LIVE UPDATES
Bota

Zgjedhjet në Bullgari/ A do ta ndryshojnë zgjedhjet drejtimin e vendit?

Bullgarët votojnë më 19 prill parlamentin e ri. Ish-presidenti Rumen Radev pritet të fitojë. Radevi, i cili ka qëndrim pro-rus, premton të luftojë korrupsionin.

19 Prill 2026, 14:12 Nga I.A

Zgjedhjet në Bullgari/ A do ta ndryshojnë zgjedhjet drejtimin e

BULLGARI- Qoftë në aeroportin e kryeqytetit bullgar, Sofje, apo përgjatë rrugëve që lidhin qytetet në mbarë vendin, fytyra e ish-presidentit të Bullgarisë është kudo këto ditë. Pllakatat për Rumen Radevin dhe partinë e tij të sapokrijuar “Bullgaria Progresive” dominojnë peizazhin vizual në të gjithë vendin.

Ndërsa partitë e tjera zakonisht prezantojnë një grup më të madh anëtarësh në reklamat e tyre për fushatën, mesazhi i “Bullgarisë Progresive” përqendrohet plotësisht te lideri i saj.

Ish-piloti ushtarak, admirues i kryeministrit në largim të Hungarisë Viktor Orban dhe kundërshtar i adoptimit të euros nga Bullgaria, Radevi është zgjedhur president dy herë, në vitet 2016 dhe 2021.

Gjatë presidencës së tij, ai shpesh kritikoi partitë në qeveritë e njëpasnjëshme të koalicionit dhe ndeshi në miratim në shkallë të gjerë.

Zgjedhje të parakohshme

Pas protestave masive në mbarë vendin për ligjin e buxhetit, qeveria bullgareu rrëzua në dhjetor të kaluar, duke çuar në zgjedhje parlamentare më 19 prill, të tetat në pesë vite.

Këto janë zgjedhje me shumë peshë, ku lufta kundër korrupsionit dhe inflacionit është në qendër të fushatës.

Deri tani, gara dominohet nga vendimi i ish-presidentit Rumen Radev  për të dhënë dorëheqjen në janar, pra para përfundimit të mandatit dhe për të kandiduar për parlament.

“Qëllimi ynë është i qartë: të rrëzojmë oligarkinë. Le ta rimarrim vendin tonë, që të mos ketë më njerëz të varfër në Bullgarinë evropiane,” deklaroi ai në fillim të fushatës.

Me Radevin në krye të sondazheve, premtimi i tij për të “përmbysur modelin e korruptuar” të partive tradicionale, qëndrimet e tij pro-ruse gjatë presidencës dhe mungesa e partnerëve të qartë politikë ngrenë pyetje nëse një fitore e tij do të ndryshonte ndjeshëm politikën e brendshme dhe të jashtme të vendit, si dhe çfarë do të thoshte kjo për BE-në.

Perceptim kryesisht pozitiv për Radevin

Gjatë udhëtimeve nëpër vend para zgjedhjeve të së dielës, DW foli me votues për kandidatët. Mendimet për Radevin janë kryesisht pozitive. Shumë vetë e quajnë atë “shpresa e fundit e vendit” mes paqëndrueshmërisë politike të pesë viteve të fundit.

Megjithatë, të tjerë, përfshirë votuesit e rinj, janë skeptikë ndaj asaj që e quajnë si “figura e re mesianike në horizontin politik.”

Boryana Dimitrova, partnere menaxhuese e agjencisë kërkimore Alpha Research, vëren se fushata e Radevit po mbush sallat e mëdha të qyteteve dhe po e paraqet ish-presidentin si një figurë bashkuese që kalon kufijtë e grupeve shoqërore, një dinamikë që po i detyron partitë e tjera të fokusohen vetëm në ruajtjen e elektoratit të tyre bazë.

“Me një lojtar të ri në skenën politike që po tërheq votues nga shumica e partive, të tjerat janë përqendruar që të ruajnë të paktën atë që është e sigurt,” tha ajo për DW.

Sondazhi i fundit i Alpha Research tregon se “Bullgaria Progresive” e Radevit pritet të fitojë 34.2% të votave, përpara aleancës së qendrës së djathtë GERB-SDS me 19.5%. DPS, partia e udhëhequr nga oligarku Delyan Peevski (nën sanksione nga SHBA dhe Britania e Madhe), është pothuajse në barazim me aleancën liberale kundër korrupsionit PP-DB, me përkatësisht 9.4% dhe 11.6%.

Prioritetet e votuesve bullgarë

Në një skenë politike të fragmentuar pa një shumicë të qartë, partitë po theksojnë arritjet e tyre të mëparshme, si integrimi i plotë i Bullgarisë në BE (GERB) dhe reformat në drejtësi dhe lufta kundër korrupsionit (PP-DB).

Megjithatë këto janë në kontrast të fortë me shqetësimet e përditshme të qytetarëve bullgarë.

Të dhënat nga një sondazh i Alpha Research për Radion Kombëtare Bullgare tregojnë se bullgarët më shumë se çdo gjë tjetër i frikësohen inflacionit në rritje.Vendi adoptoi euron më 1 janar dhe çmimet e energjisë janë rritur për shkak të luftës në Lindjen e Mesme.

“Frika nga inflacioni nuk është shfaqur në sondazhe që nga kriza e hiperinflacionit të vitit 1997, as gjatë krizës financiare të vitit 2008,” tha Dimitrova për DW, duke shtuar se lufta kundër korrupsionit renditet si çështja e dytë më urgjente për votuesit.

Radevi e ka bërë këtë çështje themelin e fushatës së tij.

Ambiguiteti i qëllimshëm në fushatë

“Elektorati i Radevit është pothuajse i ndarë në mënyrë të barabartë,” thotë Daniel Smilov, politolog dhe profesor i asociuar në Universitetin e Sofjes. “Nga njëra anë janë ata pro-rusë; nga ana tjetër janë ata të shqetësuar për korrupsionin.”

Për këtë arsye Radevi mundohet të mos jetë shumë i qartë në mesazhet e tij. Përndryshe sipas Smilov, “rrezikon të antagonizojë njërin nga dy grupet dhe të humbasë mbështetjen e tyre.”

Sipas Dimitrovës shumica e mbështetësve të Radevit kanë një prirje të qartë pro-ruse dhe vijnë nga e djathta ekstreme, si dhe nga disa parti konservatore dhe të majta që po humbasin terren.

Për shembull Radev ka mbështetjen e shumë njerëzve që më parë votonin për Partinë Socialiste Bullgare (BSP), pasardhëse e partisë komuniste që sundoi vendin për 45 vite. Sot, BSP rrezikon të mos kalojë pragun për të hyrë në parlament.

Qëndrimi pro-rus

Radevi ka qenë gjithmonë i hapur për qëndrimet e tij pro-ruse. Megjithatë refuzimi i tij për ta quajtur Putinin agresor në luftën në Ukrainë gjatë presidencës shkaktoi reagime të forta.

Edhe pse ai nuk ka kërkuar që Bullgaria të largohet nga BE, qëndrimet e tij shpesh janë përputhur me ato të Viktor Orbanit në Hungari dhe Robert Ficos në Sllovaki. Ai ka kundërshtuar mbështetjen për Ukrainën dhe ka thënë se sanksionet ndaj Rusisë janë joefektive.

Pas humbjes së Viktor Orbanitnë zgjedhjet hungareze të 12 prillit, Politico e quajti së fundmi Radevin “kartën e papritur” në renditjen e politikanëve që mund të bëhen përçarësit e ardhshëm të BE-së, nëse ai bëhet kryeministër.

Negociata të vështira për koalicion

“Nuk është e qartë nëse ‘Bullgaria Progresive’ dhe Radevi e përdorin fjalën ‘progresive’ në kuptimin amerikan të majtë, apo në kuptimin e përdorur nga lideri serb Aleksandar Vuçiç,” tha Smilov-i.

Përgjigjja do të varet nga partneritetet që partia është e gatshme të formojë në nivel kombëtar.

Deri tani anëtarët e partisë kanë thënë se janë të hapur për aleanca mbi baza politikash të përbashkëta, si “tolerancë zero ndaj korrupsionit,” duke lënë të hapur mundësinë për bashkëpunim me PP-DB pro-evropiane.

Megjithatë dallimet në politikën e jashtme mund të jenë pengesë serioze për formimin e një qeverie të qëndrueshme, sidomos pasi të dyja palët kanë përjashtuar çdo koalicion me GERB dhe DPS.

Edhe partitë e tjera nuk kanë konfirmuar nëse do të hynin në koalicion me Radevin.

Sipas Smilov-it, kjo situatë dhe mungesa e mundshme e një shumice të qartë pas zgjedhjeve ngre dy pyetje kyçe në ditët e fundit të fushatës: “Nëse Bullgaria do të ketë, për herë të parë në më shumë se dy dekada, një shumicë që nuk është pro-evropiane dhe nëse modeli i korrupsionit në vend do të çmontohet më në fund.”/DW

rumen radev zgjedhjet në bullgari

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj