LIVE UPDATES
Bota

Dietat e “sofistikuara” të minatorëve në Australi 2,700 vjet më parë

14 Tetor 2021, 12:02 Nga DOSJA
Dietat e “sofistikuara” të minatorëve në Australi

AUSTRALI – Nuk është sekret që birra dhe djathi i “mykur” shkojnë shumë bashkë, por një studim i ri zbulon se sa thellë rrënjët e tyre rrjedhin në Evropë, ku punëtorët në një minierë kripe në Austri po gërmonin  2,700 vjet më parë.

Sipas BBC, shkencëtarët e bënë zbulimin duke analizuar mostrat e jashtëqitjes njerëzore të gjetura në zemër të minierës Hallstatt në Alpet Austriake.

Frank Maixner, mikrobiolog në Institutin Kërkimor Eurac në Bolzano, Itali, i cili ishte autori kryesor i raportit, tha se ishte i befasuar kur mësoi se minatorët e kripës më shumë se dy mijëvjeçarë më parë ishin mjaft të avancuar për të “përdorur fermentimin me qëllim”.

Kjo është shumë e sofistikuar për mendimin tim. Kjo është diçka që nuk e prisja në atë kohë”, tha Maixner.

Gjetja ishte dëshmia më e hershme deri më tani e fermentimit të djathit në Evropë , sipas studiuesve. Dhe ndërsa konsumi i alkoolit është sigurisht i dokumentuar mirë në shkrimet e vjetra dhe dëshmitë arkeologjike, feçet e minatorëve të kripës përmbajnë dëshminë e parë molekulare të konsumit të birrës në kontinent në atë kohë.

“Po bëhet gjithnjë e më e qartë se jo vetëm që praktikat parahistorike të kuzhinës ishin të sofistikuara, por edhe që ushqimet komplekse të përpunuara si dhe teknika e fermentimit kanë luajtur një rol të spikatur në historinë tonë të hershme të ushqimit,” tha Kerstin Koëarik, nga Muzeu i Historisë Natyrore në Vjenë.

Qyteti Hallstatt, një sit i Trashëgimisë Botërore të Unesco, është përdorur për prodhimin e kripës për më shumë se 3,000 vjet. Komuniteti është një vend shumë i veçantë, ndodhet në Alpe, në mes të askundit dhe gjithë komuniteti punoi dhe jetoi në këtë minierë.  Falë temperaturës konstante prej rreth 8C (46F) dhe përqendrimit të lartë të kripës në minierë, feçet e minatorëve u ruajtën veçanërisht mirë. Studiuesit analizuan katër mostra: një që daton nga epoka e bronzit, dy nga epoka e hekurit dhe një nga shekulli i 18 -të.

Njëra prej tyre, e vjetër rreth 2.700 vjet, u zbulua se përmbante dy kërpudha, Penicillium roqueforti dhe Saccharomyces cerevisiae. Të dy janë të njohur sot për përdorimin e tyre në prodhimin e ushqimit.

Minatorët e Hallstatt duket se kanë aplikuar qëllimisht teknologji të fermentimit të ushqimit me mikroorganizma të cilët ende përdoren në ditët e sotme në industrinë ushqimore,” tha Maixner.

Studiuesit gjithashtu studiuan dietën e minatorëve, e cila përbëhej kryesisht nga drithëra, disa fruta, fasule dhe mish si burim i proteinave. Dallimi kryesor me menutë e sotme është shkalla e përpunimit të ushqimit, e cila ishte shumë e ulët në atë kohë. Minatorët e epokës së bronzit dhe hekurit përdorën drithëra, duke sugjeruar konsumin e një lloj qulli. Për minatorët e shekullit të 18-të, drithërat u dukën të bluara, duke treguar se ata hëngrën bukë ose biskota.

Një nga gjetjet e tjera të studimit ishte përbërja e mikrobiotës së minatorëve, ose grupi i baktereve të pranishme në trupat e tyre. Mikrobiota është grumbullimi i mikroorganizmave (të gjitha bakteret, eukariotët dhe viruset) të pranishëm në një mjedis të përcaktuar. Në katër mostrat e studiuara, mikrobiota ishte shumë e ngjashme me atë të popullatave moderne jo-perëndimore, të cilat priren të kenë një mënyrë jetese më tradicionale.

Kjo sugjeron një ndryshim të kohëve të fundit në mikrobiotën e njerëzve të industrializuar, ndoshta për shkak të stilit të jetës moderne, dietës ose përparimeve mjekësore”, thuhet në studim.

(m.k/dosja.al)

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

bota bota australia minatoret ne australi miniera e kripes ne australi ushqimet 2700 vite me pare australia minatoret ne australi miniera e kripes ne australi ushqimet 2700 vite me pare

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë