LIVE UPDATES
Bota

Vdiq Dimitrij Jazov, mareshali sovjetik mbështetës i gjeneralëve serbë dhe prijës i përpjekjes për puç në Moskë më 19

25 Shkurt 2020, 17:38 Nga DOSJA
Vdiq Dimitrij Jazov, mareshali sovjetik mbështetës i gjeneralëve

Dimitrij Jazov, Ish-ministri i mbrojtjes i Bashkimit Sovjetik, vdiq në moshën 95-vjeçare në Moskë. Ai ishte mik i ngushtë i Velko Kadijeviqit, gjeneralit të Armatës Popullore të Jugosllavisë, i cili përkrahu projektin serbomadh në vitet 90-të.

Më 1991 Jazov u përpoq ta rrëzojë nga pushteti Mihail Gorbaçovin dhe të luftojë forcat reformatore me Boris Jelcinin në krye. Në këtë aventurë Jazov u përkrah edhe nga Sllobodan Millosheviqi. Për këtë diktatori serb do të paguante më vonë një çmim.

Mediat gjermane njoftojnë se në Moskë ka vdekur në moshën 95-vjeçare gjenerali i fundit sovjetik, Dimitrij Jazov. Lajmi është bërë i ditur nga ministria e Mbrojtjes e Federatës Ruse. Jazov ishte ministër i Mbrojtjes i Bashkimit Sovjetik mes viteve 1987-1991. Më 1991 Jazov si ministër i Mbrojtjes dha urdhër për rrëzimin e liderit të fundit sovjetik Mihal Gorbaçov, pasi që nuk pajtohej me kursin e tij reformator. Kur tanket e ushtrisë sovjetike dolën në rrugët e Moskës në gusht të vitit 1991, Gorbaçov gjendej në Krime në pushime.

Pas rezistencës së popullit rus, puçistët u dorëzuan. Kryetari i atëhershëm i republikës ruse, Boris Jelcin, u ngjit mbi një tank dhe i luti ushtarët të mos bëhen “armë e verbër e vullnetit kriminal të aventurierëve”. Më 22 gusht 1991 Dimitrij Jazov u arrestua bashkë me puçistë të tjerë dhe qëndroi gati 3 vjet në burg, por më 1994 u amnistua. Bashkimi Sovjetik u shpërbë në dhjetor 1991 dhe Gorbaçovi dha dorëheqje. Pushtetin në Kremlin e mori Boris Jelcini.

Përpjekja për puç kishte, mes tjerash, dy qëllime: të largojë Mihal Gorbaçovin dhe të pengojë ardhjen në pushtet të Boris Jelcinit, i cili i përkiste krahut reformator të partisë komuniste. Grushtin e shtetit në Moskë më 1991 e përkrahën ministri jugosllav i Mbrojtjes Velko Kadijeviq, i cili ishte vënë në shërbim të projektit serb për nënshtrimin e popujve të tjerë të Jugosllavisë, dhe Sllobodan Millosheviqi, lideri serb i asaj kohe. Krahas Millosheviqit puçin në Moskë e përshëndetën edhe diktatorët nga Iraku dhe Libia, Sadam Huseini dhe Moamar al-Gadafi.

Në mars të vitit 1991, disa muaj para puçit në Moskë, Kadijeviq zhvilloi një vizitë sekrete në Rusi. Për këtë vizitë nuk dinte gjë kryeministri i atëhershëm jugosllav Ante Markoviq, një reformator që gëzonte përkrahjen e perëndimit. Revista beogradase “Vreme” e 6 nëntorit 2014 ka shkruar se mareshali Jazov i kishte dhënë përkrahje Kadijeviqit për puç ushtarak në Beograd, por këtë e kishte kundërshtuar Mihal Gorbaçovi.

Boris Jelcini nuk e harroi mbështetjen që Millosheviqi dhe Kadijeviqi i kishin bërë puçistëve rusë të gushtit të vitit 1991. Gjatë konflikteve në Ballkan në vitet ’90, Jelcin formalisht e përkrahu Serbinë, por jo duke ndërmarrë veprime konfrontuese me shtetet e fuqishme europiane dhe me SHBA-të. Kur më 24 mars 1999 NATO nisi bombardimet kundër Serbisë për shkak të krimeve të luftës në Kosovë, i vetmi akt proteste i Rusisë ishte ky: kryeministri Jevgeni Primakov, i cili po fluturonte në SHBA, i dha urdhër pilotëve të kthehen pas, përcjell Koha.net.

Dimitrij Jazov e ruajti miqësinë me Velko Kadijeviqin, gjeneralin serb dhe ministrin e fundit të Mbrojtjes të Jugosllavisë. Kadijeviq deklarohej si “jugosllav”, i ati i tij ishte serb, e ëma kroate. Por në prag të shpërthimit të luftës në Jugosllavi ai ishte në radhë të parë shërbëtor besnik i Sllobodan Millosheviqit. Para zgjedhjeve shumëpartiake në Serbi më 1990, Kadijeviq i kërcënoi qytetarët se do të kenë pasoja po votuan për opozitën.

Pas rënies së regjimit të Millosheviqit më 5 tetor 2000, Kadijeviq iku në Moskë, pasi nga Tribunali i Hagës mori kërkesë për të dëshmuar. Kadijeviq ndiqej edhe nga drejtësia kroate, e cila ngriti tri aktakuza kundër tij për krime të luftës. Kërkesa kroate për ekstradim të Kadijeviqit u hodh poshtë nga pala ruse. Në Rusi ai jetoi si refugjat deri më 2008, kur me dekret të presidentit të atëhershëm Dimitrij Medvedev fitoi shtetësinë ruse. Ndonëse u pajis me pasaportë ruse, Kadijeviq nuk u kthye kurrë në Beograd. Ai tha: “Për aq kohë sa Serbinë faktikisht e udhëheq ambasadori amerikan, nuk kam çfarë të bëjë atje”.

Në librin e tij “Kundërsulmi-pikëpamja ime për shpërbërjen e Jugosllavisë” (“Kontraudar – moj pogled na raspad Jugoslavije”) Kadijeviq, i cili vdiq më 2014 në Moskë, akuzoi Washingtonin se ka qenë koordinatori kryesor i shpërbërjes së Jugosllavisë. Këtë libër Kadijeviq e prezantoi në Moskë më 2007 në prani të mareshalit Dimitrij Jazov.

Nën Vladimir Putinin mareshali Jazov u rehabilitua plotësisht. Para një viti një gjykatë e Lituanisë e dënoi Jazovin në mungesë me 10 vjet burg për shkak të krimeve të luftës dhe krimeve kundër njerëzimit. Më 13 janar 1991 forcat prosovjetike të përkrahura nga ushtria sovjetike vranë 14 dhe plagosën rreth 1000 lituanezë, të cilët kundërshtonin një përpjekje për puç në Vilnius të forcave pro Moskës.

Enver Robell

A.K.Dosja.al

 

 

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota dimitrij jazov enver robell dimitrij jazov enver robell

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj