LIVE UPDATES
Bota

Ekspertët vlerësojnë rolin e Biden në krizën e Ukrainës: Ka besim në botën e lirë,pa ironi!

18 Shkurt 2022, 21:20 Nga DOSJA
Ekspertët vlerësojnë rolin e Biden në krizën e

Gjatë pjesës më të madhe të karrierës së tij politike, Joe Bideni ka parë shtrirjen dhe zgjerimin e demokracisë në Evropë. Tani që ai është president, kjo prirje mund të zmbrapset në mënyrë dramatike nëse Rusia vendos të nisë një sulm të ri dhe të zgjeruar kundër Ukrainës. Kërcënimi vë në provë qasjen e presidentit Biden që e ka vendosur mbrojtjen e demokracisë në qendër axhendës së administratës së tij. Sulmi mund të shkatërrojë gjithashtu një vend me të cilin ai ka punuar për vite me radhë për të ndihmuar në luftën kundër korrupsionit dhe agresionit të Moskës.

Dhe megjithëse presidenti Biden është përpjekur ta përqendrojë politikën e tij të jashtme në kundërshtimin e ndikimit në rritje të Kinës, një Evropë paqësore dhe demokratike mbetet qendrore për botëkuptimin e tij. Parlamenti ukrainas shpërtheu në duartrokitje ndërsa Joe Bideni hyri në dhomën e veshur me panele druri pak më shumë se gjashtë vjet më parë. 800 kilometra në jug dhe në lindje, trupat ruse dhe separatistët po pushtonin pjesë të vendit dhe presidenti Barack Obama kishte dërguar nënpresidentin e tij në shenjë solidariteti me vendin e rrethuar nga Rusia.

Duke e ngritur zërin, Bideni deklaroi se Ukraina mund të demonstrojë se agresorët “nuk mund të përdorin shantazhin, ryshfetin, dërgimin e tankeve dhe njerëzve përtej kufirit për të shuar ëndrrat dhe shpresat e një populli”.

“Sepse nëse ia del mbanë, ai mesazh dërgohet në mbarë botën”, tha zoti Biden.

Qeveria e Ukrainës nuk ishte në gjendje të rimarrë tokën që humbi dhe tani bota pret të shohë se çfarë mesazhi do të dërgohet ndërsa Rusia përgatit atë që mund të jetë një sulm tjetër, më i gjerë këtë here, që mund t’i japë fund historisë së shkurtër të vendit si një republikë e pavarur.

Një sulm i tillë do të ishte testi më i vështirë për një president që e ka bërë mbrojtjen e demokracisë një gur themeli të administratës së tij. Nëse kërcënimet e zotit Biden për sanksione, dërgesat e armëve dhe operacionet e zbulimit nuk janë të mjaftueshme për të penguar luftën, sfida e tij e radhës do të jetë të mbajë të bashkuar një koalicion ndërkombëtar vendesh me interesa të ndryshme t për të ndëshkuar Rusinë si ekonomikisht ashtu edhe nga ana diplomatike.

Deri kohët e fundit, karriera e gjatë politike e presidentit amerikan ka ecur paralelisht me një përhapje të demokracisë në të gjithë Evropën. Ndryshe nga presidenti rus Vladimir Putin, një ish-oficer zbulimi që e sheh rënien e Bashkimit Sovjetik si poshtëruese, presidenti Biden përgëzoi të ashtuquajturat revolucione me ngjyra që përfshinë ish-republikat sovjetike dhe mbështeti zgjerimin e NATO-s drejt lindjes. Daniel Fried, një diplomat me përvojë në rajon, tha se presidenti Biden është një politikan që “ka besim në botën e lirë – pa tone ironike”.

“Nuk është një qëndrim i stisur,” tha ai. “Është i sinqertë .”

Tani, dekada të përparimit mund të zmbrapsen në mënyrë dramatike në një vend ku presidenti Biden investoi vite pune për të mbajtur linjën mbrojtëse kundër agresionit rus.

“Ai përfaqëson një brez të vjetër politikanësh amerikanë që u rritën në Luftën e Ftohtë dhe për të cilët komuniteti transatlantik është qendra e gravitetit,” thotë Charles Kupchan, i cili shërbeu në Këshillin e Sigurisë Kombëtare të presidentit Obama dhe udhëtoi me zotin Biden kur ai foli në parlamentin ukrainas.

Megjithëse zoti Biden është përpjekur ta përqendrojë politikën e tij të jashtme në kundërshtimin e ndikimit në rritje të Kinës, një Evropë paqësore dhe demokratike mbetet qendrore për botëkuptimin e tij.

“E gjithë kjo përpjekje për t’u marrë me rritjen e rolit të Kinës duhet të ketë mbështetjen e një grupi demokracish liberale me të njëjtat pikëpamje,” thotë zoti Kupchan, tani një anëtar i lartë në Këshillin për Marrëdhëniet me Jashtë.

“Kjo është arsyeja pse ai ka bërë përpjekjet maksimale për të krijuar një front të bashkuar.”

Megjithëse presidenti Biden kaloi dekada të tëra i angazhuar në çështjet e jashtme si senator, fokusi i tij ndak Ukrainës u bë më i mprehtë ndërsa shërbente si nënpresident i zotit Obama. Kriza e sotme filloi kur ish-udhëheqësi i Ukrainës i lidhur me Rusinë hodhi poshtë një marrëveshje që do të kishte forcuar lidhjet me Bashkimin Evropian, duke zemëruar një pjesë të popullatës që shihte një të ardhme më të mirë në perëndim sesa në lindje. Një kryengritje e mëvonshme e njohur si Revolucioni i Dinjitetit rrëzoi qeverinë e Ukrainës në vitin 2014, duke tronditur zotin Putin.

Ai u përgjigj duke pushtuar Krimenë, një gadishull që del në Detin e Zi dhe duke mbështetur separatistët në Donbas, një rajon përgjatë skajit lindor të Ukrainës.

“Të gjithë u kapën plotësisht në befasi,” thotë Max Bergmann, një bashkëpunëtor inë Qendrën për Progresin Amerikan, i cili shërbente në Departamentin e Shtetit në atë kohë.

Më në fund u krijua një ngërç. Forcat ruse dhe separatistët morën nën kontroll disa pjesë të Ukrainës, ndërsa një qeveri demokratike me bazë në Kiev, u përpoq të vazhdonte punën. Zoti Biden udhëtoi në Ukrainë gjashtë herë si nënpresident dhe puna e tij në atë vend është një nga historitë kryesore në librin e tij të kujtimeve të vitit 2017, “Promise Me, Dad”.

Ai shkruan se disa e paralajmëruan atë se situata do ta dëmtonte politikisht sepse “do të ishte një disfatë për Perëndimin”, por ai “nuk hezitoi”. Para fjalimit të tij të vitit 2015 në parlamentin ukrainas, i njohur si Rada, zoti Biden kaloi javë të tëra duke hartuar fjalimin dhe vazhdoi të ndryshonte tekstin ndërsa fluturonte për në Ukrainë. Ai tha se qeveria e vendit përballej me kërcënimet e dyfishta të korrupsionit të brendshëm dhe agresionit rus. 

“Ukraina ishte në udhëkryqin e historisë,” shkroi zoti Biden në librin e tij dhe ai donte “t’u kujtonte burrave dhe grave që ishin ulur në Rada se ata ishin në drejtimin e diçkaje të jashtëzakonshme dhe – si të gjitha gjërat më të vlefshme në jetë – jashtëzakonisht të brishtë”.

Një politikan i prekshëm që beson në fuqinë e marrëdhënieve të tij personale, zoti Biden përshkroi se ndjente një lidhje me audiencën e tij.

“Nga puna me politikanë dhe udhëheqës anembanë botës, kam mësuar kemi më shumë ngjashmëri sesa dallime”, shkruante ai. Në librin e tij me kujtime, zoti Biden shkruante se e ardhmja e Ukrainës mbetet e pasigurt.

“Mund të duhet të kalojë një brez ose edhe më gjatë, para se të shikojmë nëse Revolucioni i Dinjitetit në Ukrainë ishte i suksesshëm.”

Presidenti Putin po bën përpjekje që të sigurohet që të mos jetë i suksesshëm. Për muaj të tërë ai ka rritur tensionin ndaj Ukrainës dhe zyrtarët amerikanë e akuzojnë atë për planifikim operacionesh të rreme për të sajuar një pretekst për pushtim. Timothy Naftali, historian në Universitetin e Nju Jorkut, i cili ka studiuar Bashkimin Sovjetik, thotë se presidenti rus po përdor “të njëjtin skenar” si paraardhësit e tij të Luftës së Ftohtë.

“Udhëheqës sovjetikë të njëpasnjëshëm janë përpjekur që të arrijnë synimet e tyre, përmes frikësimit”, thotë ai.

Presidenti Biden ka refuzuar të angazhojë trupat amerikane për të mbrojtur Ukrainën, gjë që do të rriste mundësinë e luftës midis SHBA-së dhe Rusisë, dy fuqi me armë bërthamore. Por ai ka dislokuar forca shtesë në Evropën Lindore, duke paralajmëruar zotin Putinin se do të “mbrojë çdo pëllëmbë të territorit të NATO-s”, dhe ka dërguar armë shtesë të prodhuara nga Amerika në Ukrainë, e cila nuk është anëtare e NATO-s. Analistët dhe ish-zyrtarët amerikanë e vlerësojnë zotin Biden për mobilizimin e vendeve evropiane në qëndrimin e tyre të bashkuar kundër çdo sulmi rus, diçka e vështirë për t’u realizuar kur vendet kanë interesa të ndryshme politike dhe ekonomike.

“Kështu duhet të funksionojë,” thotë zoti Fried, një bashkëpunëtor në Këshillin e Atlantikut dhe ish-ambasador amerikan në Poloni.

Uniteti transatlantik ka qenë një përparësi për presidentin Biden që kur mori detyrën dhe zoti Fried thotë se marrëdhëniet e qëndrueshme do t’i bënin sanksionet ndaj Rusisë më të dëmshme.

“Nëse Putini është i vendosur të fillojë luftën, ai do ta fillojë atë,” thotë zoti Fried. “Por nëse e bën një gjë të tillë, detyra jonë është të sigurohemi që të ketë pasoja për regjimin e tij.”

Fiona Hill, eksperte në Institutin Brookings, e cila ishte drejtore për çështjet evropiane dhe ruse në Këshillin e Sigurisë Kombëtare gjatë administratës së ish-Presidentit Trump, thotë se një pushtim mund të ketë një efekt domino në mbarë botën.

“Kjo nuk ka të bëjë vetëm me Ukrainën, do të vendoste një precedent në shkallë globale,” tha ajo.

Pikërisht këtë do që të shmangë Presidenti Biden, ndërsa demokracia përballet me kërcënime brenda dhe jashtë vendit. Ai shpesh paralajmëron se autokratë si presidenti rus, i cili ka pohuar se “ideja e liberalizmit ka filluar të gërryhet”, duan të demonstrojnë se qeveritë demokratike nuk mund të funksionojnë në epokën aktuale. Gjatë samitit virtual të dhjetorit mbi demokracinë, zoti Biden i quajti kërcënime të tilla “sfidën vendimtare të kohës sonë”. Rusia kishte grumbulluar ndërkohë dhjetëra-mijëra trupa në kufirin me Ukrainën.

Marrë nga VOA

Ndihmës-Sekretarja e Shtetit takoi Alibeajn, ndërsa Paloka deklaroi se ka firmosur peticionin kundër ambasadores Kim. Çfarë do të thotë kjo për PD?

View Results

bota bota joe biden konflikti rusi-ukraine joe biden konflikti rusi-ukraine

Sondazh

Poll

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend