LIVE UPDATES
Bota

Zelenskyy kërkon rizgjedhjen si president, por a mundet Ukraina të mbajë zgjedhje?

Një nga forcat e mëdha shtytëse për këtë përplasje nuk qëndron në Ukrainë, por në SHBA.

26 Nëntor 2023, 08:18 Nga A.B
Zelenskyy kërkon rizgjedhjen si president, por a mundet Ukraina të
Zelenskyy

Për muaj të tërë, Ukraina është përfshirë në një debat të nxehtë nëse vendi duhet të mbajë zgjedhje presidenciale vitin e ardhshëm siç ishte planifikuar fillimisht. Të gjitha zgjedhjet - përfshirë ato presidenciale - janë të ndaluara sipas ligjit aktual ushtarak të vendit, i vendosur pasi Rusia nisi pushtimin e saj në shkallë të plotë në shkurt 2022.

Shumë në Ukrainë janë të indinjuar nga ideja, nga frika se një votim mund ta shpërqendrojë kombin nga lufta e tij për mbijetesë. Tensionet u zbutën pasi Presidenti Volodymyr Zelensky tha në nëntor se "nuk ishte koha e duhur" për zgjedhje.

Por çështja duket se është larg përfundimit dhe ka nxitur një konfrontim politik të paparë në vend që nga fillimi i pushtimit në shkallë të plotë të Rusisë.

Një nga forcat e mëdha shtytëse për këtë përplasje nuk qëndron në Ukrainë, por në SHBA.

Politika e partisë amerikane

"Diskutimi për zgjedhjet në Ukrainë po shtyhet pjesërisht nga politikanët amerikanë përpara zgjedhjeve të vendit në vitin 2024, veçanërisht nga një grup i vogël brenda partisë republikane", thotë Olha Aivazovska, kryetare e rrjetit të monitorimit të zgjedhjeve Opora.

Ajo argumenton se disa republikanë të djathtë po e përdorin këtë çështje për të justifikuar kërkesën e tyre për të bllokuar ndihmën ushtarake për Ukrainën.

Dhe këto zëra po bëhen më të forta. Ndërsa pikëpamjet izolacioniste të Donald Trump fitojnë ndikim më të madh në partinë republikane, çështja e mbështetjes për Ukrainën përfshihet në politikën e brendshme të SHBA dhe ndarjet partiake.

Edhe pse shumë republikanë mbështesin Ukrainën, "kjo nuk do të thotë se krahu i djathtë ekstrem i kësaj partie nuk do ta përdorë këtë temë kundër Ukrainës vitin e ardhshëm [gjatë] zgjedhjeve presidenciale në SHBA," thotë zonja Aivazovska.

Ata tashmë po e bëjnë atë. Në fillim të këtij muaji, Vivek Ramaswamy, një nga kandidatët republikanë për nominimin presidencial, pretendoi se Ukraina "nuk është një shembull i demokracisë" dhe po "kërcënon të mos mbajë zgjedhje këtë vit nëse SHBA-ja nuk shpenzon më shumë para".

Senatori republikan amerikan Lindsey Graham i kishte parasysh këto zëra kur, gjatë vizitës së tij në gusht në Kiev, tha se Ukraina duhet të mbajë zgjedhjet presidenciale në vitin 2024.

Dhe Presidenti Zelensky e kupton se ai duhet të trajtojë këtë retorikë në rritje që vjen nga SHBA: vendi është aleati kryesor i Ukrainës dhe ndihma e saj ushtarake është jetike për të luftuar pushtimin e Rusisë.

“Ka disa gjëra që mund të ndajnë mbështetjen e SHBA-së [për Ukrainën]”, tha Zelensky në një intervistë për TV ukrainas gushtin e kaluar. "Një prej tyre janë zgjedhjet, pasi, me sa di unë, ka zëra [kundër mbështetjes së vazhdueshme] brenda partisë Republikane."

Deri kohët e fundit, Zelensky nuk i ka refuzuar zgjedhjet plotësisht. Ai renditi të gjitha sfidat - si siguria, legjislacioni dhe financimi - dhe shtoi se ishte "gati" dhe do të kandidonte për një mandat të dytë nëse zgjedhjet zhvillohen në kohë lufte.

Në një intervistë më të fundit për TV ukrainas, Zelensky deklaroi se ai "do të dëshironte [të mbante zgjedhje] brenda një viti ose sa herë që kërkohej".

Në fillim të këtij muaji, Ministri i Jashtëm i Ukrainës, Dmytro Kuleba, deklaroi se Zelensky "po peshonte të mirat dhe të këqijat e ndryshme" të zgjedhjeve në kohë lufte.

Reagimi i brendshëm
Edhe nëse ligji ushtarak ndryshohet për të lejuar zgjedhjet, ka shumë pengesa për mbajtjen e një votimi.

Siguria është kryesore. Një popullatë e zhvendosur është një tjetër.

"Është e pamundur të zhvillohen zgjedhje gjatë luftës kur miliona qytetarë tanë janë jashtë vendit ose të zhvendosur brenda vendit," thotë Olena Shulyak, deputete dhe kreu i partisë në pushtet Shërbëtori i Popullit.

Sfida të tjera përfshijnë dëmtimin e shkollave - të cilat zakonisht përdoren si qendra votimi, një regjistër të vjetëruar të votuesve, të drejtat e kufizuara sipas ligjit ushtarak dhe mungesën e fondeve.

Ekspertët pajtohen se në rrethanat aktuale, mbajtja e zgjedhjeve të lira dhe të ndershme me një proces politik konkurrues thjesht nuk është e mundur.

Nuk është për t'u habitur që ideja për të pasur zgjedhje presidenciale është thellësisht jopopullore në Ukrainë. Një sondazh i kryer nga Instituti Ndërkombëtar i Sociologjisë i Kievit në nëntor tregoi se më shumë se 80% e të anketuarve donin të kishin zgjedhje vetëm pasi të kishte përfunduar lufta.

Deputetët si nga opozita ashtu edhe nga partitë në pushtet pohojnë vazhdimisht se është gabim të zhvillohen zgjedhje vitin e ardhshëm.

Por deklaratat e paqarta të Presidentit Zelensky për mundësinë e mbajtjes së zgjedhjeve kanë ngjallur një reagim të brendshëm.

Deputetët dhe mediat e opozitës filluan të raportojnë se autoritetet po përgatiteshin për të mbajtur zgjedhjet presidenciale në vitin 2024. Madje disa politikanë njoftuan planet për të kandiduar për presidencën.

U rritën spekulimet se popullariteti i Presidentit Zelensky do të binte për shkak të ngërçit në vijën e parë, dhe për këtë arsye ai donte t'i mbante zgjedhjet në vitin 2024 siç ishte planifikuar, ndërsa vlerësimet e tij në sondazhe ishin ende të larta.

Në një përpjekje për të shuar thashethemet, presidenti bëri një fjalim televiziv në fillim të nëntorit dhe tha se "nuk është koha e duhur për zgjedhje".

“Ne duhet të vendosim që tani është koha e mbrojtjes, koha e betejës, nga e cila varet fati i shtetit dhe popullit”, tha ai.

Kur do të ketë zgjedhje në Ukrainë?

Alina Zagoruyko, një deputete dhe kryetare e nënkomisionit parlamentar për zgjedhjet dhe referendumet, argumenton se Volodymyr Zelensky do të mbetet si president legjitim edhe pasi mandati i tij të përfundojë pranverën e ardhshme.

Neni 108 i kushtetutës së Ukrainës thotë se kreu aktual i shtetit i kryen detyrat e tij ose të saj derisa një president i sapozgjedhur të marrë detyrën.

Por nëse lufta zgjat shumë më gjatë, atëherë në një moment "mund të jetë një problem dhe ne mund të kemi nevojë të shqyrtojmë mundësitë e mbajtjes së zgjedhjeve edhe në kushte të tilla," tha zonja Zagoruyko.

Megjithatë, shumica e politikanëve dhe ekspertëve pajtohen se duhet të fillojnë përgatitjet për zgjedhjet e pasluftës tani.

Shumë fshatra dhe qytete si Bakhmut ose Avdiivka janë në gërmadha. Shumica e popullsisë së tyre ose është e vdekur ose e shpërndarë në të gjithë vendin dhe më gjerë. Infrastruktura zgjedhore është shkatërruar. Mbajtja e zgjedhjeve në ato zona do të jetë jashtëzakonisht sfiduese edhe në kohë paqeje. 

volodymyr zelenskyy

Sondazh

Poll

Nisin homazhet për policin që u vra në krye të detyrës gjatë aksionit në Maliq, kolegët e tij në lot

Nisin homazhet për policin që u vra në krye të detyrës gjatë aksionit në Maliq, kolegët e tij në lot

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta