LIVE UPDATES
Bota

“Më futën në gojë një pilulë helmuese dhe donin të më hidhnin në lumë”, E mbijetuara e kampit Aushvic tregon si do

27 Janar 2020, 08:43 Nga DOSJA
“Më futën në gojë një pilulë helmuese dhe

UKRAINË– Frances Malkin ishte 4 vjeç kur familja e saj u përpoq ta helmonte atë ku ata u strehuan në mesin mijëra njerëzve në Poloni, kur ekzistonte kampi famëkeq Aushvic.

Malkin nuk ndalonte së qari, ndërsa familja e saj fshihej nga fati i zi dhe ata shqetësoheshin që ajo do të zbulonte vendndodhjen e tyre dhe nazistët do t’i vrisnin.

Dhe si mënyrë të fundit për ta hequr qafe, ata i futën një pilulë helmuese në gojë.

Për gjithë këto dekada në heshtje, Malkin ka ndarë historinë e saj të mbijetesës me qytetarët amerikanë, vend në të cilin ajo jeton dhe punon sot.

Ajo nis ta tregojë tmerrin e jetës së saj, si një histori filmash apo librash duke prekur të gjithë dëgjuesit para saj.

“Ne po mundohemi të gjejmë të vërtetën historike dhe tokën e përbashkët. Ndërsa presidentët luftojnë njëri-tjetrin, njerëzit duhet të gjejnë bazën e përbashkët.”- thotë Igor Kotler, Drejtori i Përgjithshëm i Muzeut me bazë në New Jersey me të Drejtat e Njeriut, Lirinë dhe Tolerancën, i cili ka një partneritet me Qendrën Ruse të Holokaustit.

Për Malkin, është e paimagjinueshme e historia e jetës së saj.

Malkin lindi në 1938 në pjesën lindore të Polonisë që tani është Ukraina. Familja e saj zotëronte një dyqan ëmbëlsirash, dhe ata bënin një jetë normale derisa u bënë pjesë e kampit ku vdiqën me mijëra njerëz.

Pastaj, në vitin 1939, Adolf Hitler dhe Josef Stalin nënshkruan një pakt joagresioni, të dy vendet pushtuan Poloninë dhe filloi Lufta e Dytë Botërore.

“Komunistët hynë dhe morën gjithçka. Nuk ju lejohet të zotëroni pronë.”- tregon Malkin.

Malkin ishte një fëmijë i vogël, kështu që ajo kujtohej shumë kur komuniteti hebre në Sokal u detyrua të marrë një geto, “disa milje katrorë e rrethuar me tela me gjemba”.

Për të ndihmuar të tregojë historinë e saj, ajo mbështetet në ditarin e xhaxhait të saj, shkruar në gjuhën Judeisht dhe përkthyer në anglisht dhe të quajtur “Vite të Tmerrit, Ditari i një familje në fshehje”.

Shumë nga hebrenjtë e Sokal u rrëmbyen dhe u vunë në trena dhe u dërguan në një kamp nazist.

Rreth gjysmë milioni hebrenj vdiqën në Bełżec, i cili ishte ndër kampet më vdekjeprurëse. Bełżec ishte një kamp shfarosjeje dhe ato pak njerëz që u internuan sot tregojnë historitë e trishta. Nga famija e Maklin babai i saj, detyrua të punojë në kamp.

“Ai hyri, më kapi dhe më puthi. Ne nuk e zbuluam deri dy vjet më vonë. Kur Judenjtë arritën, një turmë e ukrainasve i prisnin. Ata përzgjodhën 400 prej tyre, dhe më pas nisën të qëllonin.”- u shpreh ajo. Fshehja e Judenjve ishte e dënueshme me vdekje.

“Të gjithë thanë jo”, thotë Malkin. “Të gjithë thanë jo, përveç një gruaje.”

Francisca Halamajoëa kishte dëbuar burrin e saj, një nazist. Më 1942, ajo dhe vajza e saj ranë dakord të strehojnë dy familje.

“Brenda hambari të derrave të Halamajoëa-s, ne jetuam për 20 muj dhe ajo u bë shtëpia jonë.”-shprehet Maklin.

Malkin ku ishte e vogël u kishte premtuar prindërve se nuk do të qante, pasi zëri i saj do t’i zxbulonte ku ishin fshehur, dhe më pas mund të vdisnin.

“Dhe këtë mbaj mend, kur lamë getot, njerëzit ishin lëenduar kiste njerëz të plagosur dhe nisa të qaja.”– tha ajo.

Kur Malkin nuk po ndalej së qari, familja e saj mori vendimin e tmerrshëm.

Ata arsyetuan se mënyra e vetme për të mposhtur gjermanët ishte mbijetesa. Ata do të duhej të sakrifikonin Malkin për të shpëtuar jetët e tyre.

Të afërmit e saj siguruan helmin, dhe i dhanë Malkin një dozë vdekjeprurëse.

“Vazhdova ta nxirrja jashtë,” thotë ajo. “Ata e futën atë. Unë rashë në gjumë.”

Më pas kur ajo kishte qenë në gjumë prindërit e saj e kishin futur në një thes dhe donin ta linin pranë një lumi aty pranë. Por pas disa orësh ajo kishte ndjerë që frymonte dhe ishte gjallë.

Burimi: usatoday

A.C/Dosja.al

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

bota bota 75-vjetori i clirimit te kampit aushvic frances malkin kampi aushvicit 75-vjetori i clirimit te kampit aushvic frances malkin kampi aushvicit

Sondazh

Poll

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Filmi The Princess Diaries 3 nuk është anuluar, çfarë tha aktorja Anne Hathaway?

Fotoja e djalit të porsalindur të Zëvendëspresidentit J.D. Vance publikohet nga Donald Trump

Do mbështesim njëri-tjetrin si miq, deklarata e Jessie J për ndarjen nga Chanan Coleman

Të shtëna me armë zjarri në Elbasan, plagosen tre persona

Mbyllen fjalimet, nis marshimi në rrugët e kryeqyetit: Rama jepe dorëheqjen!

Aktivisti: Nuk jemi nazistë, por jemi shqiptarë të cilët po largohemi çdo ditë

Protestuesi: Kërkojmë largimin e një qeverie dhe një kryeministri të korruptuar

Aktivisti: Më datë 23 të gjithë para Parlamentit, t’u themi se nuk na përfaqësoni

Dita e 51-të e revoltës/ Protestuesit marshojnë nga sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë

“Kryeministri bridh, Taulanti vendos”/ Qytetari: Dalim në protestë për skandalet e qeverisë

Labinot Tahiri mban premtimin, do të ndajë 150 euro me djalin e të ndjerit Shpat Kasapi

Zjarr përgjatë autostradës Fier–Vlorë, vështirësohet qarkullimi i automjeteve

Pse Bebe Rexha u komentua gjerësisht për performancën e saj në Los Angeles për Kupën e Botës?

Yjet që dhuruan spektakël në finalen e kupës së botës

Përplasje mes Bardhit dhe Peleshit: Ky precedent nuk i vlen askujt, si mund ta bllokosh Kuvendin

"Më shiko në sy Sali"/ Çaushi- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Bie zjarr në zonën e Ujit të Ftohtë, flakët favorizohen nga era dhe temperaturat e larta

Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë foltoren, ndërpritet seanca plenare

Rama: Protestat për mjedisin janë arritje e madhe për shoqërinë

"Dyfishohet mbështetja për fëmijët me aftësi të kufizuara"/ Rama: Shteti do të paguajë sigurimet

‘O shoku kryetar! Alooo!’ Peleshi përplaset me Korreshit: S’është festivali folklorik!

"Më shiko në sy Sali"/ Zegjineja- Berishës: Dezinformove për reformën dhe për shtëpinë time

Balla- Muçit: Vazhdoj të të quaj sorrë... flamingot e vërteta e braktisën llumin e kënetës

"Edi Rama spak you"/ Erald Kapri shpërthen në Kuvend: Nuk e shmangni dot thirrjen e protestuesve

Çështja Partizani/ Ish-presidenti Bamir Topi thirret si dëshmitar në SPAK

Berisha- Peleshit: Vasal i Ramës dhe armik i integrimit! Peleshi i heq fjalën: Mu drejto me etikë

Policia largon me forcë ish-luftëtarët e UÇK-së, Dritan Goxhaj dhe Meçan Zotaj

Gjyqi për ‘Partizanin’/ Berisha: Procesi është ngritur mbi një piramidë të shembur mashtrimi!

Protesta para Kuvendit/ Qytetarët zhvendosen në hyrjen kryesore, presin të mbërrijnë deputetët

Berisha denoncon: Presidenti do të dekorojë Irena Gjokën me titullin ‘heroinë e Partisë Socialiste’

Berisha jashtë SPAK: Kushtetuesja është zotuar për të mos shqyrtuar çështjen time

Berisha tregon mesazhin: Dumani është avokati i narkoshtetit, drejtësia vonon, por nuk harron

Në zbatim të masës “detyrim paraqitje”, Berisha paraqitet në SPAK

Tensione në Komisionin e Jashtëm! Debatet e forta mbi deklaratën e ministres serbe për Kosovën

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj