LIVE UPDATES
Bota

Trump "rikthehet" tek Groenlanda! Emërimi i dërguarit special ndez tensionet dhe ëndrrën për ta aneksuar ishullin strategjik

Trump ka thënë disa herë gjatë viteve se Groenlanda, një territor kryesisht vetëqeverisës i Danimarkës, duhet të bëhet pjesë e Shteteve të Bashkuara, duke përmendur shqetësimet e sigurisë dhe interesin për pasurinë minerale të ishullit.

22 Dhjetor 2025, 11:41 Nga M.L

Trump "rikthehet" tek Groenlanda! Emërimi i dërguarit

SHBA- Interesi i Donald Trump për Groenlandën mbetet i fortë, pothuajse një vit pas kthimit në Shtëpinë e Bardhë, siç dëshmohet nga vendimi i tij për të emëruar Guvernatorin e Luizianës, Jeff Landry, si të dërguar special në ishullin Arktik.

"Emërimi konfirmon interesin e vazhdueshëm amerikan për Groenlandën. Megjithatë, ne këmbëngulim që të gjithë - përfshirë Shtetet e Bashkuara - duhet të respektojnë integritetin territorial të Mbretërisë së Danimarkës", theksoi në një deklaratë me email Ministri i Jashtëm Lars Lokke Rasmussen i Danimarkës, i cili është drejtpërdrejt i interesuar. 

Dje, të dielën, Donald Trump njoftoi se po emëronte Landry si të dërguar special në Groenlandë dhe shkroi në një postim në Truth Social: Jeff e kupton se sa thelbësore është Groenlanda për Sigurinë tonë Kombëtare dhe do të përparojë me forcë Interesat e Sigurisë së Vendit tonë dhe Mbijetesën e Aleatëve tanë dhe sigurisht të Botës.

Jeff Landry, i cili mori detyrën si guvernator i Luizianës në janar 2024, e falënderoi Trumpin në X, duke thënë: Jam i nderuar që shërbej në këtë pozicion vullnetar për ta bërë Groenlandën pjesë të Shteteve të Bashkuara. Kjo në asnjë mënyrë nuk ndikon në pozicionin tim si Guvernator i Luizianës!

Trump ka thënë disa herë gjatë viteve se Groenlanda, një territor kryesisht vetëqeverisës i Danimarkës, duhet të bëhet pjesë e Shteteve të Bashkuara, duke përmendur shqetësimet e sigurisë dhe interesin për pasurinë minerale të ishullit. Landry e kishte lavdëruar më parë idenë në fillim të këtij viti.

"Presidenti Donald J. Trump ka absolutisht të drejtë!" shkroi Landry në X më 9 janar. "Ne duhet të sigurohemi që Groenlanda të jetë pjesë e Shteteve të Bashkuara. SHUMË E MIRË për ta, SHUMË E MIRË për ne! Le ta bëjmë!"

Groenlanda dhe Danimarka e kanë hedhur poshtë idenë. Edhe pse Shtetet e Bashkuara dhe Groenlanda u zotuan këtë muaj të tregojnë "respekt të ndërsjellë", Ministrja e Jashtme Vivian Mojfeldt tha se komentet e SHBA-së për Groenlandën kanë shkaktuar pasiguri midis vendasve dhe theksoi nevojën për të folur hapur me Shtetet e Bashkuara. 

“Vendi ynë dhe Shtetet e Bashkuara kanë punuar së bashku për 80 vjet bazuar në interesa të përbashkëta. Ekziston nevoja për të rivendosur besimin në mënyrë që të mund të vazhdojmë bashkëpunimin e mirë”, tha Mojfeldt më 8 dhjetor, sipas gazetës lokale Sermitsiaq.

Statusi i Groenlandës dhe pse Trump dëshiron ta aneksojë atë kaq shumë

Groenlanda është ishulli më i madh në botë që nuk është kontinent. Ndodhet në Arktik, i integruar gjeografikisht në Amerikën e Veriut, por politikisht i lidhur me Evropën. Rreth 56,000 njerëz jetojnë atje, shumica e të cilëve janë Inuitë indigjenë , ndërsa pothuajse 80% e sipërfaqes së saj është e mbuluar nga akulli. Jeta është përqendruar kryesisht në bregdetin jugperëndimor, rreth kryeqytetit, Nuuk .

Groenlanda është një territor autonom i Mbretërisë së Danimarkës, me vetëqeverisje në çështjet e brendshme, por me Kopenhagenin që mban kontrollin e politikës së jashtme dhe mbrojtjes. Në të njëjtën kohë, territori i saj strehon baza ushtarake daneze dhe amerikane, gjë që e ka bërë atë një pikë qendrore në hartën gjeopolitike për dekada të tëra.

Ekonomia e saj bazohet kryesisht në peshkim, ndërsa rreth një e pesta e PBB-së vjen nga subvencionet nga qeveria daneze. Megjithatë, vitet e fundit, interesi për pasurinë minerale të Groenlandës është rritur ndjeshëm. Tokat e rralla, uraniumi dhe hekuri gjenden nën akull, dhe ndryshimi i klimës po i bën ato gjithnjë e më të realizueshme për t'u nxjerrë.

Rëndësia strategjike për SHBA-në

Shtetet e Bashkuara nuk e kanë fshehur kurrë interesin e tyre në Groenlandë. Gjatë Luftës së Dytë Botërore, pas pushtimit të Danimarkës nga Gjermania naziste, SHBA-të morën kontrollin e ishullit, duke krijuar baza ushtarake dhe radiofonike. Pas luftës, ato mbetën atje.

Baza Pitufik, e njohur më parë si "Baza Ajrore Thule", është ende nën kontrollin amerikan dhe konsiderohet kritike për mbrojtjen raketore të SHBA-së. Siç thekson Mark Jacobsen nga Kolegji Mbretëror Danez i Mbrojtjes, "nëse Rusia do të lëshonte raketa drejt SHBA-së, rruga më e shkurtër do të ishte përmes Polit të Veriut dhe Groenlandës".

Ky interes po intensifikohet, ndërsa Rusia dhe Kina forcojnë praninë e tyre ushtarake dhe ekonomike në Arktik. Studimet nga institutet ndërkombëtare paralajmërojnë se Uashingtoni duhet të rrisë praninë e tij në rajon nëse nuk dëshiron të humbasë territor strategjik.

Trump dhe ëndrra e blerjes

Këmbëngulja e Donald Trump gjithashtu përshtatet në këtë kontekst. Në një fjalim para Kongresit, ai deklaroi se kontrolli i Groenlandës është "absolutisht thelbësor për sigurinë kombëtare dhe ndërkombëtare", duke shtuar se ai mbështet të drejtën e banorëve për të vendosur për të ardhmen e tyre.

"Nëse zgjidhni, ne ju mirëpresim në Shtetet e Bashkuara të Amerikës", kishte thënë ai. Kjo retorikë nuk është e pashembullt. Që nga shekulli i 19-të, SHBA-të janë përpjekur vazhdimisht të blejnë Groenlandën.

Në vitin 1867, pas blerjes së Alaskës, u zhvilluan negociata të pasuksesshme me Danimarkën. Në vitin 1946, Uashingtoni ofroi 100 milionë dollarë për ishullin - një propozim që u refuzua. 

Trump e ngriti çështjen përsëri në vitin 2019, duke shkaktuar një tronditje diplomatike, me Danimarkën dhe qeverinë e Groenlandës që u përgjigjën qartë: Groenlanda nuk është në shitje

Përtej strategjisë, Trump duket se e sheh pasurinë minerale të ishullit, veçanërisht mineralet e rralla të tokës, si një aset kritik në një botë ku konkurrenca me Kinën për lëndë të para po intensifikohet. Çfarë thonë vetë banorët e Groenlandës Brenda Groenlandës, debati mbi pavarësinë nga Danimarka është ndezur.

Sondazhet tregojnë se pothuajse 80% e banorëve janë në favor të pavarësisë. Por pavarësia është një gjë dhe integrimi në SHBA është një tjetër. Një sondazh i kohëve të fundit tregoi se 85% e hedhin poshtë idenë që Groenlanda të bëhet territor amerikan. 

"Groenlanda u përket groenlandezëve", është fraza që dëgjohet më shpesh, sipas korrespondentëve të huaj. Kryeministri në largim Masana Egede ka folur për çlirimin nga "lidhjet e kolonializmit", por në hapa gradualë.

Në të kundërt, partia Naleraq po bën thirrje për një "divorc" të menjëhershëm nga Danimarka dhe bashkëpunim më të ngushtë në mbrojtje me Uashingtonin. Kryeministri i ri, Jens-Frederik Nielsen, vendosi tonin pas zgjedhjeve: Groenlanda ka nevojë për unitet në një kohë me interes të fortë të huaj. Megjithatë, për shumë banorë, ideja e Trump mbetet ofenduese.

"Ai na trajton si një mall", tha Aleka Hammond, ndërsa operatori turistik Dines Mikkelsen paralajmëroi: Kjo është një ide shumë e rrezikshme.

Në një farë mënyre, Groenlanda është tani në qendër të një loje të madhe gjeopolitike: e ngrirë në sipërfaqe, por e nxehtë në konkurrencën ndërkombëtare – dhe pikërisht për këtë arsye është kaq tërheqëse në sytë e Trump.

jeff landry donald trump groenlanda guvernatori i luizianës

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj