LIVE UPDATES
Bota

Universitetet e Kinës e ndihmojnë Rusinë t’i kundërpeshojë sanksionet e Perëndimit

Gjetjet fillestare të përpiluara nga Instituti Australian për Politika Strategjike (ASPI) dhe të verifikuara nga REL-i, tregojnë se të gjitha 68 universitetet kineze të përshkruara zyrtarisht si pjesë e sistemit të mbrojtjes së vendit ose të mbikëqyrura nga një agjenci e mbrojtjes kanë “thelluar ose thelluar ndjeshëm” lidhjet e tyre kërkimore me Rusinë që prej vitit 2019.

19 Shtator 2025, 09:27 Nga I.A

Universitetet e Kinës e ndihmojnë Rusinë t’i

KINË- Një studim i ri, i ndarë me Radion Evropa e Lirë (REL), tregon se universitetet kryesore kineze të lidhura me sektorin e mbrojtjes së vendit kanë rritur ndjeshëm bashkëpunimin kërkimor me institucionet ruse, duke i mundësuar Moskës qasje në teknologji dhe ekspertizë të re që mund ta ndihmojnë atë t’i kundërpeshojë sanksionet perëndimore të vendosura që nga pushtimi i plotë i Ukrainës nga Kremlini.

Gjetjet fillestare të përpiluara nga Instituti Australian për Politika Strategjike (ASPI) dhe të verifikuara nga REL-i, tregojnë se të gjitha 68 universitetet kineze të përshkruara zyrtarisht si pjesë e sistemit të mbrojtjes së vendit ose të mbikëqyrura nga një agjenci e mbrojtjes kanë “thelluar ose thelluar ndjeshëm” lidhjet e tyre kërkimore me Rusinë që prej vitit 2019.

Ky bashkëpunim në rritje mund t’i japë Moskës qasje të madhe në teknologjitë strategjike për përdorim ushtarak ku Kina është fuqi globale, ndërsa Pekinit i mundëson qasje në kërkim dhe zhvillim në sektorë kyç si, prodhimi i motorëve të avionëve, ku Rusia mbetet shumë e përparuar, tha autorja kryesore e projektit kërkimor.

“Këto janë të gjitha universitete të lidhura me mbrojtjen ose me ekosistemin e teknologjisë kritike dhe me përdorim të dyfishtë në Kinë”, tha për REL-in Bethany Allen, drejtoreshë për hulumtime mbi Kinën në ASPI.

“Kjo mund ta ndihmojë tërthorazi luftën e Rusisë në Ukrainë duke i mundësuar qasje në inovacione dhe dije që ndihmojnë në kompensimin e sanksioneve dhe kontrolleve të eksporteve të Perëndimit”, theksoi ajo.

Thellimi i bashkëpunimit mes Pekinit dhe Moskës përmes arsimit të lartë përfaqëson një tjetër fushë strategjike ku marrëdhëniet e tyre janë zgjeruar nën presidentin rus, Vladimir Putin, dhe liderin kinez, Xi Jinping, të cilat janë bërë edhe më të ngushta prej shkurtit të vitit 2022, kur të dy njoftuan për partneritet “pa kufij” në prag të nisjes së pushtimit të plotë të Ukrainës nga Moska.

Edhe pse bashkëpunimi midis institucioneve kineze dhe ruse ekzistonte edhe më parë dhe nuk kufizohet vetëm në sektorët me përdorim ushtarak, bashkëpunimi kërkimor në këtë fushë është përshpejtuar në sfondin e luftës në Ukrainë.

Të dhënat paraprake të ASPI tregojnë se partneritetet kërkimore janë përqendruar sidomos në aeronautikë dhe teknologjinë e dronëve mes institucioneve kryesore të të dyja vendeve.

Kjo ndodh ndërkohë që qeveritë perëndimore synojnë ta kufizojnë bashkëpunimin akademik me të dyja vendet dhe t’i shkëpusin ato nga qasja në kërkime strategjike.

“Rusia është shkëputur pjesërisht nga kërkimi shkencor perëndimor pas pushtimit të Ukrainës dhe institucionet kërkimore kineze po përballen gjithashtu me kufizime të reja, sidomos nga Shtetet e Bashkuara”, tha Allen. “Përballë kësaj trysnie, ata kanë vendosur se ka kuptim të bashkëpunojnë ngushtë”.

Kërkimi është pjesë e një projekti të nisur nga ASPI në shtator, i cili ndjek lidhjet mes universiteteve civile kineze dhe agjencive ushtarake e të sigurisë të vendit. ASPI ndau me REL-in gjetjet fillestare rreth lidhjeve midis institucioneve kineze dhe ruse.

Kina ka prioritet ndërtimin e lidhjeve mes universiteteve civile dhe agjencive ushtarake e të sigurisë.

Historikisht, vendi ka trajnuar shkencëtarët e mbrojtjes përmes një grupi prej shtatë universiteteve kryesore të njohura si “Shtatë Bijtë e Mbrojtjes Kombëtare”, por ekosistemi i Kinës është zgjeruar vitet e fundit me 61 universitete shtesë që tani përshkruhen zyrtarisht si pjesë e rrjetit të mbrojtjes ose të mbikëqyrura nga Administrata Shtetërore e Shkencës, Teknologjisë dhe Industrisë për Mbrojtje Kombëtare.

Është pikërisht ky grup universitetesh që po bashkëpunon me institucionet kërkimore ruse.

Një partneritet i rëndësishëm i identifikuar nga ASPI është ai midis Institutit të Aviacionit të Moskës (MAI) dhe Universitetit Beihang, të cilët krijuan një program të përbashkët masteri në vitin 2017. Instituti i Kërkimeve për Motorët e Avionëve i Beihang thotë se synimi i programit është ta ndihmojë sektorin e motorëve të avionëve në Kinë të hyjë në një “fazë kritike transformimi” nga “testime dhe imitime kërkimore” drejt “zhvillimit të pavarur”.

Ky bashkëpunim sjell përfitime të qarta për të dyja palët dhe ka përdorime të dyfishta – nga fusha e betejës në Ukrainë deri tek mbizotërimi mbi teknologjitë kritike të së ardhmes.

Beihang është një nga “Shtatë Bijtë” dhe renditet si universiteti kryesor i Kinës për kërkime në hapësirë ajrore, me fokus të veçantë në prodhimin e dronëve, teknologjinë e grupeve të dronëve dhe kërkimin mbi motorët e avancuar të avionëve.

Aktualisht, Shtetet e Bashkuara konsiderohen lider botëror në kërkimet mbi motorët e avancuar të avionëve, por Kina ka ambicie të qarta për ta marrë vendin e parë.

Ajo tani është përgjegjëse për një pjesë të madhe të kërkimeve kryesore në këtë fushë dhe ka themeluar institute të reja për zhvillimin e tyre.

MAI është një nga institutet më të rëndësishme të Rusisë në fushën e hapësirës ajrore dhe ka udhëhequr kërkime të avancuara mbi motorët e avionëve. Edhe pse shitjet e armëve ruse në Pekin kanë rënë vitet e fundit për shkak se Kina nuk ka mungesë të pajisjeve ushtarake, motorët e avionëve kanë mbetur një import i qëndrueshëm, madje edhe gjatë luftës në Ukrainë.

“Kina ka hasur vështirësi në prodhimin e motorëve më të avancuar të avionëve, kështu që kjo është një fushë ku Rusia mund të ndihmojë”, tha Allen.

Universiteti Teknologjik i Xi’an është një tjetër nga “Shtatë Bijtë” që ka krijuar partneritete të reja me Rusinë.

Ky universitet fokusohet në kërkime për sisteme të avancuara armësh në bashkëpunim me disa kompani kineze të armëve dhe në vitin 2023 ngriti një program të përbashkët trajnimi me Universitetin Politeknik “Pjetri i Madh” të Shën Petersburgut, i cili ka disa nga laboratorët më të avancuar të hidro-aerodinamikës në Rusi si dhe lidhje të ngushta me kompleksin ushtarako-industrial rus.

Universiteti rus është i përfshirë thellësisht në përpjekjet e Kremlinit për luftë dhe drejtuesit e tij kanë mbështetur publikisht pushtimin e Ukrainës.

Qendra e saj e Teknologjive Speciale është aktualisht nën sanksionet e SHBA-së dhe BE-së dhe ka zhvilluar dronin Orlan-10, një nga mjetet kryesore të përdorura në sulmet ruse mbi infrastrukturën kritike të Ukrainës.

Një tjetër qendër e rëndësishme kërkimore mes Kinës dhe Rusisë është Instituti i Teknologjisë së Harbinit (HIT), një nga universitetet më të rëndësishme të kërkimit ushtarak në Kinë, i cili u sanksionua nga Qeveria amerikane në vitin 2020 për rolin e dyshuar në prokurimin e pajisjeve për ushtrinë kineze.

Ndërsa ky institut ka qenë prej kohësh i përfshirë në shkëmbime dhe kërkime të përbashkëta midis Kinës dhe Rusisë, vitet e fundit ka zgjeruar ndjeshëm lidhjet me universitetet ruse.

HIT dhe Universiteti Shtetëror Teknik i Moskës, Bauman, krijuan në vitin 2011 Shoqatën e Universiteteve Teknike Sino-Ruse, e cila më vonë u zgjerua në një institut të përbashkët ku 59 studentë studiojnë si në Rusi ashtu edhe në Kinë.

HIT gjithashtu po trajnon mbi 1.500 studentë kinezë dhe rusë në një qendër të re të arsimit shkencor të krijuar me Universitetin Shtetëror të Shën Petersburgut.

Universiteti kinez gjithashtu nënshkroi në vitin 2024 një marrëveshje bashkëpunimi strategjik me Institutin e Shkencës dhe Teknologjisë Skolkovo dhe Akademinë Ruse të Inxhinierisë. Këto lidhje të ngushta bënë që Putini ta vizitonte HIT-in në vitin 2024 si pjesë e një vizite shtetërore në Kinë, ku ai tha se ky institucion është “i pandashëm nga Rusia”./REL

universitetet e kinës instituti australian për politika strategjike

Sondazh

Poll

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!