohet më shpesh, sipas korrespondentëve të huaj. Kryeministri në largim Masana Egede ka folur për çlirimin nga "lidhjet e kolonializmit", por në hapa gradualë.
Në të kundërt, partia Naleraq po bën thirrje për një "divorc" të menjëhershëm nga Danimarka dhe bashkëpunim më të ngushtë në mbrojtje me Uashingtonin. Kryeministri i ri, Jens-Frederik Nielsen, vendosi tonin pas zgjedhjeve: Groenlanda ka nevojë për unitet në një kohë me interes të fortë të huaj. Megjithatë, për shumë banorë, ideja e Trump mbetet ofenduese.
"Ai na trajton si një mall", tha Aleka Hammond, ndërsa operatori turistik Dines Mikkelsen paralajmëroi: Kjo është një ide shumë e rrezikshme.
Në një farë mënyre, Groenlanda është tani në qendër të një loje të madhe gjeopolitike: e ngrirë në sipërfaqe, por e nxehtë në konkurrencën ndërkombëtare – dhe pikërisht për këtë arsye është kaq tërheqëse në sytë e Trump.
Steve Witkoff SHBA- Inspektori i përgjithshëm i pavarur i Departamentit të Shtetit po shqyrton një kërkesë ng...
Foto ilustruese BRUKSEL- Bashkimi Evropian po e shtyn nënshkrimin e një marrëveshjeje të tregtisë së lirë me k...
Foto ilustruese JAPONI- Prefektura Niigata e Japonisë pritet të miratojë të martën rifillimin e centralit bërthamor Kash...
TURQI- Dita e fundit e debatit për buxhetin e shtetit në Asamblenë e Madhe Kombëtare Turke ishte e mbushur me ngjarje të di...
“Vala e falimentimit vazhdon”, citoi Reuters Volker Treyer, analist kryesor në Dhomën Gjermanetë Industrisë dhe Tregtisë ...
Foto ilustruese Një grua në Shën Petersburg e la punën në një agjenci komunale vetëm që të shmangte instalimin...
SHBA- Një grabitës i dyshuar u përball me një oficer policie në një dyqan në Ohajo, në një ngjarje të kapur ...
Fanil Sarvarov RUSI- Një gjeneral rus u vra mëngjesin e sotëm pasi pas shpërthimit të makinës së tij. Ngjarja u regjistr...
SPANJA- Partia Popullore (PP, djathtas) fitoi zgjedhjet e reja rajonale në Extremadura, në Spanjën perëndimore, të die...
Trump-Maduro SHBA- Operacionet e përsëritura të SHBA-së që synojnë anijet që transportojnë naftë venezuel...
