LIVE UPDATES
Bota

"Viti i pestë i jetës më i rrezikshmi", studimi: Lindja e parakohshme lidhet me një rrezik të shtuar të vdekjes edhe në dekadën e katërt të jetës së personit

Hulumtimet e mëparshme kanë gjetur një rritje të lindjeve të parakohshme në shoqëritë perëndimore në dekadat e fundit për shkak të faktorëve të ndryshëm mjedisorë dhe socio-ekonomikë.

8 Dhjetor 2024, 14:55 Nga N.F
"Viti i pestë i jetës më i rrezikshmi", studimi: Lindja
Foto ilustruese

KANADA- Rreziqet dhe efektet afatgjata të lindjes së parakohshme për vetë fëmijën janë të dokumentuara nga kërkimet shumëvjeçare të kryera në Spitalin e Fëmijëve në Toronto të Kanadasë “The Hospital for Sick Children” (SickKids). Sipas studiuesit Petros Pehlivanoglou, lindja e parakohshme lidhet me rritjen e rrezikut të vdekshmërisë për individin, edhe 40 vjet pas lindjes së tij, ndërkohë që lidhet edhe me nivelin e tij arsimor, të ardhurat dhe punësimin dhe gjithashtu kontribuon në përjetësimin e brezave. 


Hulumtimet e mëparshme kanë gjetur një rritje të lindjeve të parakohshme në shoqëritë perëndimore në dekadat e fundit për shkak të faktorëve të ndryshëm mjedisorë dhe socio-ekonomikë. Petros Pehlivanoglou, studiues i SickKids dhe profesor i asociuar në Universitetin e Torontos, pasi studioi disa nga efektet afatshkurtra të lindjes së parakohshme kryesisht në sistemin shëndetësor kanadez gjatë periudhës së shtrimit në spital të të porsalindurve, vendosi të kërkonte efektet afatgjata të prematuritetit.

Në bashkëpunim me profesorin asistent të Epidemiologjisë dhe Parandalimit në Shkollën e Mjekësisë të Universitetit Wake Forest dhe ish-kërkuesen postdoktorale në Spitalin SickKids, Asma Ahmed, ai kreu tre studime, të cilat u financuan nga Instituti Kanadez i Kërkimeve Shëndetësore. Siç shpjegohet nga Pehlivanoglou, shteti kanadez dhe komuniteti shkencor atje kanë shfaqur interes të veçantë për efektet e prematuritetit dhe në fakt, është krijuar rrjeti i shkencëtarëve "Canadian Preterm Birth Network", me pjesëmarrjen e prindërve të fëmijëve të lindur para kohe.

Rezultatet e hulumtimit më të fundit të publikuar, pak ditë më parë në revistën “JAMA Network Open”, e lidhin prematuritetin me një rrezik të shtuar të vdekjes jo vetëm në afat të shkurtër, por edhe në dekadën e katërt të jetës së personit. Për hulumtimin, rreth pesë milionë lindje në Kanada u studiuan midis 1983 dhe 1996, dhe më pas individët u ndoqën deri në vitin 2019.

Rreziku më i lartë i vdekjes është gjetur të ndodhë në vitin e pestë të jetës së një fëmije, megjithatë rreziku i vdekshmërisë ekziston në të gjitha grupmoshat. Vdekshmëria ishte e lidhur me shumë shkaqe, duke përfshirë çrregullimet e sistemit të frymëmarrjes, qarkullimit të gjakut dhe tretjes, problemet e sistemit nervor, sëmundjet endokrine dhe infektive, kanceret dhe keqformimet kongjenitale. Pehlivanoglou nënvizon nevojën për të pasur një sistem monitorimi për fëmijët premature, të ngjashëm me atë që ekziston për sëmundjet e tjera kronike të fëmijërisë, si astma.

shtatzani lindje e parakoshme

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Shiko video te tjera